Można ustalić wynagrodzenia w żłobkach i klubach dziecięcych

Nowe formy sprawowania opieki nad dziećmi do lat 3 wprowadziła ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Są to żłobki, kluby dziecięce, opiekun dzienny oraz niania. Jej przepisy obowiązują od 4 kwietnia 2011 r. Stanowią one m.in., że gmina tworzy żłobki i kluby dziecięce bądź zespoły żłobków i klubów dziecięcych w formie gminnych jednostek budżetowych (art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 4 ustawy).

W zakresie nieuregulowanym ustawą żłobkową, status prawny pracowników zatrudnionych w gminnych żłobkach i klubach dziecięcych regulują przepisy ustawy o pracownikach samorządowych. Przepisy tej ustawy będą miały zatem zastosowanie także do pracowników zatrudnionych w dniu wejścia w życie ustawy żłobkowej, w żłobkach mających status publicznych zakładów opieki zdrowotnej (art. 76 ust. 1 ustawy żłobkowej). Obecnie żłobki zostały pozbawione tego statusu.

Pracownicy samorządowi mają ściśle określone zasady wynagradzania. Przysługuje im wynagrodzenie stosowne do zajmowanego stanowiska oraz posiadanych kwalifikacji zawodowych (art. 36 ustawy o pracownikach samorządowych). Poza ogólnymi regulacjami wynikającymi z przepisów ustawy o pracownikach samorządowych podstawowym aktem wskazującym na stawki wynagrodzenia na poszczególnych stanowiskach w samorządzie jest rozporządzenie Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Jego przepisy określają m.in. wykaz stanowisk pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych oraz minimalne wymagania kwalifikacyjne niezbędne do wykonywania pracy na poszczególnych stanowiskach.

Określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia z 18 marca 2009 r. wykaz stanowisk nie obejmował wszystkich stanowisk, jakie będą występowały w gminnych żłobkach i klubach dziecięcych. Pracą żłobka kieruje dyrektor (art. 13 ust. 1 ustawy żłobkowej), a pracą klubu dziecięcego osoba kierująca (art. 14 ustawy żłobkowej). Poza dyrektorem oraz osobą kierującą pracą klubu dziecięcego w skład personelu zatrudnionego w wymienionych jednostkach organizacyjnych wchodzą pracownicy, o których mowa w art. 9 ust. 2, art. 15 i 16 (w szczególności opiekun, pielęgniarka lub położna). Taka zmiana wymagała poszerzenia wykazu pracowników samorządowych o nowe stanowiska. Od 28 lipca 2011 r. obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z 22 czerwca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. nr 144, poz. 858). Pozostałe zmiany dotyczące wynagrodzeń pracowników samorządowych zostały omówione w serwisie internetowym www.kadry.gazetaprawna.pl.

Nowelizacja przewiduje, że do tabel zawierających wykazy urzędniczych stanowisk w jednostkach samorządowych (znajdują się one w załączniku nr 3 do rozporządzenia) dodana została nowa tabela XXV dotycząca żłobków i klubów dziecięcych. Określono w niej dodatkowe, nowe stanowiska niewystępujące w części wspólnej dla wszystkich jednostek oraz odpowiadające tym stanowiskom minimalne gwarancje w zakresie wynagrodzenia zasadniczego).

Część XXV uwzględnia następujące stanowiska i odpowiadające im kategorie zaszeregowań z jednoczesnym odesłaniem w zakresie minimalnych wymagań kwalifikacyjnych do odrębnych przepisów, tj. ustawy żłobkowej:

● dyrektor zespołu żłobków, klubów dziecięcych - XIX kategoria,

● dyrektor żłobka, kierownik klubu dziecięcego - XVIII kategoria,

● starszy opiekun, starsza pielęgniarka, położna - VIII kategoria,

● pielęgniarka, położna, opiekun - VI kategoria,

● młodszy opiekun - V kategoria.

Ponadto uwzględnia następujące stanowiska i odpowiadające im kategorie zaszeregowań:

● starszy terapeuta zajęciowy, fizjoterapeuta, dietetyk - VIII kategoria (wykształcenie wyższe lub średnie, a w tym ostatnim wypadku także 3 lata pracy)

● terapeuta zajęciowy, fizjoterapeuta, dietetyk - VI kategoria (wykształcenie średnie).

W odniesieniu do pozostałego personelu zatrudnionego w gminnym żłobku lub klubie dziecięcym, w tym pracowników administracyjnych i obsługi, ma zastosowanie katalog stanowisk określony w IV tabeli w części H - w I części "Wszystkie jednostki".

Pracownicy żłobków, działających na podstawie przepisów dotychczasowych, stają się z mocy prawa pracownikami żłobków w rozumieniu ustawy żłobkowej (art. 76 ust. 1). Stosuje się wtedy przepis art. 23¹ ustawy kodeks pracy. Oznacza to, że z mocy prawa warunki pracy i płacy tej grupy pracowników nie mogą ulec istotnym zmianom. Ponieważ będą oni mieli status pracowników samorządowych, tym samym nabędą prawo do dodatkowej nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy (400 proc. miesięcznego wynagrodzenia) oraz wyższych - niż dotychczasowe - wysokości odpraw emerytalno-rentowych (w maksymalnej wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia po 20 latach pracy); tj. należności pieniężnych, o których mowa w art. 38 ustawy o pracownikach samorządowych.

W załączniku nr 3 do rozporządzenia w IV tabeli w części H "Wszystkie jednostki" - katalog stanowisk wymagał stosownego uzupełnienia w grupie stanowisk kierowniczych urzędniczych, jak i stanowisk pomocniczych i obsługi. Obecnie uwzględnia on typowe stanowiska występujące w gminnych żłobkach i klubach dziecięcych. Ponadto w załączniku nr 3 do rozporządzenia uzupełniono katalog stanowisk występujących w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej o dodatkowe stanowiska w grupie stanowisk pomocniczych i obsługi (m.in. instruktorów terapii, opiekunów medycznych, opiekunów osoby starszej).

Każde stanowisko otrzymało odpowiednią kategorię zaszeregowania, która określa minimalny miesięczny poziom zasadniczego wynagrodzenia tych osób.

Personel zatrudniony w żłobkach i klubach dziecięcych powinien mieć kwalifikacje określone w art. 9 ust. 3, art. 13 ust. 2, art. 14 i 16 ustawy żłobkowej.

I tak dyrektorem zespołu żłobków lub klubów dziecięcych może być osoba, która ma co najmniej roczne doświadczenie w kierowaniu żłobkiem lub klubem dziecięcym.

Dyrektorem żłobka może być osoba, która ma:

● wykształcenie wyższe i co najmniej 3 lata doświadczenia w pracy z dziećmi albo

● co najmniej wykształcenie średnie oraz 5 lat doświadczenia w pracy z dziećmi.

Jedną z grup zawodowych w żłobkach są opiekunowie. W świetle przepisu art. 16 ust. 1 ustawy żłobkowej opiekunem w żłobku lub klubie dziecięcym może być osoba mająca kwalifikacje: pielęgniarki, położnej, opiekunki dziecięcej, nauczyciela wychowania przedszkolnego, nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej lub pedagoga opiekuńczo-wychowawczego. Opiekunem może być również osoba, która ma co najmniej średnie wykształcenie oraz minimum dwuletnie doświadczenie w pracy z dziećmi w wieku do 3 lat lub przed zatrudnieniem odbyła 280 godzin szkolenia w tym zakresie.

Osobą kierującą pracą klubu dziecięcego może być osoba mająca kwalifikacje wymagane dla opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym.

Skład personelu zatrudnionego w żłobku lub klubie dziecięcym jest dostosowany do liczby dzieci uczęszczających do żłobka lub klubu dziecięcego. Jeden opiekun może sprawować opiekę:

● w żłobku - nad maksymalnie ośmiorgiem dzieci, a w przypadku gdy w grupie znajduje się dziecko niepełnosprawne, dziecko wymagające szczególnej opieki lub dziecko, które nie ukończyło pierwszego roku życia, maksymalnie nad pięciorgiem dzieci,

● w klubie dziecięcym - nad maksymalnie ośmiorgiem dzieci, a w przypadku gdy w grupie znajduje się dziecko niepełnosprawne lub dziecko wymagające szczególnej opieki, maksymalnie nad pięciorgiem dzieci.

W żłobku, do którego uczęszcza więcej niż dwadzieścioro dzieci, zatrudnia się przynajmniej jedną pielęgniarkę lub położną.

Trzeba przy tym pamiętać, że zgodnie z ustawą o pracownikach samorządowych przepisy rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych określają tylko minimalny poziom wynagrodzenia dla tych zatrudnionych. Natomiast m.in. szczegółowe warunki wynagradzania pracowników zatrudnionych w gminnych żłobkach i klubach dziecięcych pracodawca samorządowy określi w regulaminie wynagradzania (art. 39 ust. 1 - 2 ustawy o pracownikach samorządowych). Maksymalne miesięczne wynagrodzenie dyrektorów/kierowników ww. jednostek i ich zastępców określi wójt (burmistrz, prezydent miasta) w drodze zarządzenia (art. 39 ust. 3 ustawy).

Magdalena Sobczak

magdalena.sobczak@infor.pl

Art. 8, art. 16, art. 76 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235).

Art. 39 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. nr 50, poz. 398 z późn. zm.).