Nowe przepisy zapewnią bezpieczeństwo prawne mieszkańców

Celem zmian w ustawie o samorządzie jest usprawnienie funkcjonowania i organizowania zadań, które gminy, powiaty i województwa świadczą na rzecz obywateli. Mając na uwadze, iż samorządy odpowiadają za większość usług publicznych w kraju, wszelkie zmiany, które zmierzają do polepszenia ich jakości, a tym samym warunków życia mieszkańców, należy ocenić jako wskazane. Co ważne, realizacja zadań samorządów wymaga elastyczności, z zachowaniem gwarancji działania zgodnego z interesem obywateli oraz bezpieczeństwem powierzonych środków finansowych.

Po analizie proponowanych rozwiązań prawnych, wątpliwości budzi instytucja pełnomocnika ds. utworzenia gminy, przewidzianego w art. 4e ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.). Mając na uwadze zakres zadań pełnomocnika (decyzja o likwidacji jednostek organizacyjnych łączących się gmin, zapewnienie ich prawidłowej gospodarki finansowej), dla zapewnienia transparentności takich działań winny one leżeć po stronie organu kolegialnego.

Wysoko ocenić należy natomiast intencję wprowadzenia przepisu (art. 4g u.s.g.) wypełniającego obecną lukę prawną w zakresie prawnego następstwa nowej jednostki po połączeniu. Chodzi o zobowiązania, trwające postępowania sądowe oraz administracyjne, zawarte umowy i porozumienia oraz przejęcie mienia łączących się jednostek. To ważne rozwiązanie ze względu na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa prawnego mieszkańców. Stanowi ono istotną gwarancję budowania zaufania obywateli.

Konieczne jest również wprowadzenie proponowanego w projekcie rozwiązania, którego brak powodował wątpliwości i niepewność prawną. Zgodnie z nim na terenach gminy albo powiatu powstałych w wyniku połączenia obowiązują nadal akty prawa miejscowego (w tym także miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego), do czasu ich ewentualnej zmiany. Należy wskazać, iż skoro ustawodawca zdecydował wcześniej o możliwości łączenia się gmin oraz powiatów, winien już uprzednio zapewnić płynność takich połączeń. Utrzymywanie nadal rozwiązań, według których z dniem utworzenia nowej jednostki przestawałyby istnieć jednostki pomocnicze oraz organizacyjne jak szkoły czy placówki pomocy społecznej, byłoby dalece niewłaściwe i w praktyce mocno osłabiające realizację przewidzianych przez ustawodawcę instytucji. Naruszają one zaufanie obywateli do państwa i stanowionego prawa.

Zmiany ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa są analogiczne do wyżej wskazanych. Trzeba je więc ocenić tak samo.

Projekt nowelizacji dotyka również ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Jako właściwe i od dawna oczekiwane należy ocenić zmiany umożliwiające przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na sprzedaż alkoholu naprawienie błędu polegającego na nieuiszczeniu w terminie urzędowej opłaty okresowej. Prowadzi on do natychmiastowego wygaśnięcia zezwolenia. Rozwiązanie takie jest niewspółmierne do naruszenia. Dlatego właściwe byłoby wprowadzenie, czyli możliwości uregulowania opłaty w 30-dniowym terminie dodatkowym, wraz z dodatkową opłatą.

Projekt poprawia błędy, które wyniknęły w trakcie stosowania obecnych przepisów

Piotr Schramm

wspólnik, adwokat Kancelaria Gessel