Uchwały dotyczące opłat ważne tylko przez rok

Gminy mają obowiązek zapewnienia wychowania przedszkolnego dla dzieci od trzech do sześciu lat. Jest to ich zadanie własne, a na jego realizację nie otrzymują, inaczej niż w przypadku szkół, subwencji z budżetu państwa. Dlatego większość z nich jest zmuszana do pobierania dodatkowych opłat od rodziców.

Samorządy będą mogły pobierać opłaty od rodziców za umieszczenie dziecka w przedszkolu dopiero po pięciu godzinach ich pobytu w przedszkolu. W tym czasie nauczyciele powinni realizować z nimi program wychowania przedszkolnego, który uwzględnia podstawę programową. Takich zmian domagały się m.in. gminy, którym wojewodowie lub sądy administracyjne uchylały uchwały w sprawie opłat za przedszkole. Wątpliwości rozwiała ustawa z 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, która doprecyzowała, kiedy i za co samorządy mogą pobierać opłaty za pobyt w przedszkolu. Nowelizacja ma wejść w życie 1 września 2010 r.

Oznacza to, że gminy nie mogą określić dla wszystkich rodziców kwoty za pobyt dziecka w przedszkolu. Po zmianach trzeba wskazać, że pięć godzin zajęć jest bezpłatne. Samorządy po tym czasie mogą ustalić np. opłatę godzinową za pobyt dziecka w przedszkolu. W tym przypadku mogą być zawierane z rodzicami umowy, w których określa się m.in. liczbę godzin.

Zgodnie z ostatnią nowelizacją po jej wejściu w życie każda gmina będzie musiała wydać nowe uchwały. Ma na to czas do końca sierpnia 2011 r. Nawet jeśli treść dotychczasowych uchwał nie zawiera przepisów sprzecznych z tą nowelizacją, to gminy powinny wydać nowe uchwały w sprawie opłat za przedszkola. Taki obowiązek wymuszają przepisy znowelizowanej ustawy o systemie oświaty.

Dzięki zmianie ustawy gminy w nowych uchwałach będą mogły wskazać, że pobierają opłaty za prowadzenie zwykłych zajęć, np. nauki samodzielnego korzystania z toalety, mycia zębów, jedzenia, nauki poprawnego wyrażania się, a nie tylko za nadzwyczajne - typu nauka języka angielskiego. Takie opłaty będą mogły jednak wprowadzić z wyraźnym wskazaniem, że pobierane one będą dopiero po piątej godzinie zajęć.

Z kolei do ustalania opłat za korzystanie z wyżywienia w przedszkolu będzie miał zastosowanie art. 67a ustawy o systemie oświaty. A to oznacza, że dzieci będą płacić tylko za posiłki w stołówce. Wysokość opłat za korzystanie z niej ustali gmina. Dodatkowo do należności wnoszonych za korzystanie przez rodziców z posiłku w stołówce przedszkolnej nie będzie można wliczać wynagrodzeń pracowników i składek naliczanych od tych wynagrodzeń oraz kosztów utrzymania stołówki.

W nowelizacji nie rozstrzygnięto jednak, czy rodzice mogą ustalać, że np. w jednym dniu dziecko pozostanie w przedszkolu siedem godzin, a w kolejnym tylko pięć. Nie jest też rozstrzygnięte, od której godziny będą odbywały się bezpłatne zajęcia. W efekcie gmina może ustalić, że w godzinach porannych pobierana jest opłata za pobyt dziecka w przedszkolu, a z kolei w godzinach popołudniowych jest realizowana podstawa programowa (bezpłatne zajęcia). Kwestie te pozostawiono do decyzji samorządom.

Zgodnie z uchwaloną nową definicją przedszkole publiczne jest to przedszkole, które zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez gminę, ale nie krótszym niż pięć godzin dziennie. Takie samo rozwiązanie będzie miało zastosowanie do innych form wychowania przedszkolnego, w tym małych przedszkoli, klubów przedszkolaka i ognisk przedszkolnych. W tym czasie ma być realizowana podstawa programowa wychowania przedszkolnego.

Artur Radwan

Ustawa z 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty. Nowelizacja ma wejść w życie 1 września 2010 r.