Zabytki wypiękniały

Ponad 13,5 mln zł przeznaczono, w dwuletnim projekcie ,,Dziedzictwo kulturowe Województwa Kujawsko-Pomorskiego - wsparcie opieki nad zabytkami w latach 2013-2014", na realizację 99 przedsięwzięć obejmujących prace konserwatorskie i remontowe w zabytkowych obiektach. Były one współfinansowane z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 oraz ze środków budżetu województwa. Prace objęły między innymi konserwacje, restauracje i rekonstrukcje ołtarzy, organów oraz rzeźb, remonty i modernizacje dachów, rekonstrukcje ubytków murów i ścian, czyszczenie elewacji budynków. W większości dotyczyło to zabytkowych obiektów sakralnych - kościołów, klasztorów i ich wyposażenia.

Wśród tych przedsięwzięć na szczególną uwagę zasługuje kilka. Na pierwszym miejscu należy wymienić kościół Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Jakuba Apostoła w Toruniu. Ten pochodzący z I poł. XIV wieku obiekt sakralny należący do najpiękniejszych przykładów architektury gotyckiej na Pomorzu w 1997 wraz z całym zespołem staromiejskim Torunia został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dzięki projektowi konserwacji poddano elewacje nawy północnej, ściany nad kruchtą północną oraz płyty nagrobne przy elewacji nawy północnej kościoła.

Kolejny odnowiony obiekt to kościół katedralny pw. św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy. Jest to budowla gotycka wzniesiona w latach 1425-1466 i przebudowywana w późniejszych wiekach. Zabytek ma wyjątkową wartość historyczną i artystyczną, jest najcenniejszym zabytkiem w Bydgoszczy i katedrą Diecezji Bydgoskiej. Posiada kamienne fundamety, a ściany zostały wzniesione z cegły ceramicznej palonej. Wysokie okna gotyckie zakończone są ostrym łukiem. Świątynia zwieńczona jest wysokim dachem o imponującej więźbie dachowej w konstrukcji mieszanej i pokrytej dachówką ceramiczną. Prace dotyczyły ratowania zabytkowej więźby i wykonania nowego pokrycia dachu.

Prace konserwatorskie i restauratorskie przeprowadzono także przy ołtarzu głównym wraz z obrazem św. Barbary z wyłączeniem bocznych rzeźb apostołów św. Piotra i św. Pawła w kościele Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Barbary w Chrostkowie. Ołtarz główny jest najstarszym i najbardziej okazałym zabytkiem barokowym kościoła, datowanym na II poł. XVII w. Wykonany został z drewna, na które naniesiono zaprawę oraz polichromię i złocenia. Wyróżnia się niezwykle bujną ornamentyką.

Gruntownej konserwacji i restauracji poddano też ołtarz główny kościoła farnego Parafii Rzymskokatolickiej pw. Wniebowzięcia NMP w Chełmnie. Wypełnia on całą ścianę wschodnią prezbiterium i jest wyrazem błagania mieszczan Chełmna czasu wielkiej epidemii dżumy, która nawiedziła miasto w latach 1708-1711, o łaskę przetrwania. Wprawdzie na szczycie ołtarza umieszczono datę 1710, ale jego wykańczanie trwało jeszcze przez kilka następnych lat. Centralne miejsce w tym ołtarzu zajmuje obraz ze sceną Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny autorstwa Bartłomieja Strobla.

Remontowi konserwatorskiemu poddano również elewacje murowane kościoła parafialnego pw. św. Marcina w Czarnowie, który wybudowany został w II poł. XIII w., w stylu gotyckim z cegły, na planie prostokąta.

Kolejne przeprowadzone prace dotyczyły m.in.:

● Rozebrania dachu kaplicy i zakrystii, odeskowania, pokrycia papą i dachówką, obmurowania, założenia blach miedzianych i orynnowania w gotyckim kościele pw. św. Mikołaja w Kruszynach, zbudowanym w I poł. XIV w.

● Konserwacji i rekonstrukcji barokowego ołtarza bocznego, wykonanego z drewna sosnowego, a także ornamentów i rzeźb z drewna lipowego w kościele rzymskokatolickim pw. św. Barbary w Starogrodzie, w gminie Chełmno. Część kościoła i wyposażenia uległy ogromnym zniszczeniom podczas II wojny światowej.

● Konserwacji wschodniej elewacji wieży wraz z wieżyczką schodową, wzniesionego w latach 1285-1370 gotyckiego kościoła farnego Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Brodnicy (z wyłączeniem górnej kondygnacji wieży i schodów).

● Remontu i konserwacji więźby dachowej z wymianą pokrycia dachu na dachówkę ceramiczną kościoła pw. św. Mateusza w Ostrowie nad Gopłem. Budynek kościoła pochodzi z XIV-XV wieku, został odbudowany po pożarze w latach 1720-1724. Z tych czasów pochodzą też sklepienia i więźby dachowe nad korpusem i prezbiterium oraz kaplica od strony północnej.

● Remontu dachu i stropu nad nawą główną, wybudowanego w latach 1661-1687 kościoła Parafii Rzymskokatolickiej pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Górsku.

● Konserwacji XVII-wiecznego ołtarza głównego oraz prawego bocznego w kościele Rzymskokatolickim pw. św. Marcina Biskupa w Góralach.

● Remontu pokrycia dachowego pochodzącego z XIII wieku (ok. 1264 r.) kościoła filialnego Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Mikołaja Biskupa w Chełmży.

● Prac konserwatorskich elewacji zachodniej oraz kruchty południowej i zakrystii, wzniesionego w latach 1320-1235 kościoła Rzymskokatolickiego pw. św. Kosmy i Damiana w Okoninie.

● Remontu gotyckich elewacji we wzniesionym w 1320 r. i gruntownie przebudowanym w 1597 r. kościele rzymskokatolickim pw. św. Wacława w Grabiu.

● Konserwacji manierystycznych stalli z 1630 r. w wybudowanym w latach 1597-1612 kościele parafialnym pw. św. Hieronima w Raciążku.

● Wymiany tynków zewnętrznych wzniesionego w latach 1610-1663 i przebudowanego w II poł. XVIII stulecia kościoła parafialnego pw. Świętej Trójcy w Byszewie.

● Remontu i modernizacji pochodzącego z II poł. XIV wieku kościoła poklasztornego pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika w Brześciu Kujawskim w zakresie konstrukcji i pokrycia dachowego (nawa 3 i 4). Wymiany wszystkich elementów drewnianych na nawach 3 i 4 (krokwie, płatwie, słupy, miecze, belki), zabezpieczenia nowych elementów środkami przeciw korozji biologicznej i środkami podwyższającymi odporność ogniową, wykonania pokrycia dachu z dachówki ceramicznej wraz z obróbkami blacharskimi, rynnami i rurami spustowymi z blachy.

● I etapu konserwacji barokowych rzeźb i elementów ruchomych ołtarza głównego oraz obrazu olejnego ze zwieńczenia z przedstawieniem NMP Niepokalanie Poczętej w gotyckim kościele parafialnym pw. św. Jana Chrzciciela w Nieżywięciu.

● Prac konserwatorskich ołtarza głównego wraz z rzeźbami i ornamentyką oraz malarstwa sztalugowego w wybudowanym w 1786 r. kościele parafialnym pw. św. Michała Archanioła w Siedlimowie.

● Prac budowlano-konserwatorskich przy dachu, więźbie dachowej i murach w obrębie dachu, wybudowanego w latach 1708-1711 kościoła Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Wita w Słupach. W ramach prac wymieniono m.in. rynny, uszkodzone elementy konstrukcji dachu, pokrycia dachowe na dachówkę ceramiczną, naprawiono także mury w obrębie dachu.

● Remontu pokrycia dachowego pochodzącej z XII/XIII w. rotundy św. Prokopa w Parafii Rzymskokatolickiej pw. Świętej Trójcy w Strzelnie, wchodzącej w skład pobernardyńskiego zespołu klasztornego i będącej jednym z najcenniejszych zabytków architektury romańskiej na terenie Polski.

● Remontu więźby dachowej i wymiany pokrycia dachu, wzniesionego na planie krzyża łacińskiego w latach 1860-1866 kościoła parafialnego pw. św. Wojciecha w Jabłonowie-Zamku, będącego najcenniejszym przykładem architektury neogotyckiej w Polsce północnej.

● Wymiany połaci dachowej wraz z naprawą więźby oraz remont konserwatorski ścian zewnętrznych XIV-wiecznego kościoła parafialnego pw. św. Bartłomieja w Chełmoniu.

● Remontu konserwatorskiego kościoła filialnego z 1857 r. w Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Jana Chrzciciela w Nieżywięciu. W czasie prac wykonano odwodnienia drenażowe murów kościoła - uzupełnienia ubytków w ścianach fundamentowych z kamienia i cegły, uzupełnienia spoin, wykonano odprowadzenia wód deszczowych z połaci dachowych kościoła i wieży.

● Remontu i wymiany elementów konstrukcji dachu neogotyckiego kościoła Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Bartłomieja w Szadłowicach. Zdemontowano pokrycia dachówki ceramicznej od strony północnej i południowej oraz pokryto części dachu dachówką ceramiczną, dokonano uzupełnień i napraw obróbek blacharskich.

● Remontu więźby wraz z wymianą pokrycia dachowego, uzupełniono i naprawiono obróbki blacharskie, wybudowanego około 1740 r. barokowego klasztoru OO. Karmelitów w Trutowie.

● Wymiany pokrycia dachowego wraz z orynnowaniem nad nawą wybudowanego w 1511 roku kościoła parafialnego pw. św. Jakuba Większego Apostoła w Mogilnie.

● Konserwacji wystroju malarsko-sztukatorskiego prezbiterium kościoła z XIV w. Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej i NMP Wspomożycielki Wiernych w Nawrze. W trakcie prac oczyszczono powierzchnie, podklejono odspojone tynki, uzupełniono ubytki podłoża, impregnowano, rekonstruowano i wyretuszowano warstwy malarskie, wymalowano ściany, zabezpieczono polichromie, wypełniono pustki pod wyprawą tynkarską oraz przeprowadzono konserwację wypraw tynkarskich.

● Prac konserwatorskich balustrady chóru (powstałego pod koniec XVII wieku - 1695 r.), rzeźb i obrazów w kościele Parafii Rzymskokatolickiej pw. Nawiedzenia NMP w Topolnie.

● Prac remontowo-konserwatorskich - odwodnienia, drenażu oraz izolacji fundamentów wzniesionego w latach 1790-1791 kościoła parafialnego pw. św. Wawrzyńca w Mąkowarsku.

● Remontu elewacji kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia NMP w Gostkowie, wzniesionych na przełomie XIII/XIV w. W czasie prac oczyszczono elewacje z zabrudzeń i nawarstwień, usunięto wtórne rekonstrukcje i uzupełnienia, odsolono oraz przeprowadzono dezynfekcję, hydrofobizację, uzupełniono i zrekonstruowano braki, wzmocniono strukturę murów i scalono kolorystykę.

● Remontu tynków wewnętrznych z odgrzybieniem i naprawą fundamentów wzniesionego w latach 1936-1939 kościoła parafialnego pw. św. Antoniego z Padwy w Bydgoszczy.

● Remontu dachu z naprawą więźby dachowej neogotyckiego kościoła filialnego pw. św. Andrzeja Boboli w Iłowie gm. Sępólno, byłego kościoła ewangelickiego. Obecnie jest to kościół filialny Parafii Rzymskokatolickiej w Sypniewie.

@RY1@i02/2014/178/i02.2014.178.00000120a.804.jpg@RY2@

Katedra w Bydgoszczy

@RY1@i02/2014/178/i02.2014.178.00000120a.806.jpg@RY2@

Ołtarz w kościele w Chrostkowie

@RY1@i02/2014/178/i02.2014.178.00000120a.807.jpg@RY2@

Kościół w Czarnowie

@RY1@i02/2014/178/i02.2014.178.00000120a.108.gif@RY2@

Kościół pw. św. Jakuba Apostoła w Toruniu

@RY1@i02/2014/178/i02.2014.178.00000120a.809.jpg@RY2@