Pora na przekazanie bilansu skonsolidowanego

@RY1@i02/2013/120/i02.2013.120.00800030s.801.jpg@RY2@

Oprócz bilansu łącznego dla samorządowych jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych oraz bilansu z wykonania budżetu jednostki samorządowe są zobowiązane sporządzać bilans skonsolidowany. 30 czerwca mija termin złożenia przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego do RIO skonsolidowanego bilansu w formie pisemnej i w formie dokumentu elektronicznego, z wykorzystaniem aplikacji BeSTi@.

Zasady

Zarząd j.s.t. sporządza skonsolidowany bilans, stosując odpowiednio przepisy rozdziału 6 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330) przy założeniu, że jednostką dominującą jest jednostka samorządu terytorialnego. [przykład 1]

Skonsolidowany bilans j.s.t. powinien oprócz bilansu j.s.t. obejmować [przykład 2 i 3]:

wsamorządowe jednostki organizacyjne: jednostki budżetowe oraz samorządowe zakłady budżetowe,

wsamorządowe jednostki należące do sektora publicznego: zakłady opieki zdrowotnej i instytucje kultury,

współki kapitałowe jako jednostki zależne lub współzależne w zależności od sprawowanej kontroli,

wzwiązki i stowarzyszenia tworzone przez samorząd.

Skonsolidowany bilans powinien zawierać informacje w zakresie ustalonym w załączniku nr 10 do rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Tam znajduje się wzór skonsolidowanego bilansu. Warto pamiętać, że informacje zawarte w skonsolidowanym bilansie jednostki samorządu terytorialnego mogą być wykazywane z większą szczegółowością niż określona w załączniku, jeżeli wynika to z potrzeb lub specyfiki jednostki.

Bilans sporządza się w języku polskim i w walucie polskiej. Dane liczbowe wykazuje się w złotych i groszach. Skonsolidowany bilans j.s.t. jest podpisywany przez zarząd i skarbnika.

Wybór

Metodę konsolidacji należy dostosować do sposobu sprawowania przez jednostkę samorządu terytorialnego kontroli nad jednostką kontrolowaną. Taka decyzja w zakresie wyboru metody konsolidacji należy do wójta, burmistrza, prezydenta miasta, zarządu powiatu lub województwa. Najlepiej, aby zostało to zapisane w przepisach wewnętrznych jednostki w sprawie sporządzania skonsolidowanego bilansu danej j.s.t. Generalnie są trzy możliwe do zastosowania metody konsolidacji informacji finansowych:

wkonsolidacja metodą pełną - którą należy stosować w stosunku do jednostek zależnych,

wkonsolidacja metodą proporcjonalną - którą stosuje się do jednostek współzależnych niebędących spółkami, a więc związków komunalnych, spółdzielni, wspólnot mieszkaniowych,

wkonsolidacja metodą praw własności - która dotyczy danych finansowych jednostek stowarzyszonych lub spółek, w których jednostka dominująca (jednostka samorządu terytorialnego) ma nie mniej niż 50 proc. głosów w organie stanowiącym.

Najczęściej j.s.t. stosują metodę konsolidacji pełnej. Polega ona na sumowaniu w pełnej wartości, lub proporcjonalnie do wielkości posiadanych udziałów, poszczególnych pozycji bilansowych jednostki dominującej i jednostek zależnych, dokonaniu wyłączeń i korekt. [przykład 4]

Jednostka dominująca, np. gmina, sporządza bilans skonsolidowany grupy kapitałowej, zestawiony w taki sposób, jakby grupa stanowiła jedną jednostkę. Bilanse jednostek wchodzących w skład jednostki dominującej łączy się poprzez dodanie poszczególnych pozycji bilansowych tych jednostek. Poszczególne aktywa i pasywa bilansów jednostkowych (w kolumnie stan na początek i koniec roku) należy dostosować odpowiednio do aktywów i pasywów wzoru skonsolidowanego bilansu jednostki.

Jednocześnie należy pamiętać, że stan wykazany w kolumnie "stan na początek roku" powinien być zgodny ze stanem wykazanym w skonsolidowanym bilansie za rok poprzedni.

Sporządzając bilans skonsolidowany, należy dokonać korekt i wyłączeń w celu wyeliminowania skutków finansowych wzajemnych zdarzeń gospodarczych występujących pomiędzy jednostkami organizacyjnymi, szczególnie w zakresie rozrachunków (zobowiązań, należności) oraz innych aktywów i pasywów (środki trwałe, zapasy, materiały ds.) stosując zasady rozdziału 6 ustawy o rachunkowości. Dokonując korekt i wyłączeń, należy zwrócić szczególną uwagę na wzajemne powiązania jednostek organizacyjnych. Dokumenty konsolidacyjne należy traktować jak dowody księgowe, z tym, że nie podlegają one ewidencji w księgach rachunkowych, lecz stanowią odrębny zbiór dokumentów, który podlega ochronie i przechowywaniu przez okres 5 lat.

Co dalej

Zarządy jednostek samorządu terytorialnego przekazują do właściwych regionalnych izb obrachunkowych skonsolidowane bilanse w formie pisemnej i w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2013 r. poz. 235) w terminie do 30 czerwca roku następnego. Przekazywanie skonsolidowanego bilansu wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego jest możliwe tylko wtedy, gdy autentyczność jego pochodzenia i integralność jego treści będą zagwarantowane bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu ustawy z 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 262), weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Z kolei regionalne izby obrachunkowe przekazują do Ministerstwa Finansów skonsolidowane bilanse jednostek samorządu terytorialnego w formie dokumentu elektronicznego do 14 lipca roku następnego.

PRZYKŁADOWY WZÓR

Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu powiatu

W celu sporządzenia skonsolidowanego bilansu jednostki samorządu terytorialnego przyjmuje się, że jednostką dominującą jest Starostwo Powiatowe.

Dniem bilansowym jest ostatni dzień roku kalendarzowego.

Metoda konsolidacji pełnej polega na sumowaniu, w pełnej wartości, poszczególnych pozycji bilansowych jednostki dominującej i jednostek zależnych, dokonaniu wyłączeń i korekt.

Bilans jednostki dominującej sporządza się poprzez połączenie bilansu z wykonania budżetu oraz bilansu sporządzonego dla Starostwa Powiatowego na arkuszu konsolidacyjnym.

1. Bilanse jednostek wchodzących w skład bilansu skonsolidowanego łączy się poprzez sumowanie poszczególnych pozycji bilansowych tych jednostek.

2. Poszczególne aktywa i pasywa bilansów jednostkowych (w kolumnie stan na początek i na koniec roku) należy dostosować odpowiednio do aktywów i pasywów wg wzoru skonsolidowanego bilansu stanowiącego załącznik nr 10 do rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289).

3. Trzeba sporządzić wykaz korekt i wyłączeń wzajemnych należności i zobowiązań oraz innych rozrachunków o podobnym charakterze na podstawie prowadzonej ewidencji księgowej na koncie pozabilansowym 976 - Wzajemne rozliczenia między jednostkami.

4. Dokonując korekt i wyłączeń, należy zwrócić uwagę na wzajemne powiązania jednostek budżetowych z pozostałymi jednostkami organizacyjnymi wymienionymi w załączniku.

1. Bilans skonsolidowany powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego sporządza się w złotych i groszach, w terminie 3 miesięcy od otrzymania ostatniego sprawozdania podlegającego konsolidacji.

2. Skonsolidowany bilans sporządza się w formie pisemnej (dokumentu) oraz w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 235).

3. Skonsolidowany bilans podpisuje Zarząd Powiatu oraz Skarbnik Powiatu.

4. Skonsolidowany bilans powiatu w terminie do 30 czerwca należy przekazać do Regionalnej Izby Obrachunkowej za dany rok.

PRZYKŁAD 1

Kroki postępowania

W gminie przyjęto następujące etapy sporządzania skonsolidowanego bilansu:

1) sporządzenie łącznego bilansu jednostek budżetowych,

2) sporządzenie łącznego bilansu samorządowych instytucji kultury,

3) sporządzenie łącznego bilansu spółek prawa handlowego z udziałem gminy,

4) sporządzenie bilansu skonsolidowanego gminy miejskiej.

PRZYKŁAD 2

Zakres

Konsolidacja obejmuje bilans budżetu oraz bilanse jednostek podporządkowanych, tj.

a) bilanse jednostek budżetowych,

b) bilanse samorządowych instytucji kultury,

c) bilanse spółek prawa handlowego z udziałem gminy

PRZYKŁAD 3

Gmina dominująca

Gmina miejska, jako jednostka samorządu terytorialnego, jest jednostką dominującą. Skonsolidowany bilans gminy sporządzony jest w oparciu o następujące bilanse:

a) bilans z wykonania budżetu gminy miejskiej,

b) bilanse jednostek budżetowych, w tym:

- urzędu miejskiego,

- szkoły podstawowej,

- gimnazjum publicznego,

- przedszkola samorządowego,

- miejskiego ośrodka pomocy społecznej,

- ośrodka sportu i rekreacji,

c) bilanse samorządowych instytucji kultury, w tym:

- miejskiego centrum kultury,

- miejskiej biblioteki publicznej.

Jednostkami zależnymi są spółki prawa handlowego, w której gmina miejska posiada udziały, w tym:

a) Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. - 100 proc. udziałów,

d) Komunalne Przedsiębiorstwo Użyteczności Publicznej Sp. z o.o. - 99 proc. udziałów.

PRZYKŁAD 4

Wyłączenia

Bilanse jednostek konsoliduje się metodą pełną określoną przepisami ustawy o rachunkowości, z wyłączeniem:

1. Wzajemnych należności i zobowiązań oraz innych rozrachunków o podobnym charakterze;

2. Wzajemnych rozliczeń w zakresie przychodów i kosztów;

3. Wyniku finansowego ustalonego na operacjach dokonywanych pomiędzy jednostkami;

4. Zmian w funduszu wynikających z nieodpłatnego przekazania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych;

5. Wartości udziałów gminy wniesionych do spółki komunalnej

Magdalena Sobczak

magdalena.sobczak@infor.pl

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289).