Radni nie mogą zmieniać zasad zwalniania z opłaty za posiłki

Przepisy o pomocy społecznej określają przesłanki odstąpienia od żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenia. Nie mogą one być modyfikowane w uchwale podejmowanej w sprawie dożywiania.

Taką nieprawidłowość stwierdził wojewoda lubelski w uchwale rady gminy Głusk. Dotyczyła ona uregulowania warunków odpłatności za posiłki przysługujące w związku z realizacją rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Radni wskazali w niej, że osoby oraz rodziny, które osiągają dochody między 150 proc. a 200 proc. kryterium dochodowego obowiązującego w pomocy społecznej, będą płacić połowę ceny posiłku. Natomiast w przypadku dochodów przekraczających 200 proc. konieczne będzie wniesienie całej kwoty za przyznaną pomoc.

Jednocześnie radni wskazali, że termin i kwotę zwrotu wydatków za świadczenia w formie posiłków określa kierownik ośrodka pomocy społecznej w decyzji administracyjnej, przyznającej to wsparcie. Wojewoda stwierdził jednak nieważność tego zapisu. W jego ocenie radni przekroczyli w ten sposób upoważnienie wynikające z art. 96 ust. 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.), ponieważ elementy decyzji wynikają wprost z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Uchwała nie może więc stanowić o jej obligatoryjnych składnikach.

Zastrzeżenia wojewody dotyczyły też zapisu wskazującego, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy żądanie zwrotu na udzielone świadczenie w całości lub części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub niweczyłoby skutki udzielonej pomocy, kierownik ośrodka może na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej odstąpić od żądania zwrotu lub go pomniejszyć. Zdaniem organu nadzorczego radni w tym przypadku dokonali niedozwolonej modyfikacji art. 104 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. To ten przepis szczegółowo reguluje kwestie związane ze zwracaniem pieniędzy przez osoby, którym przyznano pomoc. Poza sytuacjami wskazanymi przez radnych przewiduje też możliwość odroczenia terminu płatności lub rozłożenia jej na raty.

Ponadto wojewoda stwierdził nieważność ostatniego paragrafu uchwały, wskazującego, że traci moc poprzedni akt prawny w kwestii odpłatności. Uznał, że radni nie mieli prawa tego robić, bo wcześniejsza uchwała przestała obowiązywać 31 grudnia 2013 r., czyli w tym samym terminie, w którym wygasł poprzedni rządowy program dożywiania.

684 zł na osobę w rodzinie wynosi kryterium dochodowe uprawniające do bezpłatnego posiłku

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody lubelskiego z 10 marca 2014 r., nr PN-II.4131.62.2014.