Jak pozyskać środki na finansowanie inwestycji odpadowych

@RY1@i02/2011/139/i02.2011.139.207.003b.001.jpg@RY2@

Małgorzata Okularczyk, dyrektor działu doradztwa publicznego Collect Consulting

Ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminie ureguluje nie tylko kwestię własności odpadów komunalnych, ale dostosuje polski system gospodarki odpadami do prośrodowiskowych standardów Unii Europejskiej. Przede wszystkim jednak zmusi samorządy do budowy i uruchomienia wydajnych instalacji recyklingu i utylizacji odpadów. Są to bardzo kapitałochłonne przedsięwzięcia infrastrukturalne, więc samorządy z pewnością będą poszukiwać wszelkich dostępnych zewnętrznych źródeł sfinansowania budowy sortowni czy linii termicznego przekształcania odpadów. Możliwości jest kilka.

W kilku województwach są dostępne jeszcze środki z funduszy strukturalnych w ramach budżetu na lata 2007 - 2013. Do końca roku gminy mogą złożyć wnioski o wsparcie swoich projektów odpadowych m.in. w województwach: dolnośląskim, pomorskim, kujawsko-pomorskim czy zachodniopomorskim. Wachlarz inwestycji, które w 85 proc. będą mogły sfinansować samorządy, jest bardzo szeroki. Wsparciem mogą zostać objęte inwestycje w zakresie budowy instalacji do końcowej utylizacji odpadów (termicznego lub mechaniczno-biologicznego przekształcania zmieszanych odpadów komunalnych i pozostałości z sortowni śmieci), sortowania poszczególnych frakcji odpadów, demontażu odpadów wielkogabarytowych czy przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Projekty mogą być również uzupełniane o działania związane z akcjami edukacyjno-informacyjnymi czy kompleksową rekultywacją obszarów zdegradowanych na cele przyrodnicze oraz likwidacją istniejących składowisk odpadów, w tym dzikich wysypisk śmieci.

Być może środki na wsparcie inwestycji w infrastrukturę do segregacji, recyklingu i utylizacji odpadów znajdą się w nowym rozdaniu Mechanizmów Finansowych EOG i Norweskiego na lata 2009 - 2014. Na przedsięwzięcia z zakresu ochrony środowiska, stanowiące najważniejszy obszar wsparcia, przewidziano aż 247 mln euro.

Samorządy powinny upatrywać jednak wsparcia finansowego w sektorze biznesu. W Europie i na świecie projekty odpadowe cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem inwestorów, dlatego realizacja tych projektów w formie partnerstwa publiczno-prywatnego powinna być postrzegane jako jedno z kluczowych rozwiązań pozyskania kapitału. Przykładem może być miasto Poznań, które obecnie jest w trakcie wybierania koncesjonariusza dla swojej spalarni odpadów. Są to jednak przedsięwzięcia skomplikowane, wymagające opracowania wielu specjalistycznych analiz prawno-instytucjonalnych i finansowych, a przede wszystkim przygotowania indywidualnych ścieżek wdrożeniowych uwzględniających lokalne uwarunkowania organizacyjno-gospodarcze.

Istotnym narzędziem pozyskania finansowania dla stworzenia lokalnych systemów gospodarki odpadami jest emisja obligacji, w tym również obligacji przychodowych, między innymi wskutek uregulowania kwestii odpłatności za gospodarowanie odpadami. Zobowiązania wynikające z obligacji przychodowych realizowane są z przyszłych dochodów, jakie przynosi przedsięwzięcie finansowane z emisji obligacji. Pozwolą one sfinansować wielomilionowe inwestycje budowy gminnych sortowni odpadów, instalacji termicznego przekształcania, recyklingu czy utylizacji odpadów komunalnych, rozkładając zadłużenie w czasie, co może okazać się niezwykle istotne, biorąc pod uwagę rosnące naciski na redukcję zadłużenia samorządów. Obligacje przychodowe mogą okazać się korzystne szczególnie przy bardzo drogich przedsięwzięciach inwestycyjnych, gdzie odroczenie wymagalności zobowiązania do czasu pojawienia się przychodów rekompensuje zwyczajowo wyższe niż przy obligacjach komunalnych oprocentowanie, marżę i dodatkowo koszt ratingowania.

Wszędzie tam, gdzie wkład własny samorządu nie będzie pochodził z obligacji, montaże finansowe projektów odpadowych uzupełniać będą zapewne środki krajowe, np. preferencyjnie oprocentowane pożyczki z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu Gospodarowanie odpadami komunalnymi.

ŁK