W trakcie roku aktualizacja polityki jest możliwa, ale są wyjątki

Jednostka może dokonać zmiany polityki rachunkowości, w tym zmiany zakładowego planu kont, ale od nowego roku obrotowego, chyba że zachodzą okoliczności opisane poniżej.

Zgodnie z postanowieniami art. 40 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jednostki sektora finansów publicznych prowadzą rachunkowość zgodnie z przepisami o rachunkowości, z uwzględnieniem zasad określonych w tej ustawie. Wykonując powyższe, jednostka zgodnie z postanowieniami art. 10 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości powinna posiadać dokumentację opisującą w języku polskim przyjęte przez nią zasady (politykę) rachunkowości, a w szczególności dotyczące:

wokreślenia roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych,

wmetod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego,

wsposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym co najmniej zakładowego planu kont, wykazu ksiąg rachunkowych, zasad prowadzenia ksiąg pomocniczych (ewidencja szczegółowa) i ich powiązania z księgami rachunkowymi, zasad klasyfikacji zdarzeń, opisu przetwarzania danych, systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów.

Tak opracowane i przyjęte przez jednostkę zasady rachunkowości, zgodnie z art. 5 ustawy o rachunkowości, powinny być stosowane w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych, wyceny aktywów i pasywów, w tym dokonywania odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych, ustalania wyniku finansowego i sporządzania sprawozdań finansowych, tak aby dane z nich wynikające były porównywalne. Wszelkie zmiany powinny być wprowadzane wyłącznie z początkiem roku obrotowego, chyba że zmiany te wynikają w szczególności z:

wnowelizacji przepisów, które wchodzą w życie w trakcie roku obrotowego i nakazują jednostkom dostosowanie obowiązujących zasad w jednostce do nowych uregulowań, co w przypadku jednostek sfery budżetowej miało już niejednokrotnie miejsce,

wuwarunkowań organizacyjnych jednostki (np. powierzenie jednostce w trakcie roku nowych zadań, powodujących konieczność aktualizacji polityki rachunkowości),

wkonieczności rozbudowy kont ksiąg pomocniczych (kont analitycznych) w związku z wystąpieniem zdarzeń gospodarczych, które dotychczas nie występowały w jednostce.

W takim wypadku aktualizacja polityki rachunkowości w trakcie roku znajduje w pełni uzasadnienie i powinna być dokonywana na bieżąco, tj. w chwili wystąpienia okoliczności powodujących jej zmianę.

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że wprowadzanie zmian do polityki rachunkowości na koniec roku obrotowego, z wyłączeniem przypadków określonych powyżej, pozostaje w sprzeczności z powołanymi powyżej zasadami i świadczy o zaniechaniu dokonania aktualizacji tej polityki przez kierownika jednostki, co narusza art. 10 ust. 2 ustawy o rachunkowości.

Teresa Górska

specjalistka z zakresu finansów publicznych

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Ustawa z 27 sierpnia 2009 r o finansach publicznych (t.j. Dz.U z 2013 r. poz. 885 ze zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289).