Oświatowe gospodarstwa pomocnicze przekształcane w jednostki budżetowe

Wiele samorządów, głównie powiatów, musi do końca tego roku zlikwidować wszystkie szkolne gospodarstwa pomocnicze. Od 1 stycznia 2011 r. praktyczna nauka zawodu będzie mogła odbywać się w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, u pracodawców, a także w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Jest to skutek wywołany ustawą wprowadzającą ustawę o finansach publicznych, tzw. ustawą wprowadzającą. Zmieniła ona bowiem m.in. art. 70 ustawy o systemie oświaty.

Ministerstwo Edukacji Narodowej wyjaśnia jednak, że celem ustawy wprowadzającej była nie całkowita likwidacja gospodarstw przyszkolnych, ale ich przekształcenie w jednostki budżetowe. Mimo to ustawa wprowadzająca nie precyzuje, jak dokonać takiego przekształcenia. Z drugiej strony reguluje zasady zamiany zakładów w jednostki budżetowe.

Resort edukacji twierdzi jednak, że w tym przypadku należy zastosować par. 66 rozporządzenia ministra finansów w sprawie m.in. gospodarki gospodarstw pomocniczych oraz trybu postępowania przy przekształcaniu w inną formę organizacyjnoprawną. Wynika z niego, że likwidacja gospodarstwa pomocniczego w celu jego przekształcenia w inną formę polega wyłącznie na zamknięciu rachunku bankowego oraz ustalenia i przejęciu przez jednostkę budżetową należności, zobowiązań i środków pieniężnych pozostałych na rachunku bankowym. Zatem nie oznacza ona zakończenia jego działalności w rozumieniu ustawy o systemie oświaty, ponieważ nie dochodzi do zakończenia działalności.

Likwidacji ulega tylko dotychczasowa forma gospodarki finansowej. W takim przypadku nie trzeba stosować art. 59 ust. 6 ustawy o systemie oświaty. Jednak, jeśli gospodarstwo pomocnicze nie zostanie przekształcone w inną formę, to wówczas zlikwidować je można tylko zgodnie z ustawą oświatową. Oznacza to jednak, że w tym roku jest to już niemożliwe, o ile rada gminy czy powiatu nie podjęła do końca lutego uchwały o zamiarze likwidacji.

Resort edukacji przypomina również, że art. 223 ustawy o finansach publicznych zezwala na prowadzenie rachunków dochodów własnych placówkom oświatowym, pod warunkiem że rada gminy czy powiatu podejmie uchwałę o dochodach, które warsztat szkolny będący jednostką budżetową może gromadzić na wydzielonym rachunku.

W uchwale należy określić m.in. źródła, z których dochody są gromadzone na wydzielonym rachunku, oraz przeznaczenie dochodów, z tym że dochody te wraz z odsetkami nie mogą być przeznaczone na finansowanie wynagrodzeń osobowych.

Jolanta Góra-Ojczyk

Ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240).

Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1241).

Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 29 czerwca 2006 r. w sprawie gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych oraz trybu postępowania przy przekształcaniu w inną formę organizacyjno-prawną (Dz.U. nr 116, poz. 783 z późn. zm.).