Środki z funduszu sołeckiego pozwolą zrealizować wiejskie inicjatywy

Obowiązująca od 1 kwietnia tego roku ustawa o funduszach sołeckich umożliwiła wielu gminom wygospodarowanie w swoich budżetach specjalnych środków finansowych przeznaczonych do dyspozycji społeczności wiejskich. Jak podkreślają eksperci, dzięki środkom z funduszu sołeckiego będzie można nie tylko odnowić świetlicę czy poprawić chodnik w wiosce, ale przede wszystkim fundusz zmobilizuje mieszkańców wsi do działania. W konsekwencji będą mogły powstać wewnętrzne inicjatywy, jak np. lokalne stowarzyszenia, które będą mogły aktywnie uczestniczyć w pozyskiwaniu środków europejskich. W tym przedmiocie w ostatnim tygodniu wypowiedziała się również Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych. Jej zdaniem środki z funduszu sołeckiego będzie można przeznaczyć na wkład własny w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Terminarz wdrażania funduszu sołeckiego w 2010 roku:

● do 31 marca rady gmin powinny podjąć uchwały o utworzeniu funduszu w roku następnym,

● do 31 lipca przekazane powinny być sołtysom informacje o planowanej wysokości funduszu w roku następnym,

● do 30 września sołtysi powinni złożyć wnioski do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o przyznanie środków z funduszu.

Z informacji przekazanych przez regionalne izby obrachunkowe wynika, że na utworzenie funduszu sołeckiego w 2010 roku zdecydowało się ponad 55 proc. gmin w kraju. Decyzje o wyodrębnieniu specjalnych środków finansowych podjęło w sumie 1207 z około 2200 wszystkich gmin w kraju. Najwięcej, bo aż 93 proc samorządów wyraziło zgodę na wyodrębnienie w gminnych budżetach specjalnych środków na wiejskie przedsięwzięcia w województwie opolskim. Na ten krok zdecydowało się 66 z 71 gmin. W pozostałych samorządach uchwały o wyodrębnieniu funduszy sołeckich podjęło około 50 proc gmin. I tak przykładowo w woj. wielkopolskim zdecydowało się na to 103 z 226 gmin w regionie. Z kolei w województwie lubelskim taką decyzję podjęło 111 spośród 209 gmin.

Zdaniem Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych (KR RIO) środki pochodzące z funduszu sołeckiego będą mogły zostać przeznaczone na finansowanie wkładu własnego w małych projektach realizowanych w ramach osi 4 Leader Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. W tym celu koniecznej jest jednak spełnienie określonych warunków. Zdaniem KR RIO przede wszystkim w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju muszą być realizowane przedsięwzięcia mieszczące się w zadaniach własnych gminy oraz zgodne z przyjętą przez gminę strategią rozwoju. Dodatkowo muszą służyć poprawie życia mieszkańców sołectwa. Podstawą do zagwarantowania środków finansowych jest uwzględnienie wniosku składnego przez sołectwa. W konsekwencji będzie to stanowiło podstawę dla wójta (burmistrza) do podjęcia decyzji o sposobie wykonania planowanych zadań. Takie ujęcie kompetencji wójta wynika z faktu, że sołectwa nie mają zdolności do czynności prawnych. Innym słowy, nie są i nie mogą być podmiotem stosunków cywilnoprawnych. Z drugiej strony fundusz sołecki będzie stanowił część budżetu gminy. W konsekwencji rada gminy (miasta) zachowa kontrolę nad wykorzystywaniem środków finansowych przez sołectwa. Oznacza to, że za gospodarkę środkami gminy, w tym także środkami funduszu sołeckiego zgodnie z art. 60 ustawy o samorządzie gminnym w dalszym ciągu odpowiedzialny będzie wójt i to on będzie dokonywał wydatków budżetowych.

Aby środki z funduszu mogły zostać wykorzystane jako wkład własny w realizacji funduszy europejskich, gminy powinny zlecić wykonanie zadań wskazanych we wniosku stowarzyszeniom. W ocenie KR RIO zlecenie takiego przedsięwzięcia lokalnym stowarzyszeniom prowadzącym działalność na terenie gminy musi nastąpić przy uwzględnieniu przepisów ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zgodnie z art. 5 ustawy o działalności pożytku publicznego gmina w ramach zlecenia zadania organizacji pozarządowej ma możliwość sfinansowania albo dofinansowania jego realizacji, a więc przeznaczenia tylko części niezbędnych do jego wykonania środków. W konsekwencji dofinansowanie mogłoby zabezpieczać wkład własny beneficjenta. Przedstawiciele Regionalnych Izb Obrachunkowych podkreślają jednak, że zlecane zadanie musi być wyraźnie określone. Zdaniem KR RIO oznacza to, że samorządy gminne nie mogą przekazać stowarzyszeniu środków finansowych tylko dlatego, że będzie ono realizowało określony projekt, w którym mogą mieścić się nie tylko przedsięwzięcia zgłoszone przez sołectwa, ale także inne inicjatywy na rzecz przedsiębiorców czy innych podmiotów.

w województwie mazowieckie

w województwie podkarpackie

w województwie lubelskim

w województwie wielkopolskim

w województwie małopolskim

w województwie dolnośląskim

w województwie warmińsko-mazurskim

w województwie łódzkim

w województwie kujawsko-pomorskim

w województwie opolskim

w województwie pomorskie

w województwie śląskie

w województwie zachodniopomorskim

w województwie podlaskim

w województwie podkarpackie

w województwie świętokrzyskie

W 2010 roku do 31 marca rady gmin rozstrzygną w formie uchwały o wyodrębnieniu w budżecie gminy środków stanowiących fundusz sołecki na kolejny rok budżetowy. W przypadku gdy rada podejmie uchwałę o utworzeniu funduszu sołeckiego, warunkiem przyznania środków z tego funduszu będzie złożenie przez sołectwo wniosku do wójta. Wniosek uchwalony przez zebranie wiejskie, z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej lub co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców trzeba będzie złożyć do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy. Jest to warunek konieczny do zapewnienia odpowiednich środków finansowych w budżecie gminy. Wniosek powinien zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze sołectwa, wraz z oszacowaniem ich kosztów i uzasadnieniem.

gp@infor.pl

Ustawa z 20 lutego 2009 r. o funduszu sołeckim (Dz.U. nr 52, poz. 420 ze zm.).