Jak zmieni się system zarządzania kryzysowego w powiatach

zastępca sekretarza generalnego Związku Powiatów Polskich

Nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym odpowiada na wiele z postulatów zgłaszanych od dawna przez przedstawicieli jednostek samorządu szczebla powiatowego.

Obowiązujący do niedawna stan prawny był nie tylko nieefektywny ekonomicznie, lecz wymuszał rozbudowę administracji - zbędną z punktu widzenia sprawności działania w sytuacjach zagrożenia.

Nie ulega wątpliwości, że w takich przypadkach kluczowy jest profesjonalizm i szybkość działania odpowiednich służb, inspekcji i straży; jest to natomiast możliwe do uzyskania, wówczas gdy w systemie reagowania kryzysowego występuje niewielka liczba wyspecjalizowanych podmiotów realizujących ściśle określone zadania.

Tymczasem zgodnie z niedawnym brzmieniem ustawy starosta - jako organ właściwy w sprawach zarządzania kryzysowego na obszarze powiatu - swoje zadania musiał realizować przy pomocy komórki organizacyjnej starostwa powiatowego właściwej w sprawach zarządzania kryzysowego.

Komórka ta odpowiadała również - na zasadzie wyłączności - za obsługę obligatoryjnych powiatowych centrów zarządzania kryzysowego. Zgodnie z przepisami dziać się to miało niezależnie od tego, że istotne elementy infrastruktury kryzysowej - takiej jak chociażby centra powiadamiania - były tworzone zazwyczaj przy jednostkach Państwowej Straży Pożarnej.

Nie trzeba dodawać, że wobec sytuacji finansowej budżetu państwa działania takie wymagały niejednokrotnie wsparcia ze strony samorządu. Starostowie stawali wówczas przed dylematem: czy należy dofinansować przedsięwzięcia tego typu, czy też środki te przeznaczyć na rozbudowę - w ramach starostw powiatowych - odpowiednich komórek organizacyjnych. Rozsądek przemawiał za pierwszym rozwiązaniem; przepisy - za drugim.

Omawiana nowelizacja przepisów dotyczących zarządzana kryzysowego porządkuje ten stan. Obecnie swoje zadania starosta będzie mógł wykonywać zarówno przy pomocy powiatowej administracji zespolonej (a zatem również powiatowego komendanta państwowej straży pożarnej), jak i wszelkich jednostek organizacyjnych powiatu.

Podobnie następuje uelastycznienie zasad funkcjonowania powiatowych centrów zarządzania kryzysowego. Nie będzie ono musiało działać w oparciu o wydzieloną komórkę organizacyjną starostwa; organizację, siedzibę i tryb pracy, w tym sposób całodobowego alarmowania członków zespołu zarządzania kryzysowego oraz sposób zapewnienia całodobowego obiegu informacji w sytuacjach kryzysowej, określi starosta, opierając się na znajomości lokalnej specyfiki swojego powiatu.

Wspomnieć tu również należy o istotnej zmianie z punktu widzenia logiki funkcjonowania w tzw. powiatach otaczających duże miasta. Otóż w miejscowościach będących jednocześnie siedzibami powiatów i miast na prawach powiatu musiały do tej pory funkcjonować dwa odrębne centra zarządzania kryzysowego - jedno odpowiedzialne za sam obszar miasta, drugie - za obszar gmin otaczających to miasto. Działo się tak nawet wówczas, gdy cały teren był obsługiwany przez te same służby, inspekcje czy straże. Nowo wprowadzone przepisy dopuszczają tworzenie wspólnego centrum zarządzania kryzysowego, obejmującego zasięgiem działania obszar obu jednostek samorządu Związek Powiatów Polskich jesteśmy przekonani, że wprowadzone zmiany, porządkując system zarządzania kryzysowego, w zakresie podległym staroście, w istotny sposób przyczynią się do osiągnięcia - tak ważnych w dzisiejszych czasach - oszczędności w sferze finansów publicznych, a jednocześnie korzystnie wpłyną na sprawność funkcjonowania odpowiednich służb, inspekcji i straży w sytuacji zagrożenia.

ZK