Zespół kontrolny sprawdzi warunki opieki w żłobku

Ustawa o opiece nad dziećmi do lat 3 (tzw. ustawa żłobkowa), która wprowadza nowe formy opieki nad najmłodszymi dziećmi (czyli żłobki działające na podstawie łagodniejszych wymogów lokalowych i sanitarnych) i kluby dziecięce oraz dziennych opiekunów i nianie przewiduje dla gmin nowe zadania związane z jej realizacją. Do ich obowiązków będzie należało prowadzenie rejestru miejsc opieki oraz monitorowanie ich działania. Gminy zyskają też prawo, w przewidzianych w ustawie przypadkach, wykreślenia placówki z rejestru.

Rejestr prowadzony jest przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego. Jest on jawny i ogólnodostępny dla wszystkich zainteresowanych osób i musi być opublikowany w biuletynie informacji publicznej gminy. Rejestr ten ma zawierać nazwę lub imię i nazwisko oraz siedzibę i adres osoby prowadzącej placówkę opieki, jego numer NIP i REGON oraz miejsce prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego.

Gmina dokonuje wpisu do rejestru na podstawie wniosku, do którego są dołączane odpowiednie dokumenty. Są to m.in.: oświadczenie o spełnianiu warunków lokalowych przewidzianych w ustawie oraz oświadczenie o niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie, jeżeli żłobek będzie prowadzić osoba fizyczna. Przed dokonaniem wpisu gmina ma jednak obowiązek przeprowadzić wizytację lokalu w celu ustalenia, czy zapewnione są bezpieczne i higieniczne warunki wychowania i opieki nad dziećmi. Dopiero potem wydaje zaświadczenie o wpisie do rejestru.

Przepisy ustawy żłobkowej przewidują, że gmina odmówi zarejestrowania żłobka lub klubu dziecięcego, jeżeli podmiot nie spełnia warunków dotyczących lokalu, standardu opieki, kwalifikacji zatrudnianych pracowników, których zapewnienie jest niezbędne, aby prowadzić taką placówkę opieki. Kolejną przesłanką negatywną jest też wydanie przedsiębiorcy prawomocnego orzeczenia zakazującego mu wykonywania działalności objętej wpisem.

Wykreślenie z rejestru będzie natomiast następowało, gdy: wniosek w tej sprawie złoży sam podmiot, który prowadzi żłobek lub klub dziecięcy bądź nie zostaną usunięte w wyznaczonym terminie nieprawidłowości w zakresie prowadzenia placówki lub przekazanie we wniosku lub dokumentach do niego dołączonych informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Zarówno odmowa, jak i wpisanie do rejestru następują na podstawie decyzji administracyjnej. To oznacza, że podmiot prowadzący będzie miał prawo odwołać się od niej w trybie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego.

Ponadto podmiot wpisany do rejestru jest zobowiązany poinformować gminę o wszystkich zmianach danych wskazanych we wniosku lub dokumentach w ciągu 14 dni od ich zaistnienia. Po otrzymaniu tych informacji gmina dokonuje zmian w rejestrze oraz wydaje podmiotowi prowadzącemu placówkę nowe zaświadczenie o wpisie do rejestru uwzględniające wskazane zmiany.

Kolejnym zadaniem, które nakłada na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast ustawa żłobkowa jest sprawowanie nadzoru nad żłobkiem, klubem dziecięcym oraz dziennym opiekunem. Nadzór będzie sprawowany nad warunkami lokalowymi i sanitarnymi zapewnianymi w placówce. Muszą być zgodne z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej. Kontroli będzie też podlegać jakość świadczonej opieki - wykształcenie oraz doświadczenie zawodowe osób zatrudnionych w żłobku i klubie dziecięcym, kwalifikacje dziennego opiekuna.

Nadzór będzie sprawowany na podstawie planu nadzoru przyjętego przez radnych w drodze uchwały. Przepisy ustawy nie określają szczegółów prowadzenia nadzoru. To od gminy będzie zależało ustalenie harmonogramu przeprowadzanych kontroli oraz wyznaczenie osób, które znajdą się w zespole jej dokonującym. Jednak w przypadku uzyskania informacji o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu lub organizacji pracy żłobka, klubu dziecięcego lub sprawowanej opieki przez dziennego opiekuna gmina będzie miała prawo prowadzić czynności nadzorcze poza przyjętym planem.

Osoby, które będą upoważnione do przeprowadzania nadzoru na podstawie uchwały będą miały prawo:

● wizytowania terenu nieruchomości, lokalu, obiektu lub ich części w dniach i godzinach, w których działalność jest wykonywana lub powinna być wykonywana zgodnie ze statutem placówki

● żądania ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazania dokumentów lub innych nośników informacji oraz udostępniania danych, które mają związek z przeprowadzanym nadzorem

● dostępu do dokumentacji pracowniczej osób zatrudnionych w kontrolowanych żłobkach i klubach dziecięcych.

W przypadku stwierdzenia, że podmiot prowadzący żłobek, klub dziecięcy albo dzienny opiekun nie spełniają standardów dotyczących sprawowanej opieki, organ sprawujący nadzór zobowiąże ich do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. Przepisy ustawy nie precyzują jednak, jaki to ma być okres, pozostawiając to decyzji gminy.

Podmiot prowadzący daną placówkę opieki ma natomiast prawo do zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń poczynionych przez organ nadzorczy. Zgodnie z przepisami będzie miał na to siedem dni od otrzymania wyników przeprowadzonej kontroli. Jeżeli zastrzeżenia w całości lub części nie zostaną uwzględnione, zespół nadzorujący sporządza swoje stanowisko na piśmie i przekazuje podmiotowi prowadzącemu żłobek czy klub dziecięcy albo dziennemu opiekunowi. Następnie w celu zbadania, czy i w jakim zakresie realizowane są działania pokontrolne, gmina może przeprowadzić czynności sprawdzające. Jeżeli w ich wyniku okaże się, że nieprawidłowości nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta będzie miał obowiązek wykreślenia żłobka lub klubu dziecięcego z rejestru oraz rozwiązać umowę z dziennym opiekunem bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Gminy będą też zobowiązane do sporządzania sprawozdań rzeczowo-finansowych z zakresu opieki nad dziećmi do lat trzech. Wzory, sposób sporządzania sprawozdań oraz zakres informacji, w tym liczbę publicznych i prywatnych żłobków oraz klubów dziecięcych, liczbę dzieci w wieku 0 - 3 lat, które są objęte opieką w nowych placówkach określi rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej. Sprawozdania będą przekazywane wojewodom w wersji elektronicznej za pomocą oprogramowania jednolitego dla wszystkich gmin. Zostanie ono określone w kolejnym rozporządzeniu. Obowiązek sprawozdawczości wejdzie jednak w życie dopiero po 12 miesiącach od dnia, w którym zacznie obowiązywać ustawa.

Ustawa o opiece nad dziećmi do lat 3 została uchwalona przez Sejm. Czeka na rozpatrzenie przez Senat.

Gminy będą też prowadzić rejestr dziennych opiekunów, który będzie udostępniony w biuletynie informacji publicznej. Rejestracji nie będą podlegać legalnie zatrudnione nianie, bo umowy zawierane przez rodziców z opiekunkami będą zgłaszane do ZUS

Gmina będzie pobierać jednorazową opłatę za wpis do rejestru. Jej wysokość ustalą radni w uchwale, ale nie może być ona wyższa niż 10 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę. Do jej wnoszenia będą jednak zobowiązane tylko prywatne żłobki i kluby dziecięce. Nie będzie też opłat za zmiany w rejestrze i wykreślenie placówki

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje zaświadczenie o dokonaniu wpisu do rejestru.

Taki dokument gwarantuje rodzicom, że dany żłobek lub klub dziecięcy spełnia standardy określone w ustawie.

Zaświadczenie musi zawierać następujące dane:

● nazwę organu, który dokonał wpisu do rejestru,

● datę i numer wpisu do rejestru,

● formę opieki organizacyjnej oraz jej nazwę,

● nazwę lub imię i nazwisko osoby prowadzącej żłobek lub klub dziecięcy,

● miejsce prowadzenia placówki opieki.

Michalina Topolewska

michalina.topolewska@infor.pl

Art. 22 - 31, 43, 51 - 54 oraz 61 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3.