Urzędnicy zweryfikują tysiące niepełnosprawnych

W wielu przypadkach nie będzie to możliwe bez ponownego wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Wszystko za sprawą nowelizacji ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1446), która wchodzi w życie 1 lipca tego roku. Od tego momentu karty parkingowe dla niepełnosprawnych będą wydawane według nowego wzoru. Zgodnie z art. 6 ustawy nowelizującej dotychczas obowiązujące karty zachowują ważność do 30 listopada. To oznacza, że ich posiadacze będą mieli pięć miesięcy na wymianę.

- Sama wymiana karty to czynność czysto techniczna i taką sprawę petent załatwia właściwie od ręki. Jednak trzeba pamiętać, że zmieniły się kryteria, według których karty są wydawane. Nie wszyscy obecni posiadacze kart parkingowych w myśl nowych przepisów będą spełniali warunki do utrzymania tego uprawnienia - mówi Agata Łuzdowska, dyrektor Stołecznego Centrum Osób Niepełnosprawnych.

Od 1 lipca kartę parkingową będą mogły otrzymać tylko osoby ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Jeśli chodzi o niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, to uprawnienie do wydania karty parkingowej będzie przysługiwać tylko tym osobom, których przyczyny niepełnosprawności oznaczono symbolami R (upośledzenie narządu ruchu), O (choroby narządu wzroku) oraz N (choroba neurologiczna). Przy czym jednocześnie taka osoba musi mieć ograniczone możliwości poruszania się.

- Niepełnosprawność narządu ruchu odnosi się też np. do kończyn górnych, w takim przypadku trudno mówić o ograniczonych możliwościach poruszania się - tłumaczy Bożena Zimoch, przewodnicząca Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu.

Dlatego niektórzy niepełnosprawni, którzy dziś mają karty parkingowe, albo to uprawnienie utracą, albo będą musieli ponownie stanąć przed komisją, by uzyskać wymagane orzeczenie. - Tym bardziej że aby otrzymać nową kartę parkingową, trzeba będzie mieć orzeczenie wydane przez powiatowy zespół ds. orzekania o niepełnosprawności, a dotychczas karty były wydawane również na podstawie orzeczeń ZUS. W takich przypadkach nie trzeba było spełniać przesłanki naruszenia sprawności ruchowej. Przy określonym typie orzeczenia z automatu przysługiwała karta parkingowa - dodaje Bożena Zimoch.

Szacowanie trwa

Tymczasem nikt nie wie, ilu niepełnosprawnych posiadaczy kart parkingowych będzie mogło wymienić dokument bez konieczności dodatkowego orzekania. Jak Polska długa i szeroka trwa szacowanie spodziewanej liczby wniosków do powiatowych komisji. Szacowanie, a nie obliczanie, ponieważ nawet jeśli urzędnikom uda się wyłuskać z ogólnej liczby posiadaczy kart osoby zmarłe, mające inny niż wymagany stopień niepełnosprawności albo orzeczenia wydane przez ZUS, to wciąż nie wiadomo, ile z tych osób uzna, że dla karty parkingowej warto ponownie uzyskiwać orzeczenie.

- Część osób, które z samochodu korzystają rzadko, zapewne uzna, że nie warto przechodzić całej procedury związanej z poddaniem się weryfikacji. Mimo wszystko jesteśmy pełni niepokoju, bo wzrost liczby wniosków do komisji orzekających może być bardzo duży - mówi Marzena Perkowska z Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Poznaniu. Wśród większości urzędników panuje przekonanie, że osoby, których nowe przepisy pozbawią uprawniania do posiadania kary parkingowej, "bez walki się nie poddadzą".

Dodatkowe koszty

Trzeba się więc liczyć z dodatkowymi kosztami. W stolicy, gdzie wydanych jest 30 tys. kart parkingowych, według szacunków 10-12 tys. ich posiadaczy będzie chciało uzyskać ponownie orzeczenie. - Od złożenia wniosku do wydania orzeczenia nie może upłynąć więcej niż 30 dni. Mamy cztery gabinety czynne od godz. 8 do 20. Codziennie orzeka od sześciu do ośmiu składów orzekających. Jedna komisja wydaje dziennie ok. 15 orzeczeń. Już wiadomo, że to za mało - przewiduje Agata Łuzdowska. W ciągu roku w Warszawie wydaje się 18 tys. orzeczeń. Od lipca do końca listopada trzeba będzie dodatkowo wydać więcej orzeczeń niż wydaje się przez pół roku.

W Warszawie na wynagrodzenia dla orzeczników i na wynajęcie dodatkowych lokali trzeba będzie wydać ok. 700 tys. zł. Gros tych kosztów stanowić będą honoraria, które w przypadku stolicy musi pokryć wojewoda i częściowo samorząd. W większości przypadków działalność powiatowych zespołów orzekających finansowana jest w całości z budżetu państwa.

Wzrostu wydatków spodziewają się także we Wrocławiu, gdzie jest wydanych ponad 11 tys. kart. - To także kwestia wyposażenia dodatkowych stanowisk pracy, zatrudnienia ludzi również do obsługi administracyjnej, w tej chwili mamy bowiem tylko 10 pracowników. A trzeba pamiętać, że największy nawał pracy przypadnie na okres urlopowy - przypomina Bożena Zimoch.

Oprócz osób niepełnosprawnych o karty parkingowe będą też występować placówki zajmujące się opieką, rehabilitacją lub edukacją niepełnosprawnych mających znacznie ograniczoną możliwości samodzielnego poruszania się. Do tego w części miast urzędnicy będą chcieli specjalnie potraktować rodziców dzieci niepełnosprawnych z ograniczoną możliwością poruszania się, tak aby formalności związane z uzyskaniem nowej karty nie zakłóciły procesu rehabilitacji.

Brakuje rozporządzeń

Czasu coraz mniej, a Ministerstwo Infrastruktury nie wydało jeszcze rozporządzeń do ustawy, w których ma określić wzory wniosków oraz samej nowej karty. Urzędnicy spodziewają się też narzekań ze strony niepełnosprawnych. Wszystko dlatego, że obecnie obowiązujące karty były wydawane na czas nieokreślony. Nowe będą wydawane na okres maksymalnie pięciu lat dla niepełnosprawnych i na trzy lata dla placówek. Poza tym po kartę będzie się trzeba stawić osobiście. Wszystko po to, aby wyeliminować obecne patologie związane z używaniem kart.

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl