Rachunki, które ciążą samorządom

Samorządy regularnie alarmują, że kwota subwencji, jaką dostają z budżetu centralnego na wydatki oświatowe, jest niewystarczająca. Tym bardziej że wciąż mają niezasypany dołek w finansach, który powstał w czasach reformy oświaty likwidującej gimnazja. A kolejnych wydatków przybywa, choćby związanych z wypłatą podwyżek dla nauczycieli od tego roku. Dlatego część jednostek samorządu terytorialnego wybrała drogę sądową, ponieważ ich apele do resortów edukacji i finansów w sprawie zwrotu środków pozostały bez echa. Ministerstwo Edukacji i Nauki podkreśla, że w tym roku subwencja oświatowa to ponad 64,4 mld zł, czyli o 20 proc. więcej niż w 2022 r. i o 60 proc. niż w 2015 r. Zaznacza przy tym, że jest to tylko jedna z form uzupełniania dochodów własnych JST i nie ma dziś przepisu, który mówi, że miałaby ona pokryć wszystkie wydatki oświatowe.

Perspektywa JST jest jednak nieco inna. – Toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Warszawie w związku ze złożeniem pozwu w postępowaniu grupowym o ustalenie, że Skarb Państwa – minister finansów, funduszy i polityki regionalnej lub edukacji i nauki – ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną m.in. miastu Gdańsk w związku z reformą oświaty. Środki na likwidację gimnazjów nie zostały zapewnione – mówi Patryk Rosiński z Biura Prezydenta Gdańska. Miasto wylicza, że w 2017 r. wydało na ten cel ponad 3 mln zł. – Złożyliśmy w resorcie finansów wezwanie do zapłaty. Nie przyniosło efektu. Dziś czekamy na rozstrzygnięcie sądu – dodaje Rosiński. Wśród sygnatariuszy pozwu grupowego jest 11 miast. Sporna kwota przekracza 91,3 mln zł, z czego Warszawa, która objęła funkcję reprezentanta grupy, stara się o 56,6 mln zł. Sprawa jest obecnie na etapie rozpoznawania w I instancji przez SO w Warszawie. Pozew został złożony w 2021 r. W połowie ub.r. Skarb Państwa zażądał jego odrzucenia.