Nowe obowiązki gmin w gospodarowaniu odpadami

Z dniem 1 stycznia 2012 r. wchodzą w życie przepisy ustawy o zmianie ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nowelizacja nakłada na gminy szereg obowiązków związanych z gospodarowaniem odpadami. Jednym z nich jest budowa, utrzymanie i eksploatacja regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Gminy mogą realizować powyższy obowiązek samodzielnie bądź wspólnie z innymi gminami. Wybór podmiotu, który będzie budował, utrzymywał i eksploatował instalacje ma nastąpić bądź w trybie przetargu, bądź w trybie przewidzianym dla wyboru partnera prywatnego, bądź też w trybie wyboru koncesjonariusza. Dopiero gdy nie dojdzie do wyboru podmiotu mającego przeprowadzić inwestycję, gmina będzie mogła samodzielnie zrealizować zadanie.

Kolejnym obowiązkiem nałożonym na gminę jest zorganizowanie i nadzorowanie systemu gospodarowania odpadami. W odniesieniu do gospodarstw domowych, gminy będą miały obowiązek zorganizowania systemu odbierania odpadów komunalnych. Jeśli chodzi natomiast o właścicieli niezamieszkałych nieruchomości, na których prowadzona jest działalność powodująca powstanie odpadów komunalnych, kwestia ewentualnego wprowadzenia systemu gospodarowanie odpadami komunalnymi zależeć będzie od rady gminy, która może podjąć stosowną uchwałę w tym przedmiocie. Jeśli rada gminy nie podejmie takiej uchwały, sytuacja pozostanie bez zmian, tzn. właściciele nieruchomości będą podpisywać tak jak dotychczas umowy na odbieranie odpadów komunalnych.

Na mocy wprowadzonych w ustawie zmian, gmina będzie miała także obowiązek ustanowienia selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w którym będą zbierane co najmniej papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, opakowania wielomateriałowe oraz odpady komunalne ulegające biodegradacji. W tym celu będzie musiała utworzyć punkty selektywnego zbierania odpadów. Na gminach będą również spoczywały obowiązki zapewnienia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku określonych rodzajów odpadów, a także odpowiedniego ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji.

Wybór podmiotu świadczącego usługi będzie następował w drodze przetargu na odbieranie odpadów bądź odbieranie i zagospodarowanie odpadów. Do przetargu będzie mógł przystąpić każdy przedsiębiorca, w tym także gminne jednostki organizacyjne przekształcone w spółki prawa handlowego. W przypadku gminy liczącej ponad 10 000 mieszkańców, rada gminy może podjąć uchwałę dotyczącą podziału na sektory. W takiej sytuacji dla każdego sektora przeprowadzany będzie odrębny przetarg. Po wyłonieniu przedsiębiorcy odbierającego odpady, wójt (burmistrz, prezydent) podpisze z nim umowę.

Właściciele nieruchomości będą mieli obowiązek uiszczania na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Opłata dla gospodarstw domowych wyliczana będzie jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość (lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości lub powierzchni lokalu mieszkalnego) oraz stawki opłaty. Zarówno stawkę opłaty, jak i metodę ustalania jej wysokości, termin, częstotliwość i tryb jej uiszczania, ustalać będzie rada gminy w drodze uchwały. Rada gminy będzie miała również możliwość wprowadzenia jednolitej stawki opłaty od każdego gospodarstwa domowego. Opłata, którą uiszczać będą właściciele innej nieruchomości wyliczana będzie natomiast jako iloczyn liczby pojemników z odpadami oraz stawki wyznaczonej uchwałą rady gminy.

Do 1 stycznia 2013 r. rady gminy muszą podjąć uchwały w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami, przy czym uchwały te muszą wejść w życie do dnia 1 lipca 2013 r. Od tej daty ma ruszyć system gospodarki odpadami. Również do 1 stycznia 2013 r. muszą przyjąć stosowne zmiany w regulaminie utrzymania czystości i porządku, dostosowując go do założeń nowelizacji. Na wójcie (burmistrzu, prezydencie) ciąży obowiązek przeprowadzenia kampanii informacyjnej dotyczącej nowego systemu gospodarowania odpadami.

Maciej Kruś

radca prawny, SSW Spaczyński, Szczepaniak i Wspólnicy

Anna Grzywińska

prawnik, SSW Spaczyński, Szczepaniak i Wspólnicy