Gminne budżety nie są w stanie same finansować każdego zadania

W ostatnich dniach politycy, wykorzystując atmosferę kampanii wyborczej i zainteresowanie mediów, podjęli temat zmian w przepisach dotyczących m.in. odpłatności za przedszkola. Pretekstem jest protest rodziców przeciwko zbyt wysokiej - ich zdaniem - opłacie wprowadzonej w Biskupcu.

W związku z tą sytuacją obserwujemy w mediach coraz więcej wypowiedzi, w tym emocjonalnych, związanych z kampanią wyborczą, bezpodstawnie uogólniających, a nawet nieprawdziwych, że wszystkie samorządy w Polsce podniosły znacząco opłaty za przedszkola. Sytuacja w Biskupcu jest przy tym o wiele bardziej złożona i dotyczy nie tylko kwestii odpłatności.

Po raz kolejny - jak co roku - władze centralne obiecały nauczycielom podwyżki płac. Oświadczono przy tym - jak zwykle - że środki na podwyżki samorządy otrzymają w subwencji. Wiedząc jednak, że subwencja nie obejmuje przedszkoli, zwiększając ponownie zakres zadań w edukacji przedszkolnej, umieszczono w ustawie zapis umożliwiający samorządom gmin zwiększenie w niewielkim stopniu odpłatności za przedszkola. Głosowały za tym wszystkie kluby parlamentarne, wiedząc, że gminy same nie znajdą już środków na ten cel w swoich budżetach. Gminy działają w tym zakresie, na podstawie upoważnień ustawowych, autonomicznie. Normalną rzeczą jest w takich sytuacjach dialog ze swoją społecznością lokalną, który w tym konkretnym przypadku przybrał formę ostrego konfliktu i musi być rozwiązany przez zainteresowanych. Interwencja z zewnątrz jest możliwa tylko, jeśli doszło do złamania prawa, w zwykłym trybie nadzoru. Każda uchwała rady gminy podlega kontroli wojewody pod tym względem - także ta, która doprowadziła do nagłośnionego w kampanii konfliktu lokalnego.

Rozgoryczenie budzą niektóre wypowiedzi, pojawiające się w tej dyspucie. Szczególny protest musi budzić często powtarzana w mediach wypowiedź posła, który grzmi, że "gminy nie mogą kosztem dzieci i ich rodziców łatać swoich budżetów". Szkoda tylko, że posłowie (i inni uczestnicy tej "debaty") nie pamiętają, że to na skutek różnych decyzji Sejmu, w tym zwłaszcza w sprawie zmian w systemie podatku PIT oraz podniesienia podatku VAT, z budżetów gmin ubyło w ostatnich czterech latach łącznie po prawie dziesięć miliardów złotych rocznie. W tym samym czasie doszły nowe zadania oraz zwiększony wysiłek inwestycyjny związany z programami unijnymi. Byłoby lepiej, żeby posłowie zastanowili się przed niektórymi głosowaniami w Sejmie i skupili się raczej na tym, jak wzmocnić - osłabione przez zmiany prawne i kryzys - budżety lokalne, od których ciągle coraz więcej się wymaga i oczekuje.

@RY1@i02/2011/182/i02.2011.182.207.002a.001.jpg@RY2@

Ryszard Grobelny, prezes Związku Miast Polskich, prezydent Poznania

ŁS