Samorządy wyręczają ministrów

W walce o swoje interesy - i budżety - samorządy nie tylko wyręczają administrację centralną, lecz nawet kreują własną politykę w skali całego kraju. Burmistrzowie, wójtowie i prezydenci jednoczą siły. W czwartek złożyli w Sejmie obywatelski projekt ustawy z 250 tys. podpisów, którego celem jest zwiększenie udziału gmin w dochodach z podatku PIT.

Samorządy odnoszą już sukcesy. To pod ich naciskiem minister edukacji Krystyna Szumilas zadeklarowała, że rząd przedstawi do końca roku projekt zmian w Karcie nauczyciela. - Samorządy nie chcą oszczędzać na oświacie. One muszą to robić, bo w niektórych jednostkach wydatki oświatowe są dwukrotnie wyższe niż subwencja - mówi prof. Michał Kulesza, twórca reformy samorządowej.

Właśnie motywacje finansowe leżą u podstaw działań, które zastępują inicjatywy rządowe. Stąd pomysł powołania samorządowego funduszu drogowego. Związek Powiatów Polskich opracował koncepcję funduszu dysponującego 1,5 - 2 mld zł rocznie. Pochodziłyby z budżetu państwa, który zwracałby do funduszu podatek od towarów i usług, jaki odprowadzają samorządy realizujące projekty drogowe.

Z kolei Związek Miast Polskich podczas planowanego na przyszły tydzień w stolicy Kongresu Drogowego przedstawią własny projekt systemu finansowania dróg lokalnych, powiązanego z akcyzą do paliw.

Samorządowcy rozważają też koncepcje ich alternatywnego finansowania. Jedna z nich zakłada utworzenie specjalnego stowarzyszenia, w ramach którego jednostki samorządu terytorialnego mogłyby łączyć się w związki i wypuszczać wspólne obligacje. Pozwoliłoby to zmniejszyć obciążenie długiem poszczególnych gmin.

Miasta i gminy tworzą też systemy informatyczne dla pacjentów czy rozdają uczniom tablety, zanim zrobi to rząd. Próbują nadrabiać dystans do innych państw na własną rękę. - To wynika z konstytucji. Jesteśmy zdecentralizowaną częścią Polski - mówi Andrzej Porawski, pełnomocnik komitetu inicjatywy ustawodawczej ustawy w sprawie zmian w PIT.

Tomasz Żółciak

tomasz.zolciak@infor.pl