Zmiany na planie kont

Niedawno, 16 lutego 2012 r., weszło w życie rozporządzenie zmieniające dotychczasowe rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zmiany nastąpić musiały za sprawą nowelizacji ustawy o finansach publicznych, ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. nr 112, poz. 654 z późn. zm.), jak też dostosowania przepisów do ustawy o rachunkowości.

Zmiany w rozporządzeniu obejmują:

1. uszczegółowienie ewidencji wydatków w układzie zadaniowym - konto 990;

2. zmiany w biernych rozliczeniach międzyokresowych kosztów;

3. nowe konto syntetyczne: 245;

4. nowe konta pozabilansowe: 976, 990, 992;

5. nowe zasady ewidencji na kontach:

a. zespołu "0", w tym na kontach: 030, 072, 080;

b. zespołu "1", w tym na kontach: 130, 131, 132, 139, 140;

c. zespołu "2", w tym na kontach: 221, 222, 223;

d. zespołu "5", w tym na koncie 550;

e. zespołu "6", w tym na koncie 640;

f. zespołu "7", w tym na kontach: 720, 740, 750, 751, 760, 761;

g. zespołu "8", w tym na kontach: 800, 810, 820,

h. pozabilansowych, w tym na koncie 975;

6. nowe zasady sporządzania sprawozdań finansowych;

7. zmiany we wzorach sprawozdań dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych.

Zmiany na koncie 132...

Ustawa o finansach publicznych w art. 223 przewidywała możliwość gromadzenia dochodów określonych uchwałą organu stanowiącego na wydzielonym rachunku bankowym przez samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność określoną w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości przyjęło stosowne zasady ewidencji w tym zakresie. Jedną z nich było określenie konta 132 "Rachunek dochodów samorządowych jednostek budżetowych" jako właściwego do gromadzenia środków pieniężnych na ww. wydzielonym rachunku.

W art. 30 ustawy z 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz.U. nr 238, poz. 1578) nastąpiła nowelizacja ustawy o finansach publicznych w tym zakresie. Dodano bowiem art. 11a i tym samym rozszerzono krąg podmiotów uprawnionych do gromadzenia dochodów na wydzielonym rachunku bankowym o państwowe jednostki budżetowe, dla których organem prowadzącym są organy administracji państwowej, prowadzące działalność określoną w ustawie o systemie oświaty. Musiała zatem nastąpić również nowelizacja rozporządzenia o szczególnych zasadach rachunkowości (...) w tym zakresie.

Konto 132 ma teraz nazwę "Rachunek dochodów jednostek budżetowych" i służy do ewidencji środków pieniężnych gromadzonych na wydzielonym rachunku bankowym zarówno państwowych, jak i samorządowych jednostek budżetowych prowadzących działalność oświatową, w szczególności z tytułu: spadków, zapisów, darowizn, odszkodowań i wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie albo w użytkowaniu jednostki budżetowej i przeznaczonych na finansowanie działalności jednostki, z wyłączeniem finansowania wynagrodzeń osobowych.

Na stronie Wn konta 132 ujmuje się wpływ środków pieniężnych na ten rachunek, a na stronie Ma - wypłaty środków pieniężnych z rachunku bankowego.

Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 132 powinna umożliwić ustalenie stanu poszczególnych tytułów pozyskiwania dochodów według działów, rozdziałów i paragrafów.

Saldo konta 132 może wykazywać saldo Wn, które oznacza stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych dochodów. Zapis o możliwości występowania salda na tym koncie wprowadziła też nowelizacja rozporządzenia. Dotychczasowy zapis przedstawiał się następująco: "Saldo konta 132 ulega likwidacji poprzez odprowadzenie środków pieniężnych pozostających na rachunku bankowym na dzień 31 grudnia roku budżetowego na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w korespondencji z kontem 222". Podkreślić jednak należy, iż nowy zapis rozporządzenia nie oznacza dla samorządowych jednostek budżetowych możliwości pozostawiania środków pieniężnych na wydzielonym rachunku, tak jak to miało miejsce przy np. wcześniej funkcjonujących środkach specjalnych. Nadal przepis art. 223 ustawy o finansach publicznych nakazuje, aby środki finansowe pozostające na rachunku wydzielonym, na 31 grudnia roku budżetowego, podlegały odprowadzeniu na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego w terminie do 5 stycznia następnego roku. Można zatem przyjąć, iż dla jednostek samorządowych konto 132 nie może wykazywać salda na koniec roku.

...innych kontach...

W odniesieniu do możliwości funkcjonowania wydzielonego rachunku dochodów nastąpiły również zmiany na innych kontach, np.:

Konto 222 - nie ma już korespondencji z kontem 132, zatem odprowadzenie dochodów nastąpić musi w inny przyjęty przez jednostkę sposób.

Konto 740 - służy teraz też do ewidencji środków pieniężnych przeznaczonych na inwestycje gromadzonych na wydzielonym rachunku bankowym państwowych i samorządowych jednostek budżetowych prowadzących działalność oświatową. Rozszerzone zatem zostały jego zadania.

Konto 820 - służy obecnie również do ewidencji nadwyżki dochodów jednostek budżetowych prowadzących działalność oświatową.

...i na koncie 080

Rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości przyjmowało, iż konto 080 "Inwestycje (środki trwałe w budowie)" służy do ewidencji kosztów inwestycji rozpoczętych oraz do rozliczenia kosztów inwestycji na uzyskane efekty. Pojawiały się wątpliwości interpretacyjne, w kontekście ustawy o rachunkowości, założeń co do tego konta, z zapisami po stronach Wn i Ma wynikających z rozporządzenia.

Ustawa o rachunkowości ustala bowiem, że przez:

1. środki trwałe w budowie - rozumie się zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego;

2. inwestycje - rozumie się aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągnięcia z nich korzyści ekonomicznych wynikających z przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania przychodów w formie odsetek, dywidend (udziałów w zyskach) lub innych pożytków, w tym również z transakcji handlowej, a w szczególności aktywa finansowe oraz te nieruchomości i wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz są posiadane przez nią w celu osiągnięcia tych korzyści.

W znowelizowanym rozporządzeniu przyjęto zatem, iż konto 080 nazywać się będzie "Środki trwałe w budowie (inwestycje)".

Konto 080 służy zatem teraz do ewidencji kosztów środków trwałych w budowie oraz do rozliczenia kosztów środków trwałych w budowie na uzyskane efekty inwestycyjne.

Na stronie Wn konta 080 ujmuje się w szczególności - podobnie jak dotychczas:

1) poniesione koszty dotyczące środków trwałych w budowie w ramach prowadzonych inwestycji zarówno przez obcych wykonawców, jak i we własnym imieniu;

2) poniesione koszty dotyczące przekazanych do montażu, lecz jeszcze nieoddanych do używania maszyn, urządzeń oraz innych przedmiotów, zakupionych od kontrahentów oraz wytworzonych w ramach własnej działalności gospodarczej;

3) poniesione koszty ulepszenia środka trwałego (przebudowa, rozbudowa, rekonstrukcja, adaptacja lub modernizacja), które powodują zwiększenie wartości użytkowej środka trwałego.

A na stronie Ma konta 080 ujmuje się wartość uzyskanych efektów, w szczególności:

1) środków trwałych;

2) wartość sprzedanych i nieodpłatnie przekazanych środków trwałych w budowie.

Nie ma już tu zatem mowy o wartościach niematerialnych i prawnych.

Na koncie 080 można, jak poprzednio, księgować rozliczenie kosztów dotyczących zakupów gotowych środków trwałych.

Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 080 powinna zapewnić co najmniej wyodrębnienie kosztów środków trwałych w budowie według poszczególnych rodzajów efektów inwestycyjnych oraz skalkulowanie ceny nabycia lub kosztu wytworzenia poszczególnych obiektów środków trwałych. Konto 080 może wykazywać saldo Wn, które oznacza wartość kosztów środków trwałych w budowie i ulepszeń.

Konto 080 służy do ewidencji kosztów środków trwałych w budowie oraz do rozliczenia kosztów środków trwałych w budowie na uzyskane efekty inwestycyjne

SZKOLIĆ SIĘ WARTO

To wszystko na specjalnej kolumnie szkoleniowej. Umieszczamy na niej podsumowanie kursów już odbytych oraz zapowiadamy merytorycznie te, które w niedługim czasie się odbędą.

@RY1@i02/2012/079/i02.2012.079.071001500.805.jpg@RY2@

Materiały prasowe

Agnieszka Drożdżal, wykładowca, szkoleniowiec z zakresu finansów publicznych (szczególnie budżetu zadaniowego i kontroli zarządczej) i rachunkowości budżetowej

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 128, poz. 861 z późn. zm.). Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.). Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.).