Projekt budowlany ma pierwszeństwo

Zamawiający może udzielić wykonawcy zamówienia publicznego, którego przedmiotem są roboty budowlane zarówno w formule "zaprojektuj i buduj", jak i w formule "buduj". Nie ograniczając się do jednej ze wskazanych powyżej formuł, zamawiający może przewidzieć alternatywną formułę realizacji inwestycji poprzez pozostawienie wykonawcy wyboru w złożonej przez niego ofercie, czy realizuje zamówienie w formule "zaprojektuj i buduj", czy też realizować będzie inwestycję w formule "buduj" w oparciu o dokumentację projektową dostarczoną przez zamawiającego. W takim przypadku zamawiający będzie zobowiązany do załączenia do dokumentacji postępowania zarówno dokumentacji projektowej, jak i programu funkcjonalno-użytkowego sporządzonego w sposób zgodny z przepisami.

Zgodnie z treścią przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 907) zasadą jest, iż zamawiający opisuje przedmiot zamówienia na roboty budowlane za pomocą dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych. Dopiero w przypadku gdy przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych (formuła "zaprojektuj i buduj"), zamawiający stosownie do treści przepisu art. 31 ust. 2 ustawy p.z.p. dokonuje opisu przedmiotu zamówienia w oparciu o program funkcjonalno-użytkowy.

Stosownie do treści par. 15 rozporządzenia ministra infrastruktury z 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego program funkcjonalno-użytkowy służy do ustalenia planowanych kosztów prac projektowych i robót budowlanych, przygotowania oferty szczególnie w zakresie obliczenia ceny oferty oraz wykonania prac projektowych. W świetle powyższego nie może ulegać wątpliwości, iż program funkcjonalno-użytkowy powinien stanowić podstawę do przygotowania projektu budowlanego, w przypadku gdyby wykonawca realizował inwestycję w trybie "zaprojektuj i buduj", bowiem już z samej treści wspomnianego przepisu rozporządzenia wynika, iż stosuje się go w celu wykonania prac projektowych.

W ocenie autora w przypadku pozostawienia wykonawcy alternatywy w wyborze formuły, według której realizuje on zamówienie, w zależności od tego wyboru będzie on związany bądź dokumentacją projektową, bądź programem funkcjonalno-użytkowym dostarczonym przez zamawiającego. Nie można bowiem w oparciu o przepisy ustawy p.z.p. przyjąć, iż projekt dostarczony przez zamawiającego ma jedynie charakter poglądowy, natomiast program funkcjonalno-użytkowy ma go uzupełniać (w przypadku wyboru przez wykonawcę procedury "buduj"). Na uwzględnienie zasługuje bowiem, iż celem sporządzenia programu funkcjonalno-użytkowego nie jest uszczegółowienie dokumentacji projektowej, ale jej wytworzenie od podstaw.

Mając to na uwadze, należy przyjąć, iż ustawodawca przewidział co do zasady sytuację rozłączną. Jeżeli wykonawca realizuje zamówienie publiczne na roboty budowlane w oparciu o formułę "zaprojektuj i buduj", to związany jest on programem funkcjonalno-użytkowym, natomiast nie wiąże go w żaden sposób projekt budowlany, którym dysponuje zamawiający. Jeżeli natomiast wykonawca realizuje roboty budowlane w oparciu o dostarczony przez zamawiającego projekt budowlany, to co do zasady brak jest podstaw do przyjęcia, iż jest on związany programem funkcjonalno-użytkowym.

Podsumowując, należy wskazać, iż omawiane zagadnienie może budzić pewne kontrowersje, w przypadku gdy projekt budowlany nie obejmuje całości prac objętych programem funkcjonalno-użytkowym, jednakże w takim przypadku za celowe należy uznać umieszczanie odpowiednich zapisów w treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, z których będzie w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, w jaki sposób wykonawca ma przygotować ofertę.

Nie można w oparciu o przepisy ustawy p.z.p. przyjąć, iż projekt dostarczony przez zamawiającego ma jedynie charakter poglądowy, natomiast program funkcjonalno-użytkowy ma go uzupełniać

Łukasz Michał Mackiewicz

radca prawny