Gminy chcą walczyć o finansowanie pieczy zastępczej w Trybunale Konstytucyjnym

Naruszenie zasady autonomii finansowej oraz ochrony interesów w toku to podstawowe zarzuty, jakie radni Stargardu Szczecińskiego podnoszą we wniosku skierowanym do TK.

Dotyczą one przepisów zawartych w ustawie z 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. nr 149, poz. 887 z późn. zm.). Stargard Szczeciński jest jedną z kilku gmin, które podjęły uchwały, stanowiące podstawę do wystąpienia do trybunału.

- Wniosek został przesłany i z uzyskanych przez nas informacji wynika, że podlega procedurze wstępnego rozpatrzenia - mówi Agata Kmieć-Łuciuk, naczelnik wydziału polityki społecznej Urzędu Miasta w Stargardzie Szczecińskim.

Dodaje, że ze względu na zainteresowanie innych gmin województwa zachodniopomorskiego im także został udostępniony wspomniany dokument, aby mogły się na nim ewentualnie wzorować przy składaniu swoich skarg.

Rada miejska kwestionuje w wniosku zgodność art. 197 ust. 1 i 2 oraz art. 247 ustawy o pieczy zastępczej z konstytucją oraz europejską kartą samorządu lokalnego. Przepisy te umożliwiają uzyskiwanie przez samorządy dotacji celowych - w tym na podstawie programu ministra pracy i polityki społecznej - na realizację zadań własnych z zakresu ustawy. W szczególności mają one służyć pokryciu części wydatków związanych z powołaniem asystentów rodzin, koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej oraz prowadzenia szkoleń dla rodzin zastępczych. Jednak zaskarżone przepisy limitują kwotę dotacji do 50 proc. lub 70 proc. wydatków (jeżeli dofinansowanie pochodzi z ministerialnego programu).

Tymczasem jak wskazują radni ustawodawca nie wprowadził żadnych zmian w dochodach i wydatkach gmin, z których mogłyby finansować nowe zadania własne. Odbywa się to kosztem dochodów, które miały być przeznaczone na realizację innych zadań lub wydatków na inne cele. Jednostki samorządu terytorialnego zostały więc zmuszone do współfinansowania zadań, które wcześniej pokrywał budżet. Tym samym naruszona została zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa, która nakazuje należyte zabezpieczenie interesów w toku.

We wniosku wskazano też na niezgodność ustawy z art. 167 ust. 1 i 4 konstytucji, w którym wyrażona jest zasada adekwatności udziału jednostek samorządu terytorialnego w dochodach publicznych w stosunku do wykonywanych przez nie zadań. W przypadku zmiany obowiązków lub kompetencji powinna następować zagwarantowana konstytucyjnie modyfikacja w podziale dochodów.

Swój wniosek do TK w tej sprawie przygotowuje też gmina Lipany (woj. zachodniopomorskie), natomiast część samorządów, które podjęły już uchwały, wstrzymała się z kolejnym krokiem. Należy do nich np. Lubin.

- Radni uznali, że skoro jest już pismo skierowane przez Stargard Szczeciński, to ewentualny wyrok trybunału będzie wiążący dla wszystkich gmin - wyjaśnia Edyta Błaszczyk z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie.

62,5 mln zł wynosi w tegorocznym budżecie rezerwa celowa na dofinansowanie zadań związanych z realizacją ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl