Wójtowie oraz starostowie biorą udział w przygotowaniu kwalifikacji wojskowej

W tym roku wojewodowie przy współpracy ze starostami z wójtami, burmistrzami (prezydentami miast) przeprowadzają po raz trzeci kwalifikację wojskową. Od chwili zawieszenia obowiązkowej służby wojskowej zastąpiła ona pobór. Kwalifikacja ma zostać ogłoszona w całym kraju 21 marca. Taką datę określa rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz ministra obrony narodowej w sprawie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2011 r.

W tym roku obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej podlegają mężczyźni urodzeni w 1992 roku oraz w latach 1987 - 1991, którzy w poprzednich latach nie stawiali się do kwalifikacji, a także ci, których komisje uznały za czasowo niezdolnych do służby wojskowej oraz którzy wystąpili o ponowne ustalenie zdolności do czynnej służby wojskowej - o ile nie zostali wcześniej przeniesieni do rezerwy.

Wojewodowie ogłaszają ją na obszarze województwa w drodze obwieszczeń. Obwieszczenia wywieszane są w miejscach najbardziej uczęszczanych i widocznych, w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie. Dodatkowo ogłoszenia trzeba doręczyć osobom co najmniej na siedem dni przed wyznaczonym terminem stawienia się do kwalifikacji. Należy pamiętać, że nieotrzymanie wezwania nie zwalnia takiej osoby od obowiązku stawienia się w terminie i miejscu wskazanym w obwieszczeniu.

Samorządy pierwsze wezwania dla osób podlegających kwalifikacji mogą przesyłać dwa tygodnie od ogłoszenia kwalifikacji. Mogą również rezerwować sale i kompletować komisje lekarskie. Pierwsze wezwania mogą więc przypaść na 4 kwietnia, a ostatnie nawet 30 czerwca 2011 r.

Kwalifikacja wojskowa ma na celu zweryfikowanie predyspozycji i stanu zdrowia psychofizycznego młodych osób dla potrzeb czynnej służby wojskowej. W czasie kwalifikacji wojskowej wójt lub burmistrz (prezydent miasta) prowadzi listę stawiennictwa, a także wypłaca rekompensatę za ewentualną utratę zarobków oraz zwraca koszty przejazdu związane z kwalifikacją wojskową. Dotacje celowe z budżetu państwa na świadczenia przekazuje wójtom lub burmistrzom (prezydentom miast) starosta. W tym roku ma ona wynieść 18 mln zł.

Zadania w związku z kwalifikacją wojskową do wykonania ma również starosta. Szef zarządu powiatu na potrzeby przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej zapewnia lokal dla przedstawicieli wójta lub burmistrza, wojskowego komendanta uzupełnień i powiatowej komisji lekarskiej. Dodatkowo powinien on też zapewnić odpowiednie wyposażenie do przeprowadzenia kwalifikacji, np. laptopy do wprowadzania danych.

Zadania w zakresie przedsięwzięć związanych z kwalifikacją wykonywane są także przez autonomiczne i niezależnie od siebie działające wojewódzkie i powiatowe komisje lekarskie, powoływane przez wojewodów, które na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich orzekają kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej. W trakcie kwalifikacji wojskowej wszystkim osobom stawiającym się do niej zakładana jest ewidencja wojskowa i wydawane są książeczki wojskowe.

Osoba stawiającą się do kwalifikacji po raz pierwszy powinna pamiętać o przedstawieniu wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego, że nie mógł on się stawić we wcześniejszym terminie. Natomiast powiatowej komisji lekarskiej - dokumentacji medycznej. Z kolei przedstawicielowi wojskowej komisji uzupełniającej fotografii o wymiarach 3 na 4 cm, która jest umieszczana w książeczce wojskowej, dokumentów potwierdzających wykształcenie lub kontynuowanie nauki. Osoby, które ponownie stawiają się przed kwalifikacją i chcą zmienić przyznaną im kategorię wojskową, powinni przedstawić dowód osobisty, książeczkę wojskową oraz dokumenty medyczne, które mogą mieć wpływ na zmianę kategorii. Wszystkie osoby po stawieniu się do kwalifikacji wojskowej są z urzędu przenoszone do rezerwy. Nie dotyczy to ochotników, którzy w przyszłości chcą wstąpić do armii.

Kwalifikacja wojskowa zajmuje się m.in. ustaleniem zdolności do służby zawodowej, wydawaniem książeczek wojskowych i przenoszeniem do rezerwy osób, które wzywane są do stawienia się przed nią. W trakcie jej trwania komisja lekarska orzeka o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się przed nią. Komisje lekarskie będą musiały być powołane nie później niż na 30 dni przed rozpoczęciem kwalifikacji wojskowej w poszczególnych województwach. Powiatową komisję lekarską powywołuje się na obszarze powiatu (miasta na prawach powiatu).

Przy określaniu zdolnościć osoby do czynnej służby wojskowej komisja lekarska uwzględnia m.in. wyniki badań stanu zdrowia, przeprowadzonych w toku kwalifikacji wojskowej. Badania lekarskie będą się odbywać w obecności całego składu komisji lekarskiej. Komisja lekarska musi też uwzględnić prośbę osoby poddawanej badaniom o ich przeprowadzenie w obecności tylko lekarzy. Ponadto w czasie przeprowadzania badań kobiet nie mogą być prowadzone jednocześnie badania lekarskie mężczyzn.

Poddanie się kwalifikacji wojskowej jest przede wszystkim ważne dla ochotników, którzy chcą wstąpić do armii. Tym bardziej że wojsko w tym roku będzie poszukiwało około 14 tys. chętnych do służby w korpusie szeregowych zawodowych. A brak orzeczenia lekarskiego o zdolności do służby i poświadczenia o uregulowanym stosunku do służby wojskowej tę drogę zamyka. Jest też przeszkodą do wstąpienia do służby przygotowawczej na potrzeby Narodowych Sił Rezerwowych. Kwalifikacja jest też ważna dla tych osób, które nie stawiały się wcześniej do poboru lub kwalifikacji, a chcą służyć w innych formacjach mundurowych, np. w policji. Ochotnicy mogą się już zgłaszać do kwalifikacji, jeśli mają ukończone 18 lat. Warto też przypomnieć, że mężczyźni, którzy ukończyli 18 lat, nie muszą (tak jak to miało miejsce w trakcie obowiązywania poboru) osobiście zgłaszać się do rejestracji na potrzeby obowiązku obrony. Tę czynność dokonuje gmina na podstawie danych PESEL.

Osoby podlegające kwalifikacji i zameldowane na pobyt czasowy trwający ponad trzy miesiące stawiają się przed wójtem lub burmistrzem (prezydentem miasta), powiatową komisją lekarską oraz wojskowym komendantem uzupełnień, właściwymi ze względu na miejsce tego pobytu. Z kolei te, które w okresie od dnia ogłoszenia kwalifikacji wojskowej do dnia jej rozpoczęcia zmieniły miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące, zgłaszają się do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), właściwego ze względu na ich nowe miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące. Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) wyznacza im miejsce i termin stawienia się do kwalifikacji wojskowej. Natomiast osoby, które po rozpoczęciu kwalifikacji wojskowej na danym terenie zamierzają zmienić miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące, stawiają się do kwalifikacji wojskowej przed opuszczeniem miejsca dotychczasowego pobytu.

Obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej w 2011 roku podlegają:

● mężczyźni urodzeni w 1992 roku oraz mężczyźni urodzeni w latach 1987 - 1991, którzy w ych latach nie mieli określonej kategorii wojskowej;

● osoby urodzone w 1990 i 1991 roku, które uznane zostały ze względu na stan zdrowia za czasowo niezdolne do odbycia służby wojskowej;

● osoby, które złożyły wnioski o ponowne ustalenie zdolności do czynnej służby wojskowej, jeżeli nie zostały wcześniej przeniesieni do rezerwy;

● kobiety urodzone w latach 1987-1992, które w roku szkolnym 2010/2011 kończą naukę w szkołach medycznych i weterynaryjnych oraz na kierunkach psychologicznych;

● osoby, które ukończyły 18 lat i zgłosiły się ochotniczo do pełnienia służby wojskowej, jeśli nie posiadają określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz ministra obrony narodowej z 23 lutego 2011 r. w sprawie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2011 r. (Dz.U. nr 40, poz. 209).