"Gdybym mógł zmienić jeden przepis..."

@RY1@i02/2013/070/i02.2013.070.07000080a.802.jpg@RY2@

Prof. dr hab. Marek Chmaj kierownik Katedry Prawa Publicznego w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej, radca prawny

Jeśli dysponowałbym magiczną różdżką, to z art. 171 ust. 2 konstytucji wykreśliłbym urząd wojewody z organów nadzoru nad samorządem terytorialnym. W to miejsce wstawiłbym komisarza rządu. Z konstytucji usunąłbym też art. 152 ust. 1, który stanowi, że wojewoda jest przedstawicielem Rady Ministrów w województwie.

Zmiana konstytucji pozwoliłaby na gruntowną zmianę ustroju samorządu województwa, wzmocnienie tego samorządu oraz dodanie mu nowych kompetencji, zgodnie z zasadą decentralizacji administracji publicznej.

Nie można zapominać o tym, że wojewoda to urząd absolutnie wyjątkowy, który funkcjonuje w polskiej tradycji ustrojowej już od ponad tysiąca lat, bo od czasów piastowskich. Wojewoda w I Rzeczypospolitej, Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim zasiadał w Senacie.

W mojej wizji wojewoda powinien być organem wykonawczym samorządu województwa, wybieranym w wyborach powszechnych, na zasadach analogicznych jak wójt czy burmistrz. Takiemu wojewodzie należy przekazać dodatkowo zwierzchnictwo nad wojewódzką, zespoloną administracją rządową oraz reprezentowanie Skarbu Państwa w zakresie powierzonego mu mienia. W ten sposób tworzymy nowy urząd, posiadający szeroką legitymację uzyskaną w drodze wyborów oraz posiadający bardzo silne kompetencje.

W miejsce obecnego wojewody należałoby powołać nowy organ, np. komisarza rządu, którego głównym zadaniem byłoby reprezentowanie Rady Ministrów w województwie oraz nadzór nad samorządem terytorialnym. Taki urząd wymagałby bardzo skromnego aparatu pomocniczego, składającego się z kilkunastu osób.

Zalety powyższego rozwiązania są trudne do przecenienia. Wzmacniamy samorządność regionalną, pogłębiamy decentralizację władzy publicznej oraz ograniczamy zatrudnienie, co przełoży się na oszczędności budżetowe. Obecnie obok siebie funkcjonują urzędy marszałkowskie i urzędy wojewódzkie, zaś w niektórych województwach zatrudnienie w tych urzędach przekracza 1,5 tys. osób.

Not. PB