Upływ terminu związania ofertą nie powoduje braku zawarcia umowy

Wprowadzenie takiej możliwości prowadzi do uelastycznienia procedury udzielania zamówień publicznych i osiąganie nadrzędnego celu, jakim jest realizacja tych zamówień.

Ofertą, zgodnie z treścią przepisu art. 66 § 1 kodeksu cywilnego jest złożone drugiej stronie oświadczenie o woli zawarcia umowy, jeśli określa istotne postanowienia tej umowy. Stosownie do treści przepisu art. 66 § 2 k.c. jeżeli w ofercie nie oznaczono terminu, w ciągu którego będzie oczekiwać się odpowiedzi, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie. Treść oferty kształtuje treść umowy w zakresie jej istotnych postanowień.

Natomiast na gruncie ustawy - Prawo zamówień publicznych oferta może być przyjęta przez zamawiającego w terminie oznaczonym w ogłoszeniu lub specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Wskazany przez zamawiającego termin nie może być dłuższy niż określony przepisem art. 85 ust. 1 ustawy p.z.p. Zasadą więc jest, że to zamawiający ustala termin, w jakim będzie zobowiązany przyjąć ofertę wykonawcy i w efekcie zawrzeć z nim umowę w sprawie zamówienia publicznego. Co istotne, wygaśnięcie terminu związania ofertą w zamówieniach publicznych nie rodzi skutku nieważności oferty wybranej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i nie daje podstawy do jej unieważnienia.

W pewnych przypadkach wykonawca w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego uzyskuje uprawnienie do kształtowania swojej sytuacji prawnej w zakresie oferty. Ma to miejsce w przypadku, gdy zamawiający wzywa wykonawcę do przedłużenia terminu związania ofertą. Podobny skutek może mieć sytuacja, kiedy zamawiający do momentu upływu terminu związania ofertą nie wezwie wykonawcy do jego przedłużenia.

Co istotne, jeżeli do wezwania wykonawcy przez zamawiającego nie dojdzie, a złożone w postępowaniu oferty nie zostały odrzucone, zamawiający nadal będzie zobowiązany dokonać wyboru oferty najkorzystniejszej spośród ofert nieodrzuconych, mimo upływu terminu związania ofertą, i zawrzeć umowę w sprawie zamówienia publicznego, ponieważ przepisy prawa zamówień publicznych nie przewidują możliwości odrzucenia ofert z wygasłym terminem związania ofertą, dopóki wykonawcy nie potwierdzą, że nie czują się już tymi ofertami związani.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, iż po upływie terminu związania ofertą wykonawca ma prawo zawrzeć umowę w sprawie zamówienia publicznego, jeżeli nie został on wezwany w trybie przepisu art. 85 ust. 2 ustawy p.z.p. do przedłużenia terminu związania ofertą oraz wykonawca uznał, iż nadal jest związany ofertą po wygaśnięciu pierwotnego terminu.

Skutkiem braku wezwania przez zamawiającego do przedłużenia terminu związania ofertą przy braku pozytywnej reakcji wykonawcy powstanie po stronie zamawiającego większe ryzyko uchylenia się przez wykonawcę od podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego. Wynika to zarówno z zasad ogólnych przepisów prawa cywilnego, jak również jest skutkiem braku zabezpieczenia zamawiającego instytucją wadium.

Powyższe zachodzi jednakże wyłącznie w przypadku, gdy zamawiający nie wezwał wykonawców do przedłużenia terminu związania ofertą. Natomiast w przypadku, gdy zamawiający wystosował wezwanie do wykonawców do złożenia oświadczenia o przedłużeniu terminu związania ofertą, powstają już zgoła odmienne konsekwencje.

Po pierwsze, oświadczenie wykonawcy o przedłużeniu terminu związania ofertą musi zostać złożone przed upływem pierwotnego terminu związania ofertą. Natomiast brak złożenia takiego oświadczenia przez wykonawcę skutkuje wykluczeniem wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego raz odrzucenia złożonej przez niego oferty. Tym samym wystosowanie takiego wezwania potencjalnie rodzi po stronie zamawiającego pewne ryzyko.

Należy zatem wskazać, iż niekiedy korzystniej z punktu widzenia zamawiających jest niedokonywanie wezwania o przedłużenie terminu związania ofertą, ponieważ w praktyce brak takiego działania może prowadzić do zawarcia ważnej umowy w sprawie zamówienia publicznego, przy czym z drugiej strony niewątpliwie brak takiego wezwania może prowadzić do przedłużenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i uchylenia się wykonawcy bez konsekwencji od zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego.

@RY1@i02/2015/118/i02.2015.118.21100040b.802.jpg@RY2@

Łukasz Michał Mackiewicz

 radca prawny