Za utrzymanie i konserwację urządzeń płaci właściciel

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 3 prawa energetycznego do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy. Finansowanie oświetlenia to finansowanie kosztów energii elektrycznej pobranej przez punkty świetlne oraz koszty ich budowy i utrzymania.

Sytuacja jest stosunkowo prosta, gdy właścicielem instalacji oświetleniowej jest gmina. W takim przypadku to samorząd ponosi koszty zakupu energii elektrycznej i usługi przesyłowej na podstawie taryfa zakładu energetycznego w oparciu o otrzymywane faktury. Utrzymanie urządzeń gminy mogą zlecić własnej jednostce organizacyjnej lub też wybranemu podmiotowi, w trybie ustawy - Prawo zamówień publicznych. Żadnych wątpliwości nie budzi również kwestia ponoszonych przez gminę opłat na modernizację infrastruktury oświetleniowej.

Inaczej sytuacja wygląda, gdy instalacja oświetleniowa jest własnością zakładu energetycznego. W takim przypadku, zgodnie ze stanowiskiem Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych z 25 kwietnia 2008 r., gmina nie jest w żaden sposób uprawniona do ponoszenia nakładów na modernizację punktów świetlnych niebędących jej własnością.

Ponoszone w tym celu wydatki inwestycyjne gmin z racji swej istoty powodowałyby nie tylko udoskonalenie, ale i jednocześnie zwiększenie wartości obcego majątku - czytamy w stanowisku. Oznacza to, że gminy nie mogą modernizować sieci niebędących jej własnością. Zgodnie ze stanowiskiem Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych nakłady ponoszone przez właściciela sieci energetycznej na jej modernizację powinny zostać sfinansowane ze środków pozyskanych za usługi świadczone gminie (usługi oświetleniowe) w zakresie utrzymania punktów oświetleniowych na terenie gminy, np. remonty, konserwacje. Samo zaś zawarcie umowy na zakup usługi oświetleniowej będzie wymagało uprzedniego stosowania prawa zamówień publicznych, co w konsekwencji oznacza, że gmina płaci jedynie za koszt usługi oświetleniowej.

W przypadku gdy właścicielem części elementów urządzeń oświetleniowych jest gmina, a część tych urządzeń należy do przedsiębiorstwa energetycznego świadczenie usługi oświetleniowej może się odbywać oddzielenie w zależności od właściciela danego fragmentu oświetlenia. Natomiast modernizacja i wymiana wyeksploatowanych urządzeń powinna być realizowana i finansowana przez gminę w stosunku do jej własności albo ze środków przedsiębiorstwa, jeśli należą do niego.