CBA: przetargi na wywóz śmieci zagrożone korupcją?

Nowe obowiązki, nowe problemy

Nowela nałożyła bowiem na samorządy nowe obowiązki, takie jak wymóg uchwalenia przez sejmik województwa zaktualizowanego wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, który określa regiony gospodarki odpadami komunalnymi. Nowym obowiązkiem od 1 lipca 2013 r. będzie również zapewnienie przez gminy usług odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Wywiązanie się przez samorządy z tego ostatniego obowiązku będzie w praktyce równoznaczne z koniecznością wyłonienia firmy lub firm odbierającej odpady od mieszkańców gminy oraz wskazania wysypiska.

W ocenie Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA) nowe zasady gospodarowania odpadami, m.in. poprzez przejęcie przez gminy pełnej odpowiedzialności za nie, mogą jednak generować nowe zjawiska korupcyjne na styku przedsiębiorców zajmujących się wywozem śmieci z urzędnikami gminnymi zyskującymi monopol na kontraktowanie tej kategorii usług lokalnych. "Jednostki samorządowe będą miały faktyczny monopol na wybór odbiorcy odpadów na danym terenie. Proponowany sposób wyboru w drodze przetargu jednej spółki, odbierającej odpady przez kilka lat, grozi zanikiem konkurencji" - ostrzega CBA w swoim raporcie "Przewidywane zagrożenia korupcyjne w Polsce". To pierwsza tego typu publikacja tej instytucji. Centralne Biuro Antykorupcyjne mówi w niej o obszarach najbardziej zagrożonych korupcją. Ochrona środowiska jest tam wymieniana na równi z infrastrukturą, informatyzacją administracji publicznej, wykorzystywaniem środków unijnych, sektorem obrony, ochroną zdrowia, energetyką i korupcją urzędniczą. Bo, jak twierdzi biuro, zapobieganie korupcji to nie tylko działania represyjne, ale przede wszystkim prewencja i profilaktyka.

Wiele grup interesów

Według CBA kształt znowelizowanej ustawy może być efektem oddziaływania wielu grup interesów, np. prywatnych przedsiębiorstw odbierających odpady od mieszkańców, które mogą najwięcej stracić na nowych rozwiązaniach. Groźba wyeliminowania z rynku niektórych z podmiotów może więc stanowić zagrożenie o charakterze korupcyjnym, które - w opinii CBA - będzie polegać na próbach manipulowania wynikiem przetargów na wybór odbiorcy tych odpadów. A postępowanie przetargowe przesądzi o kształcie rynku na kilka lat.

Kolejnym polem do korupcji - jak ostrzega CBA - może być dokonywanie wpisu do rejestru działalności regulowanej uzależnione od korzyści majątkowej. Może też stanowić sposób eliminowania przedsiębiorców z rynku.

Co ciekawe, w opinii Centralnego Biura Antykorupcyjnego, zagrożone korupcją mogą być również inne postępowania administracyjne dotyczące kwestii środowiskowych - prowadzone w sprawach dotyczących ochrony powietrza, ochrony środowiska przed odpadami, hałasem oraz promieniowaniem elektromagnetycznym, a także system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (których wartość w latach 2013-2020 wyniesie około 38 mld zł).

Grażyna J. Leśniak

grazyna.lesniak@infor.pl

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2013/065/i02.2013.065.088000300.802.jpg@RY2@

Jacek Dobrzyński rzecznik prasowy CBA

Nasza publikacja sygnalizuje, że w niektórych obszarach życia publicznego mogą wystąpić zagrożenia o charakterze korupcyjnym. Oczywiste jest, że samorząd musi właściwie skonstruować specyfikację zamówienia, a sam przetarg powinien być transparentny. Do Biura wpływają informacje i sygnały o możliwych nieprawidłowościach w związku z różnymi postępowaniami przetargowymi. CBA systematycznie analizuje każdy przypadek i podejmuje właściwe czynności w celu zweryfikowania prawdziwości tych informacji. Po wybraniu przez samorządy firm, które mają się zająć odbiorem śmieci, jeśli będą ku temu przesłanki, z pewnością Biuro przeanalizuje też wybrane przetargi z tej dziedziny.