Brak przetargu nie oznacza pełnej dowolności

@RY1@i02/2014/200/i02.2014.200.08800110c.802.jpg@RY2@

Wchodząca w życie 19 października nowelizacja ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 907 ze zm.; dalej: p.z.p.) wprowadzi duże zmiany w zamawianiu usług niepriorytetowych. Chodzi m.in. o szkolenia, obsługę prawną, usługi ochroniarskie, hotelowe czy zdrowotne. Przepisy unijne przewidują duże ułatwienia przy ich nabywaniu. Nasza ustawa co prawda również pozwala stosować wolną rękę, ale tylko w uzasadnionych sytuacjach, np. jeśli zastosowanie trybu konkurencyjnego groziłoby stratami finansowymi czy opóźnieniami.

Teraz to się zmienia. Dla usług niepriorytetowych poniżej tzw. progów unijnych (134 tys. euro dla administracji centralnej, 207 tys. euro dla samorządów) maksymalnie uproszczono procedurę (art. 5a p.z.p.). Jej głównym celem jest zagwarantowanie konkurencyjności. Zamówienia mają być udzielane "w sposób przejrzysty, obiektywny i niedyskryminacyjny". Niezbędne jest opublikowanie ogłoszenia w BIP wskazującego termin składania ofert, opis przedmiotu zamówienia oraz kryteria, które zadecydują o wyborze. Po zawarciu umowy w internecie ma być umieszczana informacja, kto zajmie się realizacją zleconej usługi.

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że przewidziana w art. 5a p.z.p. procedura wyczerpuje wszystkie obowiązki zamawiającego. Z wydanej w minionym tygodniu przez Urząd Zamówień Publicznych (UZP) opinii prawnej wynika jednak, że tak nie jest.

"Należy pamiętać, że do ustawy nie została wprowadzona regulacja przewidująca generalne wyłączenie stosowania jej przepisów do zamówień udzielanych na podstawie postępowania określonego przez zamawiającego na podstawie art. 5a p.z.p. W konsekwencji odpowiednie zastosowanie mają te przepisy ustawy, które nie zostały zastąpione w sposób odmiennie regulujący daną kwestię przepisami art. 5a p.z.p" - napisano w opinii.

Bez wyłączenia

Jeśli dany przepis nie został uregulowany odmiennie w procedurze wskazanej w art. 5a p.z.p., to należy go stosować. Oznacza to, że należy mieć na uwadze przepisy dotyczące komisji przetargowej czy konieczności wyłączania się z niej w przypadku konfliktu interesów. Trzeba też przestrzegać wymogów dotyczących opisu przedmiotu zamówienia, szacowania jego wartości, sporządzania protokołu postępowania. W grę wchodzą też obowiązki dotyczące uwzględniania udzielonych w tej szczególnej procedurze zamówień w rocznym sprawozdaniu o udzielonych zamówieniach.

"Do umów zawieranych w wyniku postępowania przeprowadzonego na podstawie art. 5a ust. 2-4 p.z.p. zastosowanie znajdą przepisy działu IV ustawy (Umowy w sprawach zamówień publicznych), w szczególności art. 144 zawierający przesłanki dopuszczalnej w świetle przepisów ustawy zmiany umowy w sprawie zamówienia publicznego" - dodają autorzy opinii.

Nowa regulacja nie wyłącza też przepisów dotyczących środków ochrony prawnej. Oznacza to, że zamawiający musi liczyć się z możliwością złożenia odwołania przez przedsiębiorcę. Biorąc jednak pod uwagę, że chodzi o zlecenia poniżej progów unijnych, mogą one dotyczyć wyłącznie czynności wskazanych w art. 180 ust. 2 p.z.p.: opisu sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu, wykluczenia odwołującego z postępowania oraz odrzucenia jego oferty.

Własne reguły

Pozostałe zasady udzielania zamówień na usługi niepriorytetowe zamawiający kształtuje samodzielnie, przy zastosowaniu reguł wskazanych w art. 5a p.z.p. (dotyczących chociażby ogłoszeń czy kryteriów).

"Może np. uwzględnić kolejność etapów postępowania odmienną niż w procedurze określonej ustawą, dopuszczając negocjacje w trakcie procedury, samodzielnie określając warunki udziału w postępowaniu i dokumenty na potwierdzenie spełnienia tych warunków" - wynika z opinii UZP.

W specyficzny sposób przepisy regulują udzielanie zamówień na usługi prawnicze, polegające na zastępstwie procesowym lub doradztwie prawnym w zakresie zastępstwa procesowego, a także kiedy wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Skarbu Państwa. W ustawie pozostał bowiem art. 5 ust. 1b p.z.p., który nadal pozwala stosować w takich przypadkach tryb zamówienia z wolnej ręki czy negocjacji bez ogłoszenia.

Skreślono natomiast art. 5 ust. 1a p.z.p., który dotychczas pozwalał na zastosowanie tych trybów w uzasadnionych przypadkach. W praktyce oznacza to, że powyżej progów unijnych zamawiający musi zastosować pełną procedurę (np. przetarg nieograniczony), żeby udzielić zamówienia na usługi niepriorytetowe. Zamówienie z wolnej ręki lub w trybie negocjacji bez ogłoszenia jest dopuszczalne wyłącznie po spełnieniu ogólnych przesłanek wymienionych w art. 62 lub art. 67 p.z.p.

Wykaz usług niepriorytetowych:

● hotelarskie i restauracyjne,

● transportu kolejowego,

● transportu wodnego,

● dodatkowe i pomocnicze usługi transportowe,

● prawnicze,

● rekrutacji i pozyskiwania personelu,

● detektywistyczne i bezpieczeństwa (z wyjątkiem usług samochodów opancerzonych),

● edukacyjne i szkoleniowe,

● społeczne i zdrowotne,

● rekreacyjne, kulturalne i sportowe.

Sławomir Wikariak

slawomir.wikariak@infor.pl

Podstawa prawna

Rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 28 stycznia 2010 r. w sprawie wykazu usług o charakterze priorytetowym i nie priorytetowym (Dz.U. z 2010 r. nr 12, poz. 68).