Kontrowersyjna granica wieku

- W art. 5c ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym wskazano, że powołując gminną radę seniorów, rada gminy nadaje jej statut określający tryb wyboru jej członków i zasady działania - wyjaśnia prawnik dr Bartłomiej Opaliński, konstytucjonalista i wykładowca Uczelni Łazarskiego.

Wypełniając to zadanie, gminy najczęściej określają minimalny wiek członków rady seniorów. Z reguły granica znajduje się na poziomie 60 lat. Przykładów tego typu zapisów można szukać w całej Polsce. Na takie uregulowanie zdecydowali się na przykład Rada Gminy w Koszycach (woj. małopolskie) czy rajcowie z Nowej Rudy (woj. dolnośląskie). Wymóg minimalnego wieku nie obejmuje jedynie przedstawicieli organizacji działających na rzecz osób starszych, a takim również należy zagwarantować miejsce w radzie seniorów.

Warto dodać, że ograniczenia wiekowe nie są kwestionowane przez wojewodów w ramach badania legalności uchwał. Z tego grona wyłamuje się jednak wojewoda kujawsko-pomorski. W podejmowanych przez siebie rozstrzygnięciach nadzorczych kwestionuje zapisy mówiące, że w skład rady seniorów mogą być powołani wyłącznie mieszkańcy, którzy ukończyli określony wiek.

"Ustawodawca (...) nie upoważnia gminy do określenia wieku osób starszych" - pisze wojewoda kujawsko-pomorski Ewa Mes w rozstrzygnięciu nadzorczym z 15 maja 2014 r. nr 38/2014.

"Zdaniem organu nadzoru ustalając treść statutu, organ stanowiący powinien wziąć pod uwagę zapewnienie sprawnego sposobu wyboru członków miejskiej rady seniorów, a zatem powinien precyzyjnie określić sposób wyboru, aby rada mogła działać sprawnie i bez przeszkód" - dodaje Ewa Mes w rozstrzygnięciu z 3 czerwca 2014 r. nr 43/2014. I ponownie zwraca uwagę, że kwestia wieku członków rady seniorów nie mieści się w zakresie przekazanym do uregulowania przez gminę.

Samorządom, które dopiero przygotowują uchwały w sprawie powołania rad seniorów, eksperci nie radzą sugerować się stanowiskiem wojewody kujawsko-pomorskiego. Ich zdaniem wbrew twierdzeniom tego wojewody gmina ma solidne podstawy, żeby wprowadzić granicę wieku jako element warunkujący wybór.

- Jest to tym bardziej uzasadnione, bowiem zgodnie z art. 5c ust. 4 powołanej ustawy gminna rada seniorów składa się z przedstawicieli osób starszych oraz przedstawicieli podmiotów działających na rzecz takich osób - wyjaśnia dr Opaliński.

- Kryterium wieku jest więc istotne, zaś ustawodawca nie wskazał konkretnego podmiotu właściwego do jego ustalenia. W takiej sytuacji jedynym, jak się wydaje, organem mogącym to zrobić jest właśnie rada gminy jako organ uchwałodawczy odpowiedzialny za tworzenie prawa miejscowego - dodaje wykładowca Uczelni Łazarskiego.

Piotr Pieńkosz

piotr.pienkosz@infor.pl