Władza w jednym ręku to więcej możliwości

Rada Ministrów 10 lipca przyjęła rozporządzenie w sprawie przywrócenia Wałbrzychowi statusu miasta na prawach powiatu i ustalenia granic powiatu wałbrzyskiego.

Zmiana obowiązywać ma od 1 stycznia 2013 r. Do tego czasu Wałbrzych będzie nadal największym miastem pozbawionym statusu miasta na prawach powiatu i jednocześnie jedynym ponad 100-tysięcznym miastem, które tego statusu nie posiada. Rozporządzenie zostało podjęte z inicjatywy rady miasta Wałbrzycha, która w pismach skierowanych do resortu administracji i cyfryzacji podnosiła, że od kiedy przestał być powiatem grodzkim, doszło do spowolnienia jego rozwoju i powstały problemy związane ze skutecznym zarządzaniem.

Obecnie w Wałbrzychu prezydent miasta jest odpowiedzialny za stan bezpieczeństwa publicznego w mieście, ale jego wpływ na policję i straż pożarną kończy się na możliwości wzajemnych uzgodnień i próśb. Oznacza to, że w sytuacjach kryzysowych (np. powodzi) rolę koordynatora działań ratunkowych pozornie pełni starosta, który sprawuje nadzór nad działaniami policji, straży pożarnej, służb sanitarnych i innych, ale już nie ma wpływu na służby miejskie podległe prezydentowi, które mogą mieć wpływ na powodzenie akcji. Taki rozdział kompetencji powodować zaś może problemy ze skoordynowaniem akcji ratunkowych. W miastach na prawach powiatu rozszerzenie kompetencji i jednoosobowa odpowiedzialność prezydenta umożliwiających realizację jednolitego planu poprawy bezpieczeństwa publicznego.

Ograniczenia wynikające z braku statusu miasta na prawach powiatu były również widoczne przy uzyskiwaniu wsparcia finansowego ze środków unijnych. Wałbrzych był bowiem wykluczony z finansowania wielu ważnych i pilnych inwestycji. Choć programy operacyjne na lata 2007 - 2013 bardzo mocno podkreślały rolę miast w rozwoju regionu, to jednak Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko w znacznej mierze pomijał gminy jako beneficjenta unijnych dotacji. Priorytetowy program Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T obejmował jedynie budowę i modernizację dróg w miastach na prawach powiatu (ich obwodnice). Również fundusze przewidziane na realizację programu Bezpieczeństwo Transportu i Krajowe Sieci Transportowe - EFRR dotyczącego budowy i modernizacji dróg krajowych poza siecią TEN-T z tego samego powodu nie mogły zostać przeznaczone dla Wałbrzycha.

Teraz sytuacja ta ma się poprawić. Zgodnie bowiem z ustawą o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie, zaś ustrój i działanie organów miasta na prawach powiatu określa dalej ustawa o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).

- Prowadzi to zatem do eliminacji dualizmu struktur samorządowych i związanego z tym rozproszenia zadań publicznych realizowanych przez gminę i powiat, a w konsekwencji do usprawnienia organizacji i zarządzania miastem w myśl zasady "jeden teren, jeden zarządca". Rozwiązanie to jest przy tym korzystne dla mieszkańców danego miasta, którzy wszelkie sprawy mogą załatwić w jednym urzędzie - wyjaśnia Elżbieta Groszewska, radca prawny, partner w kancelarii Młynarczyk, Puchała Kancelaria Radców Prawnych.

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl