Jak przekazywane są środki finansowe na scalenie gruntów

sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Postępowanie scaleniowe przeprowadzane jest na podstawie ustawy z 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. nr 178, poz. 1749 ze zm.), zgodnie z przepisami której postępowanie to przeprowadza starosta, jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej, ze środków budżetu państwa. Środki te zapisane są w części 85: Budżet wojewodów, dział 010: Rolnictwo i łowiectwo, rozdz. 01005: Prace geodezyjno-urządzeniowe na potrzeby rolnictwa. Oznacza to, że dysponentem pierwszego stopnia środków budżetowych przeznaczonych na sfinansowanie kosztów postępowania scaleniowego jest wojewoda i to właśnie on występuje do ministra finansów o zabezpieczenie środków w budżecie państwa, zgodnie z potrzebami województwa. Minister rolnictwa i rozwoju wsi nie posiada środków finansowych przeznaczonych na realizację scaleń gruntów.

Istnieje możliwość finansowania niektórych prac z zakresu zagospodarowania poscaleniowego na obszarach wiejskich z terenowego Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych, którego środki przeznaczone mogą być m.in. na budowę i modernizację dróg dojazdowych do gruntów rolnych lub też rekultywację na cele rolnicze gruntów, które utraciły lub zmniejszyły wartość użytkową. Środkami terenowego FOGR dysponują jednak samorządy województw i to one przeznaczają je dla poszczególnych gmin, kierując się ustalonymi w województwie priorytetami. W dyspozycji ministra rolnictwa i rozwoju wsi znajdują się jedynie środki centralnego FOGR, które zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. nr 121, poz. 1266 ze zm.) mogą służyć wyłącznie na zasilenie terenowych FOGR.

Zgodnie z art. 8 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.) budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych, do których zaliczane zostały drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych oraz zarządzanie nimi, należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku do właściciela tego terenu. Zgodnie z ustawą o scalaniu i wymianie gruntów grunty wydzielone w wyniku scalenia na cele miejscowej użyteczności publicznej oraz pod ulice i drogi przechodzą na własność gminy, co oznacza, że samorząd gminy może finansować urządzanie takich dróg ze środków własnych. Ponadto w szczególnych przypadkach, np. braku środków publicznych, zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, właściciele gruntów objętych postępowaniem scaleniowym mogą partycypować w pokrywaniu kosztów zarówno przeprowadzania samego postępowania, jak i zagospodarowania poscaleniowego, na zasadach wcześniej ustalonych przez starostę. Podobnie jak w latach ubiegłych także w nowym okresie pro- gramowania, obejmującym lata 2007-2013, przewidziano finansowanie prac scaleniowych, wraz z zagospodarowaniem poscaleniowym, ze środków wspólnotowych. O dofinansowanie, jako beneficjenci, będą mogli ubiegać się starostowie w ramach działania: Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowanie rolnictwa i leśnictwa, schemat I: Scalanie gruntów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, jednak koszty kwalifikowalne projektu nie mogą być poniesione wcześniej niż 1 stycznia 2007 r. (na podstawie odpowiedzi na interpelację nr 5761).