NIK: konieczna systemowa pomoc dla bezdomnych

Gminy zbyt rzadko wykorzystują możliwość objęcia potrzebujących indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności. Tylko jeden ośrodek pomocy społecznej stwarzał taką możliwość - pokazało badanie przeprowadzone przez Najwyższą Izbę Kontroli w sześciu dużych miastach.

Samorządy mają ustawowy obowiązek udzielania pomocy bezdomnym. Takie działania są opłacane z budżetów gmin zasilanych pieniędzmi z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych.

- Brakuje całorocznych systemowych działań wspomagających wychodzenie z bezdomności. NIK widzi potrzebę ich zintensyfikowania - podkreśla Paweł Biedziak, rzecznik prasowy izby. Dodaje, że prowadzone działania nie były w sposób systemowy ukierunkowane na ograniczenie skali tego zjawiska. Zauważa też, że trudność stwarza ustalenie rzeczywistej liczby bezdomnych.

Mimo tych zastrzeżeń NIK po kontroli dobrze oceniła działalność samorządów oraz ich współpracę z organizacjami pozarządowymi.

- Bezdomni mają zapewnione schronienie w noclegowniach, odzież odpowiednią do pory roku i ciepły posiłek. Ośrodki pomocy społecznej wypłacają im zasiłki w odpowiedniej wysokości i opłacają składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dzięki umowom z organizacjami pozarządowymi w większości placówek prowadzono działania mające rozwiązać problem uzależnienia od alkoholu - mówi Paweł Biedziak.

Zakres i hierarchię tych zadań wyznaczają gminne strategie rozwiązywania problemów społecznych. Ustalenia z kontroli wskazały uchybienia w ich przygotowywaniu. Nie zawsze określano w nich wysokość wydatków i źródła finansowania zadań. Ponadto powinny one zawierać m.in. diagnozę sytuacji społecznej oraz prognozę i cele strategiczne projektowanych zmian. W żadnym ze skontrolowanych przez NIK dokumentów nie było jednak łącznie wszystkich elementów, które przewiduje ustawa o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.).

Uchybienia wystąpiły też przy wdrażaniu lokalnych programów pomocy społecznej. Przy ich opracowywaniu nie uwzględniano bowiem istniejących potrzeb, np. nie podawano liczby rodzin korzystających ze wsparcia czy też osób realizujących indywidualne programy wychodzenia z bezdomności.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl