Samorządy mają dosyć obciążeń ponad siły

W ub.r. samorządom przybyło osiem zadań, rok wcześniej cztery. W sumie od 2000 r. niemal 60. A na ten rok planowane są kolejne. W lutym do Sejmu wpłynął poselski projekt nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym. Gmina na własny koszt będzie musiała zapewnić bezpłatną pomoc prawną osobom najuboższym. Radca prawny lub adwokat miałby w wyznaczonych terminach pełnić dyżur w urzędzie.

Ryszard Klisowski ze Zrzeszenia Prezydentów, Burmistrzów i Wójtów Województwa Lubuskiego przyznaje, że o projekcie nawet nie słyszał. - Ciężko nadążyć za tym, co planuje dla nas rząd - mówi.

Samorządowcy uznali, że miarka się przebrała, skoro wraz z napływem zadań nie przybywa im pieniędzy. Rozpoczęli prace nad jednym wnioskiem, który skierują do Trybunału Konstytucyjnego. Wskażą tam wszystkie zadania własne z ostatnich kilku lat, które narzucił im rząd, tym samym narażając ich budżety na straty.

Dotychczas TK z reguły oddalał wnioski pojedynczych samorządów skarżących nowelizacje ustaw, które w niewielkim stopniu uszczuplały ich dochody.

Teraz lokalni włodarze liczą, że wskazanie w jednym wspólnym wniosku kilkudziesięciu nowych zadań i ich skumulowanych konsekwencji dla gminnych budżetów wymusi na sędziach TK inne podejście do problemu.

Jak zauważa były prezes trybunału Jerzy Stępień, do tej pory TK tylko raz podjął próbę określenia, co należy, a co nie do zadania własnego gminy. W orzeczeniu o sygnaturze K 30/04 stwierdził, że "nakładanie na samorząd wojewódzki w sposób bezwzględny i bezwarunkowy obowiązku finansowania dopłat do przejazdów ulgowych z budżetu województwa, tzn. z dochodów własnych i subwencji, czyniąc z tego zadanie własne, jest niezgodne z konstytucją". Wciąż brakuje kompleksowego i precyzyjnego określenia, co może być zadaniem własnym gminy, a co nie.

Inicjatywę samorządowców popierają prawnicy. Prof.Michał Kulesza, doradca Prezydenta RP i współtwórca reformy terytorialnej, wyraża pogląd, że od 2001 r. w Polsce trwa okres antysamorządowy. - Samorząd musi zapewniać potrzeby zbiorowości lokalnej. A jest traktowany jak mechanizm decentralizacji odpowiedzialności i kłopotów - mówi.

Rząd podchodzi do sprawy z rezerwą. - Samorządy mają prawo złożyć taki wniosek i trybunał to rozstrzygnie - mówi poseł Waldy Dzikowski (PO) z sejmowej komisji samorządowej. Przyznaje, że zadania realizowane przez samorządy są wykonywane lepiej i szybciej, choć faktycznie istnieje problem z ich dofinansowaniem.

@RY1@i02/2012/050/i02.2012.050.00000050c.802.jpg@RY2@

Ile razy dochodziło do zmian w prawie, wskutek których zwiększyły się zadania samorządów

współpraca Artur Radwan

Tomasz Żółciak

tomasz.zolciak@infor.pl