Stała praca tylko po pozytywnej ocenie

Pracownicy, którzy po raz pierwszy rozpoczynają pracę w służbie cywilnej, podlegają obowiązkowemu egzaminowi ze służby przygotowawczej i tzw. pierwszej ocenie. Dotyczy to osób zatrudnionych w administracji rządowej. Mogą one przede wszystkim podjąć pracę w urzędach wojewódzkich, skarbowych lub w ministerstwach. Celem wprowadzenia obowiązkowego egzaminu i pierwszej oceny jest zweryfikowanie kompetencji pracowników, którzy chcą na stałe dołączyć do korpusu służby cywilnej.

Dlatego generalną zasadą nowych przepisów jest wprowadzenie dla osób zatrudnianych po raz pierwszy w urzędach umowy na czas określony trwającej 12 miesięcy. W tym okresie bezpośredni przełożony musi dokonać pierwszej oceny. Może ona nastąpić najwcześniej po 8, a najpóźniej po 11 miesiącach pracy. Nie podlegają jej absolwenci Krajowej Szkoły Administracji Państwowej, którzy złożyli wniosek o mianowanie na urzędnika. W ciągu 21 dni od zwarcia umowy z nowo zatrudnionym bezpośredni przełożony musi przeprowadzić z nim rozmowę o sposobie przeprowadzania oceny oraz wyznaczyć ocenianemu termin do złożenia sprawozdania. Ma ono dotyczyć zadań realizowanych przez pracownika i obejmować co najmniej siedmiomiesięczny okres pracy. W przypadku osób zatrudnionych między dniem wejścia w życie ustawy a rozporządzeniem w sprawie pierwszej oceny, termin 21-dniowy liczony jest od dnia obowiązywania rozporządzenia w sprawie pierwszej oceny, tj. 18 czerwca 2009 r. Z kolei do umów o pracę zawartych na czas określony z osobami, które podjęły po raz pierwszy pracę w służbie cywilnej w dniu wejścia w życie ustawy, mają zastosowanie przepisy poprzedniej ustawy. Jeśli osobom tym do zakończenia umowy pozostał co najmniej rok, mogą one wyrazić zgodę na zastosowanie do nich pierwszej oceny. Wtedy 21-dniowy termin na przeprowadzenia rozmowy będzie liczony od dnia wyrażenia przez nie zgody.

Pierwszej oceny pracownika dokonuje bezpośredni przełożony w porozumieniu z dyrektorem departamentu. Od ósmego miesiąca zatrudnienia bezpośredni przełożony przeprowadza z pracownikiem kolejną rozmowę, która będzie miała wpływ na pierwszą ocenę. Po pozytywnej ocenie dyrektor zwraca się do dyrektora generalnego o zawarcie z pracownikiem umowy na czas nieokreślony. Negatywna ocena oznacza rozwiązanie umowy o pracę lub niezawieranie umowy na czas nieokreślony.

Pierwsza ocena ma polegać na weryfikacji przydatności pracownika do pracy na określonym stanowisku pracy i w konkretnym urzędzie. Wpływa ona także na ocenę możliwości wykorzystania pracownika do pracy w całym korpusie służby cywilnej. Jeśli pracownik nie będzie się nadawał do pracy na w danym stanowisku, ale nadal może być przydatny w administracji rządowej, może zostać przeniesiony na inne stanowisko lub nawet do innego urzędu. Ponadto wspomniana ocena pozwala sprawdzić jakość i terminowość wykonywanej pracy nowo zatrudnionych osób. Dzięki niej oceniana jest też postawa i zaangażowanie pracownika oraz jego relacje z innymi pracownikami.