Sprawozdania z wydatków strukturalnych do poprawy

Na stronach internetowych Ministerstwa Finansów znajdziemy podpowiedź, jakie przepisy obowiązują przy robieniu tych sprawozdań za 2014 rok. Nie jest to w żaden sposób odkrywcze, ponieważ odsyła jedynie do instrukcji (w przepisach o sprawozdawczości budżetowej) i klasyfikacji budżetowej. Jednocześnie dowiadujemy się, że trwa proces legislacyjny dotyczący aktów prawnych i aktów wykonawczych UE związanych z wieloletnimi ramami finansowymi 2014-2020.

Pamiętać należy, że dyrektywy unijne wymagają wdrożenia do naszego systemu prawnego w drodze naszych aktów prawnych, a rozporządzenia unijne mamy stosować bezpośrednio. I tutaj napotykamy pierwszy problem, bowiem klasyfikacja wydatków strukturalnych odsyła do nieobowiązujących już przepisów unijnych. Drugi problem to nowa perspektywa unijna 2014-2020, która inaczej definiuje wydatki strukturalne. Skutkuje to tym, że tak naprawdę nie jest możliwe prawidłowe sporządzenie Rb-WSa i Rb-WSb w odniesieniu do obowiązujących przepisów w UE.

Co zrobić w takiej sytuacji? Pozostaje uwzględnić stare i nowe zasady, aby zminimalizować nieprawidłowości. To z kolei oznacza, że wzoru sprawozdania nie zmienimy, ale możemy i musimy inaczej definiować pojęcie projektu, które jest niezbędne dla właściwej klasyfikacji wydatków strukturalnych. Oczywiście wszystko to w kontekście starych (z poprzedniej perspektywy) kategorii interwencji funduszy strukturalnych. Jest to związane również z definicją operacji (pojęcie zawarte w słowniczku do rozporządzenia o klasyfikacji wydatków strukturalnych), którą również posługuje się instrukcja sporządzania sprawozdań z wydatków strukturalnych.

Definicja wydatków strukturalnych stanowi, że są to krajowe wydatki publiczne (będące w dyspozycji środki budżetowe, środki własne, dotacje, pożyczki, kredyty i inne - np. środki uzyskane z emisji papierów wartościowych, przychody z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostki samorządu terytorialnego, darowizny, środki zgromadzone na wyodrębnionych rachunkach), poniesione w obszarach interwencji funduszy strukturalnych w związku z realizacją operacji i celów (np. projektu, działania, zadania), określonych i opisanych w rozporządzeniu ministra finansów z 10 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji wydatków strukturalnych (Dz.U. nr 44, poz. 255).

Przy czym w instrukcji kładzie się nacisk na to, że do wydatków strukturalnych zalicza się wydatki stanowiące wkład publiczny krajowy (par. 1 ust. 3):

● na realizację projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych, tj. Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności,

● jak i wydatki poniesione na realizację projektów finansowanych wyłącznie ze źródeł krajowych odpowiadających obszarom i kodom kategorii interwencji funduszy strukturalnych.

Jak widać pojęcie operacji i projektu zostało użyte w powyższej definicji, więc bez ich znajomości wydatki strukturalne są brane "z sufitu". Niestety, pomimo że mają one legalne definicje, to w praktyce dalej stosuje się dziwne podejście np. zakłada się, że wszystkie szkolenia (z wyjątkiem szkoleń bhp) stanowią wydatki strukturalne. Co ciekawe, definicję projektu znajdziemy w obowiązującej ustawie z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2014 poz. 1649), a ponadto w ustawie z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. 2014 poz. 1146) -> infografika odpowiednio (1) i (2). W większości przypadków przy opisie (objaśnieniach) do kodów (kategorii) rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji wydatków strukturalnych (Dz.U. nr 44, poz. 255) posługuje się sformułowaniem: "Wydatki związane z realizacją operacji mających na celu...". A cele ustalane są przecież w fazie wstępnej przygotowania projektu, planowania efektów, jakie ma przynieść dane działanie o charakterze publicznym.

Wydatki strukturalne wystąpią zatem tylko w tych jednostkach, które realizują jakieś projekty finansowane wyłącznie w ramach krajowych programów operacyjnych lub/i projekty współfinansowane (gdy jest udział własny plus środki z jakiegoś funduszu strukturalnego lub Funduszu Spójności).

Wniosek jest taki, że nie będąc beneficjentem żadnego projektu lub grupy projektów nie jest możliwe porównanie celów określonych w fazie przygotowania projektu (bo takiej dokumentacji nie mamy) z żadnym celem strukturalnym określonym w klasyfikacji budżetowej i w takim przypadku Rb-WSa lub Rb-WSb będzie zerowe, tzw. negatywne.

@RY1@i02/2015/061/i02.2015.061.00800010a.802.jpg@RY2@

Piotr Wieczorek

specjalista ds. rachunkowości i zarządzania ryzykiem, audytor systemów ISO

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. poz. 119). Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (uchylone). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2016.