PIR + BGK = FIS, czyli 600 mln zł dla samorządów

Problem nie dotyczy zresztą wszystkich samorządów. Wysokie zadłużenie sprawia, że samorządy muszą ograniczać wielkość i liczbę projektów. Nawet wykorzystując środki z UE, są zobowiązane wnosić wkład własny do inwestycji. Jeszcze w 2008 r. średnie zadłużenie największych miast w Polsce w stosunku do ich dochodów ogółem nie przekraczało 30 proc. Obecnie już jest to ponad 55 proc. Dlatego w ubiegłym tygodniu Bank Gospodarstwa Krajowego i Polskie Inwestycje Rozwojowe złożyły się po połowie i powołały przy TFI BGK Fundusz Infrastruktury Samorządowej. Jego obecny budżet wynosi 600 mln zł. - Przez ostatnich osiem lat samorządy dokonały bardzo dużego wysiłku inwestycyjnego, co miało konsekwencje dla ich bilansów - wyjaśnia Michał Lubieniecki, wiceprezes Polskich Inwestycji Rozwojowych. - Zadaniem funduszu jest dostarczenie jednostkom samorządu terytorialnego nowego instrumentu współfinansowania programu inwestycji infrastrukturalnych realizowanych w ramach nowej perspektywy finansowej. Jednak to od samorządów będzie zależało, czy zechcą sięgnąć po te środki.

Na infrastrukturę

Celem FIS jest wsparcie finansowania infrastrukturalnych inwestycji potrzebnych w województwach, powiatach i gminach. Fundusz ma być narzędziem dla samorządów, mającym na celu przede wszystkim zapewnienie współfinansowania, niezbędnego dla inwestycji realizowanych w ramach nowej perspektywy finansowej 2014-2020.

Zgodnie ze wstępnymi założeniami, w pojedynczy projekt FIS będzie angażował kapitał na poziomie od 10 mln do 120 mln zł. Pieniędzmi chce wspierać inwestycje wodno-kanalizacyjne, szefowie PIR sądzą, że tych właśnie będzie najwięcej, bowiem Unia wymaga od nas szybkiego dostosowania sie do obowiazujacych standardów. Ale wsparcie ma być też przekazywane na miejskie sieci ciepłownicze, gospodarkę odpadami, projekty rewitalizacyjne miast, rozwój oraz modernizację infrastruktury transportowej. Również w budowę szkół, przedszkoli, przychodni i szpitali.

Na różne sposoby

Fundusz będzie oferował jednostkom samorządu (JST) finansowanie w różnych typach transakcji. Może dostarczać kapitał na realizację wieloletnich inwestycji związanych z modernizacją lub budową nowej infrastruktury, obejmując poprzez podwyższenie kapitału udziały w samorządowych spółkach. Interesują go zarówno udziały istniejące, jak i nowe emisje. Ponadto FIS może także nabyć od gminy lub samorządu czasowe prawo do użytkowania akcji. Jak podkreśla Michał Lubieniecki, fundusz za każdym razem będzie w tych przypadkach inwestorem mniejszościowym. Zamierza przejmować kontrolę nad 20-25 proc. walorów. Innym sposobem wspierania JST będzie udzielanie przez FIS samorządom pożyczek podporządkowanych (w razie problemów roszczenia z nich podlegają zaspokojeniu w ostatniej kolejności) ze stałym lub zmiennym oprocentowaniem. Można je włączać w fundusze własne, czyli podnosić kapitał na inwestycje.

Równocześnie to nie są pieniądze dawane samorządom za darmo. - Współpraca z FIS będzie zmuszała samorządy do zmiany sposobu myślenia o finansowaniu inwestycji. Ponieważ fundusz nie rozdaje dotacji i oczekuje określonej stopy zwrotu ze swojego zaangażowania - podkreśla wiceprezes PIR. Dodaje, że oczekiwana wysokość stopy zwrotu nie jest stała i za każdym razem będzie zależała od rodzaju i wielkości inwestycji.

Fundusz przewiduje kilka modeli wyjścia ze swojego zaangażowania. Może być ono w formie wypłaty FIS dywidendy z zysków inwestycji. Innym sposobem jest umorzenie akcji przez spółkę JST i wypłata funduszowi kapitału. Walory będące w posiadaniu funduszu może również odkupić od niego podmiot zależny od samorządu lub nowy inwestor, który wejdzie do spółki. Spółka może być także zlikwidowana, a jej masa likwidacyjna podzielona pomiędzy FIS i JST. Przewidziano także możliwość wprowadzenia spółki na giełdę.

Przygotowani partnerzy

FIS nie ukrywa, że po stronie JST szuka partnerów zdeterminowanych i już gotowych do prowadzenia inwestycji. Takich, którzy już mają przeprowadzone studium wykonalności, analizy prawne i finansowe. Posiadają lub są zaawansowani w pozyskiwaniu pozwoleń i decyzji, w tym środowiskowych. A w przypadku projektów w partnerstwie publiczno-prywatnym proces wyboru partnera prywatnego już się rozpoczął lub rozpocznie się za kilka miesięcy, ale JST posiada analizy przedrealizacyjne w tym finansowe. Poza tym JST muszą mieć jeszcze aktywa, czyli spółki, których akcje mogą stać się przedmiotem transakcji.

- Pomysł utworzenia funduszu infrastrukturalnego dla samorządów był rozważany przez BGK już w 2011 r., kiedy zaczęliśmy rozbudowywać kompetencje banku w zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi. Inwestycje kapitałowe będą uzupełniać naszą ofertę finansowania dłużnego projektów infrastrukturalnych. To bardzo dobry projekt, który otworzy samorządom drogę do zmian struktury własnościowej spółek komunalnych - tłumaczy Dariusz Kacprzyk, prezes Banku Gospodarstwa Krajowego.

W najbliższych tygodniach eksperci FIS rozpoczną spotkania z samorządami w celu dopracowanie zasad działania FIS. Rozpoczęcie działalności FIS planowane jest na pierwszy kwartał 2015 r.

Beata Tomaszkiewicz

beata.tomaszkiewicz@infor.pl