Wsparcie dla uczniów. Liczą się nie tylko dochody

Przypomniał o tym wojewoda lubelski w toku kontroli zgodności z prawem uchwały radnych gminy Szastarka. Zadaniem samorządowców jest bowiem przyjęcie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie danej gminy. Dzieje się to w drodze uchwały rady gminy. Jedną z kluczowych kwestii, którą muszą ustalić lokalne władze, jest stworzenie mechanizmu wyliczania wysokości wsparcia w zależności od sytuacji materialnej zarówno uczniów, jak i ich rodzin.

Wskazując kolejne progi stypendiów (np. 100 zł, 200 zł, 300 zł etc.), samorządy często ograniczają się do ustanowienia reguły, że wysokość wsparcia zależy od miesięcznych dochodów na osobę w rodzinie. Im mniejsza jest to wartość, tym danemu uczniowi należy się wyższe stypendium. Takie podejście jest jednak błędne, o czym przekonali się radni wspomnianej na wstępie gminy.

"Właściwa realizacja kompetencji rady gminy powinna wskazywać (...) sposób ustalania wysokości stypendium zarówno w oparciu o kryterium sytuacji materialnej ucznia, jak również w sytuacji kiedy wystąpią inne okoliczności" - zwrócił uwagę wojewoda lubelski.

O jakie inne kryteria chodzi? Są one wymienione w art. 90d ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) i obejmują niepełnosprawność, ciężką lub długotrwałą chorobę, wielodzietność, niewłaściwe wykonywanie przez rodziców zadań opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm, narkomanię, a także fakt, że rodzina jest niepełna. Chodzi o to, że te okoliczności przekładają się na potrzeby poszczególnych członków rodziny. Przykładowo, sytuacja materialna rodziny, gdzie dochody są co prawda większe, ale są w niej osoby niepełnosprawne, może być gorsza niż rodziny, w której zarobki są mniejsze, ale wszyscy pozostają zdrowi. Może się dziać tak choćby dlatego, że w tym pierwszym przypadku zachodzi konieczność zakupu leków czy kosztownej rehabilitacji.

Gmina musi więc określić, w jaki sposób i w jakim stopniu te okoliczności będą miały wpływ na sposób ustalania wysokości stypendium.

"Niedozwolone jest przy tym wprowadzanie ograniczenia, iż dodatkowe okoliczności wskazane przez ustawodawcę muszą dotyczyć obojga rodziców" - stwierdził wojewoda. Wystarczy więc, że wspomniane problemy dotykają jednego rodzica, a organy gminy powinny brać to pod uwagę przy wyliczaniu stypendium.

Warto również pamiętać, że wspomniany regulamin stanowi akt prawa miejscowego, więc musi w sposób jasny i wyczerpujący określać mechanizm wyliczania stypendium. Nie może tu być pola na szeroką interpretację. Organ stosujący regulacje, a więc wójt (burmistrz, prezydent miasta) i upoważnione przez niego osoby, nie powinny mieć wątpliwości, gdy w oparciu o postanowienia regulaminu mają za zadanie określać konkretną wysokość stypendium w indywidualnych przypadkach w zależności od sytuacji materialnej rodzin uczniów i innych wspomnianych czynników.

z 17 września 2014 r., nr PN-II.4131.311.2014.

DGP przypomina

Rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego.

w sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności (np. niepełnosprawność),

w formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy,

w tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego,

w tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego będącego podstawą przyznania zasiłku (np. wypadek lub śmierć członka rodziny ucznia, szkoda materialna spowodowana pożarem, kradzieżą lub klęską żywiołową).

w finansowa - pokrycie kosztów pojawiających się w związku z uczęszczaniem do szkoły (środki na podręczniki, przybory i pomoce szkolne),

w rzeczowa - dostarczenie uczniowi niezbędnych do nauki przedmiotów (podręczniki, przybory etc.).

Piotr Pieńkosz

piotr.pienkosz@infor.pl