Więcej od państwa na fundusz sołecki

Prezydent już podpisał ustawę z 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim, zrobił to w ogólnopolskim dniu sołtysa. Po siedmiu dniach od opublikowania w Dzienniku Ustaw nowe przepisy wejdą w życie.

Wielu skorzysta

Nowelizacja wprowadza sporo zmian do obowiązującej ustawy z 20 lutego 2009 r. (Dz.U. nr 52, poz. 420 z późn. zm.), a także doprecyzowuje zawarte w niej uregulowania.

Przede wszystkim dzięki nowym regulacjom większy niż do tej pory będzie zwrot dla gmin z budżetu państwa. Pokryje on, w zależności od zamożności gminy, od 20 do 40 proc. wydatków poniesionych w ramach funduszu w poprzednim roku. To o 10 proc. więcej niż do tej pory.

Jest też zmiana źle oceniana przez niektóre samorządy - zwrotu wykonanych wydatków z budżetu nie dostaną gminy, które mają średnią bazową kwotę (kwotę K) większą niż 200 proc. To jednak nieliczne przypadki w kraju, takie jak np. Kleszczów, korzystający z tego, że na jego terenie znajduje sie odkrywkowa kopalnia węgla. Dla porównania przypominamy, że gminy mające bazową kwotę ponad 150 proc. płacą janosikowe.

Nie przeoczyć terminu

Aby otrzymać środki z funduszu, sołectwo musi złożyć do wójta wniosek uchwalony przez zebranie wiejskie zwołane z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej albo co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa. Należy wskazać w nim przedsięwzięcia przewidziane do realizacji, oszacować koszty i uzasadnić je. Wniosek powinien zostać złożony wójtowi do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, którego dotyczy, aby ten mógł uwzględnić go w projekcie budżetu gminy.

Rola rady gminy po nowelizacji się nie zmieni. Nadal w drodze uchwały będzie mogła zadecydować o tym, czy wyraża zgodę na wyodrębnienie w budżecie gminy środków stanowiących fundusz sołecki. Musi ją podjąć do 31 marca roku poprzedzającego rok budżetowy, którego dotyczy, podjęta później nie będzie ważna. W praktyce oznacza to, że fundusz nie powstanie, tak jak w razie podjęcia uchwały negatywnej.

Nowe przepisy stanowią, że uchwała o wyrażeniu zgody będzie miała zastosowanie do kolejnych lat budżetowych następujących po roku, w którym został podjęta, a nie tylko do jednego konkretnego roku. Gmina nie będzie więc już musiała co roku podejmować takiej uchwały wtedy, gdy chce w sposób trwały wprowadzić funkcjonowanie takiego funduszu na swoim terenie. Uchwała będzie obowiązywała aż do podjęcia nowej o tym, że rada nie wyraża zgody na tworzenie funduszu.

Współpraca popłaca

Nowością w ustawie jest wprowadzenie możliwości realizacji wspólnego przedsięwzięcia przez sołectwa, ale wówczas każde z nich musi uchwalić odrębny wniosek w tej sprawie. Wskazuje sie w nim przedsięwzięcia przewidziane do realizacji na obszarze danego sołectwa lub innego sołectwa w danej gminie, np. wspólnie budowaną kładkę przez strumień czy odcinek brakującego chodnika.

Zmiany dozwolone

Natomiast do 31 października danego roku budżetowego sołectwo może wystąpić do wójta z wnioskiem o zmianę przedsięwzięć, pod warunkiem że nie doprowadzi do przekroczenia środków przewidzianych do realizacji w ramach funduszu.

Wszystkie te zmiany mają to doprowadzić do tego, że o 15 proc. gmin więcej utworzy fundusz sołecki.

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/054/i02.2014.054.08800030a.802.jpg@RY2@

Edward Trojanowski sekretarz generalny Związku Gmin Wiejskich RP

Nową ustawę samorządy oceniają pozytywnie. Wprowadzone poprawki wyeliminowały rozwiązania, które do tej pory nieco ograniczały możliwość wykorzystywania przyznanych pieniędzy. Gminy będą już mogły weryfikować cele, na które je przeznaczą w ramach funduszu sołeckiego, co pod rządami ustawy z 20 lutego 2009 r. nie było to dopuszczalne.

Korzystnie też oceniamy możliwość realizowania wspólnych przedsięwzięć przez kilka sołectw. Umożliwi to skumulowanie środków na ich zrealizowanie. Gdy np. mieszkańcy dwóch sołectw korzystają wspólnie z jednego placu zabaw ulokowanego na terenie jednej gminy, to jedno z nich może sfinansować zakup zabawek dla dzieci, a drugie ogrodzenie. Najbardziej istotne jest zaś to, że o 10 proc. zwiększa się środki zwracane z budżetu na pokrycie wydatków poniesionych w roku poprzednim, czyli z 10 proc. do 20 proc., z 20 proc. do 30 proc. i z 30 proc. do 40 proc. Wprawdzie podczas prac nad projektem postulowaliśmy zwrot 100 proc., jednak ta propozycja nie została uwzględniona.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

 malgorzata.piasecka@infor.pl