Odszkodowanie wypłacone w formie pieniężnej to zyski nadzwyczajne

Jak prawidłowo zaksięgować składkę na ubezpieczenie majątkowe oraz odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela za szkodę w majątku jednostki? Czy zgodna z prawem obowiązującym jednostkę budżetową jest naprawa szkody przez ubezpieczyciela (przelew odszkodowania bezpośrednio na rachunek firmy naprawiającej szkodę)?

W myśl szeroko pojętych przepisów o finansach publicznych kierownik jednostki jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej jednostki, w tym również za mienie i gospodarowanie tym mieniem. Majątek jednostek sektora finansów publicznych pochodzi ze środków publicznych więc podlega szczególnemu nadzorowi. Powinien on być wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem, w działalności jednostki, powinno się również sprawować kontrolę nad jego stanem.

Jednym z obowiązków kierownika jednostki jest odpowiednie zabezpieczenie mienia, a jedną z form zabezpieczenia jest ubezpieczenie majątkowe od różnych zdarzeń.

W przypadku wystąpienia szkody w mieniu kierownik jednostki jest obowiązany dochodzić jej naprawienia. Jeśli szkoda jest zawiniona przez pracownika - to od tego pracownika, jeśli jest niezawiniona - z ubezpieczenia.

Sposób likwidacji szkody zależy od warunków ubezpieczenia zawartych w umowie z ubezpieczycielem. Jeśli umowa dopuszcza zamiast wypłaty odszkodowania uregulowanie przez firmę ubezpieczeniową należności za usunięcie szkody wykonane przez firmę, to jednostka może postąpić w ten sposób.

Należy jednak pamiętać, że jeśli odszkodowanie zostanie jednostce wypłacone w formie pieniężnej, to stanowi ono dochód budżetowy podlegający odprowadzeniu, nawet jeśli jednostka wcześniej dokonała usunięcia szkody na własny koszt. Wynika to z zapisów art. 5 ust. 2 pkt. 6 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym dochodami publicznymi są należne jednostkom odszkodowania. Z punktu widzenia ewidencji otrzymane odszkodowania stanowią zwykle zyski nadzwyczajne, ponieważ wypłacane są za ubytki w mieniu spowodowane zdarzeniami losowymi, a takie z kolei zalicza się do strat nadzwyczajnych. Dlatego otrzymane odszkodowania ewidencjonuje się na koncie 770 - Zyski nadzwyczajne (po stronie Ma). W klasyfikacji budżetowej należy je zaliczyć na paragraf 0970 - Wpływy z różnych dochodów. [przykład 1]

Składki na ubezpieczenia w jednostce budżetowej księguje się na koncie 409 - Pozostałe koszty rodzajowe, natomiast w klasyfikacji budżetowej kwalifikuje się do paragrafu 4430 - Różne opłaty i składki. Dotyczy to zarówno ubezpieczenia nieruchomości, jak i wyposażenia i sprzętu elektronicznego. [przykład 2]

PRZYKŁAD 1

Wpływ za straty

Jednostka otrzymała odszkodowanie za straty w majątku (uszkodzenie budynku w wyniku gwałtownej burzy). Kwota odszkodowania 12 600 zł.

@RY1@i02/2013/237/i02.2013.237.00800030d.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Decyzja o przyznaniu odszkodowania 12 600 zł: strona Wn konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych, strona Ma konta 770 - Zyski nadzwyczajne;

2. Wpływ odszkodowania na rachunek jednostki 12 600 zł: strona Wn konta 130 - Rachunek bieżący jednostki (paragraf 0970), strona Ma 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych;

3. Przelew dochodów z tytułu odszkodowania na rachunek budżetu jednostki nadrzędnej 12 600 zł: strona Wn konta 222 - Rozliczenie dochodów budżetowych, strona Ma konta 130 - Rachunek bieżący jednostki.

PRZYKŁAD 2

Zapłata składki na ubezpieczenie

Jednostka budżetowa zawarła umowę ubezpieczenia od wszelkich ryzyk budynku oraz wyposażenia na bieżący rok. Składka wynosi 5623 zł.

@RY1@i02/2013/237/i02.2013.237.00800030d.102.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Zobowiązania z tytułu składki na ubezpieczenie majątkowe 5623 zł: strona Wn konta 409 - Pozostałe koszty (paragraf 4430), strona Ma konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami;

2. Wyciąg bankowy - przelew składki 5623 zł: strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami, strona Ma konta 130 - Rachunek bieżący jednostki (paragraf 4430).

@RY1@i02/2013/237/i02.2013.237.00800030d.803.jpg@RY2@

Magdalena Rypińska dyrektor sądu, długoletnia główna księgowa

Magdalena Rypińska

dyrektor sądu, długoletnia główna księgowa

Podstawa prawna

Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289).