Wójt z nadania tylko do czasu

Samorząd powinien zorganizować dodatkowe wybory, jeśli np. prezydent miasta zachoruje lub znajdzie się w areszcie.

Mandat osoby, która nie może sprawować władzy w gminie przez więcej niż sześć miesięcy, wygaśnie po pół roku. Natomiast brak ślubowania w terminie trzech miesięcy przez osobę wybraną w wyborach na funkcję wójta (burmistrza lub prezydenta) będzie równoznaczny z odmową jego złożenia. Tak wynika z poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, który wczoraj rozpatrzyła komisja samorządu terytorialnego i polityki regionalnej. Został skierowany do stałej podkomisji ds. ustroju samorządu terytorialnego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami w miejsce wójta, który np. zachorował (na dłużej niż 30 dni), został aresztowany albo odbywa karę pozbawienia wolności prezes Rady Ministrów powołuję osobę, która przejmie jego obowiązki. Nie ma jednak ograniczeń czasowych, które wskazują, jak długo można pełnić tę funkcję. Może to prowadzić do sytuacji, w której osoba nieposiadająca mandatu społecznego pełni urząd do końca kadencji.

Do podobnej sytuacji doszło w Oświęcimiu. Na dzień przed złożeniem ślubowania prezydent elekt uległ wypadkowi uniemożliwiającemu sprawowanie mandatu. Prezes Rady Ministrów wyznaczył osobę do wykonywania jego zadań. Wybrał kontrkandydata, który przegrał wybory. Przez brak ograniczenia czasowego wskazującego, jak długo może pełnić tę funkcję, może się okazać, że będzie ją sprawował do końca kadencji.

To jest niezgodne z konstytucją. Zgodnie z nią funkcję wójta może pełnić wyłącznie osoba wybrana przez mieszkańców gminy w drodze powszechnego i tajnego głosowania, a nie z nadania premiera. Ewentualne odstępstwo od tej zasady powinno mieć charakter przejściowy. Brak uregulowania tej kwestii narusza zasadę samodzielności samorządu terytorialnego.

- Obecnie jest luka prawna, dlatego proponujemy ją usunąć - uzasadnia Arkadiusz Mularczyk, poseł Solidarnej Polski.

Posłowie proponują wprowadzić zmianę określająca przesłanki, po spełnieniu których następuje wygaśnięcie mandatu wójta. Tak się stanie, jeśli m.in. np. choroba czy areszt trwają dłużej niż sześć miesięcy. Jeśli z tych samych przyczyn wójt elekt nie złoży ślubowania w ciągu trzech miesięcy, będzie to równoznaczne z odmową jego złożenia.

W takich sytuacjach gmina będzie zobowiązana ponownie zorganizować wybory.

80 tys. zł kosztuje zorganizowanie ponownych wyborów w gminie liczącej ok. 40 tys. mieszkańców

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl

Projekt nowelizacji po I czytaniu