Jakie korzyści dla samorządów wiążą się z wykupem wierzytelności

W transakcji wykupu wierzytelności występują trzy strony: dłużnik, zbywca-wierzyciel oraz bank. Dłużnik posiada pewne zobowiązania finansowe wobec zbywcy, którego na tym etapie należy raczej nazywać wierzycielem. Zbywca-wierzyciel sprzedaje swoją wierzytelność bankowi, dzięki czemu wcześniej uzyskuje należne mu środki oraz pozbywa się ryzyka niewypłacalności dłużnika. Dla dłużnika praktycznie nic się nie zmienia - dalej spłaca on swoje zobowiązanie z jedną różnicą: odbywa się to na rzecz banku, a nie pierwotnego wierzyciela.

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego oraz spółek komunalnych wykup wierzytelności wydaje się mieć najszersze zastosowanie. Załóżmy, że samorząd przeprowadza inwestycję wykonywaną przez przedsiębiorstwo zewnętrzne: jest on zatem dłużnikiem, a przedsiębiorstwo - zbywcą. W najprostszej sytuacji, wybrany wykonawca po zawarciu umowy podpisuje umowę o wykupie wierzytelności z bankiem. Możliwe jest jednakże zawarcie od razu umowy trójstronnej - pomiędzy bankiem, zbywcą i dłużnikiem. W ten sposób zainteresowane strony mogą wspólnie uzgodnić najkorzystniejsze warunki. Wybrany bank dokonuje płatności na rzecz zbywcy po zaakceptowaniu przez dłużnika faktury wystawionej przez wykonawcę przedsięwzięcia (zbywcę). Ostatnim etapem jest spłata wierzytelności przez dłużnika - jednorazowa lub podzielona na raty. Wykup wierzytelności może następować na każdym etapie realizacji przedsięwzięcia, a także być wykorzystany w celu restrukturyzacji wcześniej zaciągniętego zobowiązania. Produkt jest również doskonałym uzupełnieniem montażu finansowego projektów korzystających ze wsparcia z Unii Europejskiej.

Inaczej rzecz ma się w przypadku przedsiębiorców, w transakcji wykupu wierzytelności to właśnie przedsiębiorca najczęściej występuje jako zbywca. Może on dzięki temu uzyskać stosunkowo niedrogie finansowanie zewnętrzne swojej działalności. Pozbywa się także ryzyka, jakim obciążona jest każda wierzytelność - zamiast czekać na spłaty od swojego dłużnika, dostaje od banku natychmiast odpowiednią kwotę. Możliwe są także rozmaite warianty tego rozwiązania: bank może na przykład wypłacić przedsiębiorcy wykupioną wierzytelność w kilku transzach zamiast od razu w całej kwocie, dzięki czemu koszt wykupu może być niższy. W przypadku funduszy mamy do czynienia ze szczególnym przypadkiem zastosowania wykupu wierzytelności. Występują one, podobnie jak przedsiębiorstwa, w charakterze zbywcy. Dla przykładu, fundusz kredytuje ze środków własnych podmioty dokonujące inwestycji. W pewnym momencie, popyt na kredytowanie przez fundusz rośnie na tyle, że nie jest on w stanie go zaspokoić. Może wtedy odsprzedać bankowi swoje wierzytelności, zyskując tym samym środki na dalsze prowadzenie akcji finansowej.