Małopolska stawia na nowoczesność

Z punktu widzenia mieszkańców najbardziej widocznymi efektami wykorzystania funduszy unijnych są duże inwestycje w infrastrukturę drogową. Powstają też nowe budynki szpitali, uczelni, szkół, centrów kultury. Nie powinniśmy jednak traktować unijnych funduszy tylko jako szansy na modernizację i rozbudowę infrastruktury, lecz jako narzędzie do rozsądniejszego gospodarowania środkami publicznymi i lepszego planowania inwestycji. Niezbędne jest ciągłe dbanie o rozwój regionu.

W latach 2007-2013 każde polskie województwo realizuje własny program operacyjny, opracowany i wynegocjowany z UE w 2007 roku w odniesieniu do potrzeb regionu, z uwzględnieniem specyficznych lokalnych uwarunkowań. Programy te, współfinansowane kwotą ok. 16 mld euro ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, wpływają na wzrost konkurencyjności regionów. Podnoszą spójność gospodarczą, społeczną i przestrzenną polskich województw.

Małopolska bardzo dobrze wykorzystuje środki z Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Z danych Banku Gospodarstwa Krajowego, który wypłaca pieniądze beneficjentom Regionalnych Programów Operacyjnych, wynika, że jesteśmy w czołówce województw pod względem przelewanych środków.

Małopolska z powodzeniem sięga po pieniądze dzielone centralnie. Przykładem może być Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. 21 stycznia tego roku minister nauki i szkolnictwa wyższego prof. Barbara Kudrycka, podczas Konwentu Marszałków Województw RP, postawiła Małopolskę za wzór jako jeden z regionów najlepiej wykorzystujących środki unijne z tego programu. Jak poinformowała minister Barbara Kudrycka, najlepiej środki wykorzystują województwa: małopolskie, wielkopolskie, dolnośląskie oraz śląskie. Jak podkreśliła pani minister te województwa rywalizują o status regionu wiedzy.

Ci wszyscy, którzy potrafią po nie sięgać. O środki unijne starają się zarówno jednostki samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy, uczelnie, szpitale, jak i obywatele. Dofinansowanie w ramach programów regionalnych mogą uzyskać projekty inwestycyjne z wielu obszarów, dotyczące m.in. rozwoju infrastruktury komunikacyjnej, edukacji, ochrony zdrowia, ochrony środowiska, rozwoju społeczeństwa informacyjnego, kultury oraz wspierania konkurencyjności przedsiębiorstw. Środki unijne są także instrumentem łagodzenia skutków spowolnienia gospodarczego oraz wyrównywania różnic w rozwoju pomiędzy poszczególnymi regionami.

Mądre wdrażanie funduszy przyczynia się do tworzenia nowych miejsc pracy, rozwoju kapitału ludzkiego, budowy społeczeństwa informacyjnego i otwierania nowych dróg rozwoju regionów w oparciu o innowacyjność oraz zaawansowane technologie. O znaczeniu funduszy unijnych świadczą liczby - od czasu uruchomienia programów regionalnych do jesieni 2009 r. zatwierdzono do realizacji blisko 9 tysięcy wniosków o dofinansowanie na kwotę ponad 21 mld zł. Szacuje się, że w latach 2010-2014 napływ środków unijnych podniesie wzrost PKB Polski od 1,3 do 3 punktów procentowych. Fundusze unijne wpływają również na rynek pracy - według szacunków w latach 2005-2007 około 20 procent nowo utworzonych miejsc pracy powstało dzięki środkom unijnym.

Liczne analizy i rankingi potwierdzają, że województwo małopolskie przoduje pod względem wykorzystania funduszy unijnych dostępnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Do kwietnia 2010 r. w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego 2007-2013 podpisanych zostało 814 umów o wartości dofinansowania prawie 2,5 mld zł ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W ramach 30 rozstrzygniętych już konkursów wybrano do dofinansowania 1341 projektów na kwotę dofinansowania 3,25 mld zł.

Dzięki sprawnej obsłudze dotacji udało się nam doprowadzić do ogromnego przyspieszenia modernizacji i rozbudowy infrastruktury komunikacyjnej, a także zaplecza dla rozwoju przedsiębiorczości, infrastruktury szpitali, ośrodków akademickich i placówek edukacyjno-sportowych. Znaczna część dotacji przeznaczona była na budowy i remonty dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, budowę kanalizacji i sieci wodociągowych. Środki unijne pozwoliły także na zabezpieczenie małopolskiego dziedzictwa kulturowego, renowację zabytków i budowę nowych centrów kultury.

Jednym z ciekawszych przedsięwzięć kulturalnych jest projekt "Wirtualne Muzea Małopolski". Dzięki niemu będzie można obejrzeć w trójwymiarowej postaci najcenniejsze zabytki małopolskich muzeów na portalu województwa "Wrota Małopolski". Będzie to nie tylko znakomita promocja regionu i naszych muzeów, ale także zabezpieczenie cennych obiektów dziedzictwa kulturowego przed groźbą zniszczenia. Na razie udział w projekcie zadeklarowało 35 muzeów z całej Małopolski, ale jestem pewien, że wkrótce przyłączą się następne placówki.

Ważnym przedsięwzięciem dla regionu jest także Małopolska Sieć Szerokopasmowa, która da dostęp do szerokiego pasma internetu dla 90-95 proc. mieszkańców Małopolski i prawie 100 procent firm.

Stawialiśmy i stawiamy na inwestycje, które przyspieszają wzrost gospodarczy i podnoszą konkurencyjność regionu, w tym na projekty z obszaru zaawansowanych technologii oraz działania innowacyjne. Jak pokazują statystyki GUS, Małopolska zajmuje drugie miejsce w kraju pod względem wysokości nakładów na badania i rozwój (ok. 900 mln zł w 2008 roku). Wykorzystujemy stwarzaną przez środki unijne szansę na rozwój nowoczesnych gałęzi gospodarki w regionie, wspieramy strefy aktywności ekonomicznej oraz współtworzone przez Województwo Małopolskie klastry działające w obszarze innowacyjnych technologii, takie jak Klaster LifeScience, czy Małopolsko-Podkarpacki Klaster Czystej Energii. Duże znaczenie dla Małopolan mają projekty dotyczące modernizacji dróg oraz inwestycje w rozbudowę infrastruktury szpitali, szkół i uniwersytetów.

Wspieramy inwestycje podnoszące zdolności konkurencyjne małopolskich uczelni i ośrodków naukowych, które już teraz dysponują ogromnym potencjałem (32 szkoły wyższe, ponad 211 tysięcy studentów). Kraków zajmuje pierwsze miejsce w skali kraju pod względem liczby studiujących na kierunkach inżynieryjno-technicznych. Środki unijne wykorzystywane są na rozbudowę uczelnianej infrastruktury - m.in. UJ, AGH i Państwowych Wyższych Szkół Zawodowych. Dotacja do budowy kompleksu Paderevianum II UJ wyniosła ok. 75 mln złotych, a do budowy Centrum Komputerowego AGH - ok. 55 mln zł. Ponad 37 mln zł dofinansowania otrzymała rozbudowa kampusu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie dla potrzeb utworzenia Akademii Tarnowskiej. Projekt dokończenia budowy Biblioteki Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie uzyskał ponad 23 mln zł dotacji. Środki unijne wspierają także realizację innowacyjnych projektów naukowych, takich jak Laboratorium Edukacyjno-Badawcze Odnawialnych Źródeł i Poszanowania Energii AGH w Miękini, które właśnie otrzymało 4,69 mln zł dofinansowania.

● wybraliśmy już 1348 projektów - 2 miejsce w kraju

● podpisaliśmy umowy na prawie 2,5 mld dofinansowania z EFRR* - 2 miejsce w kraju

● wypłaciliśmy już prawie 700 mln zł z EFRR - 2 miejsce w kraju

* EFRR - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

Źródło: "Postęp finansowy Regionalnych Programów Operacyjnych 2007-2013". Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, 7 kwietnia 2010

Bardzo ważny wpływ na podniesienie jakości życia małopolan mają realizowane dzięki środkom unijnym projekty rewitalizacyjne, dotyczące odnowy centrów 38 Małopolskich miast. Do realizacji wybrano 41 projektów na kwotę ponad 249 mln zł, które odmienią wygląd miejskich starówek, ośrodków kultury, parków oraz skwerów w centrach miast. Fundusze unijne umożliwią ważne inwestycje w zakresie ochrony zdrowia. Ponad 61 mln zł unijnego dofinansowania otrzymał projekt Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II dotyczący budowy Krakowskiego Centrum Badań i Technologii Medycznych, które będzie prowadzić diagnostykę i terapię na najwyższym światowym poziomie. Inny ważny projekt - budowa Zintegrowanego Centrum Specjalistycznej Medycyny Ratunkowej przy Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II - otrzymał ponad 62 mln zł dofinansowania.

Małopolski Regionalny Program Operacyjny powstał w efekcie prac prowadzonych od końca 2004 roku, z uwzględnieniem wyników konsultacji społecznych i analiz eksperckich. Na wdrażanie tego programu udało nam się wynegocjować 1,29 mld euro. Dzięki tym środkom możemy realizować działania na niespotykaną wcześniej skalę.

Nasz regionalny program operacyjny, opracowany w odniesieniu do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego, służy wizji Małopolski jako regionu wiedzy, innowacji i nowoczesnej gospodarki, który stawia na konkurencyjność i aktywność w poszukiwaniu dróg wszechstronnego rozwoju przy zachowaniu własnego dziedzictwa cywilizacyjnego. Te założenia znajdują odbicie w rozkładzie środków na poszczególne priorytety.

Nasz program operacyjny wyróżnia wysoki odsetek wydatków na wsparcie inwestycji w infrastrukturę społeczną i infrastrukturę ochrony zdrowia (14,2 proc. przy średniej krajowej 11,2 proc.). W ramach programu uzyskaliśmy także najwyższy w kraju poziom wydatków na inwestycje w kulturę oraz dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze (7,8 proc. przy średniej dla kraju 3,7 proc.).

Duża część funduszy kierowana jest na realizację projektów w rozwój infrastruktury wspierającej rozwój gospodarczy oraz sektor małych i średnich przedsiębiorstw, w tym rozwijanie jego współpracy z sektorem badawczo-rozwojowym. Potwierdzeniem obranego przez Małopolskę kierunku rozwoju jest np. wspierany przez nas projekt budowy w Krakowie Węzła Wiedzy i Innowacji "Zrównoważona energia", koordynowanego przez AGH we współpracy z UJ. Chcemy być nowoczesnym regionem, dlatego podpisaliśmy list intencyjny z dwoma krakowskimi uczelniami - Uniwersytetem Jagiellońskim i Akademią Górniczo-Hutniczą, z którymi chcemy wybrać prywatnego inwestora i razem zbudować sieć szerokopasmowego Internetu, w systemie Partnerstwa Publiczno-Prywatnego. To pierwszy taki projekt w kraju, bardzo dobrze oceniony przez Annę Streżyńską, prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Mam nadzieję, że już za trzy lata dostęp do szerokopasmowego internetu będą miały wszystkie instytucje regionu i niemal wszyscy mieszkańcy Małopolski.

@RY1@i02/2010/083/i02.2010.083.154.0009.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Marek Nawara, marszałek województwa małopolskiego

marszałek województwa małopolskiego