Skarbnik nie jest uprawniony do kontroli finansów sołectwa

Nadzór nad jednostkami pomocniczymi gminy sprawują jej organy: wójt i rada.

Rada gminy Wyszki podjęła uchwałę zmieniającą uchwałę w sprawie utworzenia Sołectwa Niewino Kamieńskie i nadania mu statutu oraz wprowadzenia zmian w statucie sołectwa Niewino Stare. W par. 15 ust statutu sołectwa Niewino Kamieńskie radni postanowili, że głosowanie odbywa się w sposób jawny, chyba że statut lub ustawy przewidują głosowanie tajne, jednocześnie określając w ustępie 3, że zebranie wiejskie może postanowić zwykłą większością głosów o przeprowadzeniu tajnego lub imiennego głosowania w każdej sprawie.

Ponadto rada gminy w par. 31 statutu postanowiła, iż kontrolę nad działalnością finansową sołectwa sprawuje skarbnik gminy.

W ocenie wojewody wprowadzenie zapisu "zebranie wiejskie może postanowić" prowadzi do wyposażenia bez podstawy prawnej zebrania wiejskiego w kompetencje upoważniające je do odstąpienia od podejmowania uchwał zebrania w głosowaniu jawnym, w sytuacjach, w których nie wynika to z przepisu. Przyznanie przez radę gminy tak wielkiej swobody decyzyjnej zebraniu wiejskiemu - co do sposobu głosowania - jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą jawności życia publicznego. Zdaniem organu nadzoru sposób głosowania na zebraniu wiejskim nie jest jedynie czysto technicznym sposobem podejmowania uchwał, lecz ma doniosłe znaczenie dla zapewnienia jawności podejmowania rozstrzygnięć przez ten organ. Zasada jawności życia publicznego nie może być rozumiana wąsko jako jawność obrad zebrania wiejskiego, lecz szeroko jako również jawność głosowań przez to zebranie. Ponadto art. 14 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn.zm.) nie pozostawia żadnych wątpliwości, że zasadą jest podejmowanie przez radę gminy uchwał w głosowaniu jawnym, a wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą wynikać z woli ustawodawcy - chyba że ustawa stanowi inaczej. Oznacza to, że rada gminy nie może ani w statucie, ani w innej swojej uchwale wprowadzić innych kwalifikowanych form głosowania - tajnego czy imiennego. Powierzając skarbnikowi nadzór nad sprawami finansowymi rada gminy zdaniem wojewody naruszyła z kolei dyspozycję art. 35 ust. 3 pkt 5 w zw. z art. 11a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z tymi przepisami kontrolę i nadzór nad działalnością organów jednostki pomocniczej mają sprawować organy gminy, czyli rada gminy i wójt, a nie skarbnik gminy.

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody podlaskiego z 17 maja 2011 r., NK-II.4131.2.57.2011.ACh.

Oprac. Łukasz Sobiech