Banki doradzają samorządom w obszarze oferty unijnej

O szansie świadczą już same nazwy funduszy, z których finansowane są dotacje: Fundusz Spójności czy Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego. Fundusze te kładą jednak zasadniczy nacisk na wsparcie rozwoju transportu i ochrony środowiska. Ze względu na charakter działań związanych z ochroną środowiska, które zazwyczaj należą do zadań własnych gmin, najwięcej możliwości uzyskania dofinansowania z UE mają jednostki samorządu terytorialnego.

W okresie programowania 2004–2006 oferta dla jednostek samorządu terytorialnego była już bardzo szeroka. Realizacji najważniejszych zadań i zdobyciu doświadczeń służył też Fundusz ISPA, z którego przed akcesją finansowano zadania środowiskowe i transportowe.

Obecna perspektywa finansowa, obejmująca lata 2007–2013, pozwala na realizację znacznie większego zakresu zadań przez różne jednostki samorządu. Duże aglomeracje i związki samorządów mogą otrzymać wsparcie na środowiskowe inwestycje infrastrukturalne przede wszystkim z Funduszu Spójności. Z tego funduszu finansowane są np. zadania zgłaszane do Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w ramach Priorytetu I – Gospodarka wodno-ściekowa, Działanie 1.1. – Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach powyżej 15 tys. RLM oraz Priorytetu II – Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi, Działanie 2.1 – Kompleksowe przedsięwzięcia z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi ze szczególnym uwzględnieniem odpadów niebezpiecznych. Dla mniejszych projektów przewidziano środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych. We wszystkich województwach są dotacje na dofinansowanie zadań infrastrukturalnych, w tym środowiskowych. Beneficjentami są jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia oraz podmioty, w których te jednostki posiadają większość udziałów. Dla gmin wiejskich przewidziano dofinansowanie z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Zakres inwestycji, które mogą realizować samorządy przy wsparciu ze środków funduszy unijnych, jest właściwie podobny, a różni się przede wszystkim zasięgiem oddziaływania. Fundusz Spójności wspiera przedsięwzięcia o znaczeniu krajowym. Projekty mające znaczenie dla województw mogą być finansowane z programów regionalnych, a inwestycje środowiskowe podejmowane przez niewielkie gminy powinny wynikać z planów rozwoju lokalnego.

Jednostki samorządu terytorialnego mogą skorzystać z wysokiego procentowo udziału unijnych pieniędzy we współfinansowaniu poszczególnych projektów. Zwykle minimalny udział własny wynosi jedynie 15 proc.. Jednak w rzeczywistości udział ten może okazać się wyższy. Zwłaszcza po uwzględnieniu wyników analizy finansowej, która jest prowadzona zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, po uwzględnieniu zdolności mieszkańców do ponoszenia opłat czy zasady określania maksymalnej wysokości dofinansowania, w oparciu o metodę luki w finansowaniu, mającej zastosowanie do projektów generujących dochód zgodnie z art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

Wielość zadań jednostek samorządowych, szereg działań w ramach których można starać się o dofinansowanie, a ponadto konieczność znalezienia środków na współfinansowanie projektów, dają możliwość skorzystania z szerszych usług oferowanych przez banki. Obok tradycyjnego kredytowania banki rozwinęły zakres świadczonych usług o doradztwo w obszarze oferty unijnej. Działania te pozwalają poprawić biznesową stronę projektów oraz zapewniają ich wykonalność finansową.