Na mocy nowego prawa samorządy muszą poradzić sobie z odpadami

Likwidacja dzikich wysypisk śmieci, segregacja, recykling, a także uniknięcie kar, jakie może nałożyć na Polskę Komisja Europejska za dalsze deponowanie odpadów na składowiskach - to główne cele, jakie przyświecają nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która zacznie obowiązywać już 1 stycznia 2012 roku. Zgodnie z tymi przepisami to na gminach spocznie cała odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nowelizacja stawia samorządy zarówno przed wielkim wyzwaniem, jak i ogromną szansą na zaprowadzenie porządku. Wciąż jednak wiele gmin ma wątpliwości, jak się odnajdą w nowej rzeczywistości.

Z początkiem 2012 roku zostanie uruchomiony zegar, który zacznie odliczać czas na zorganizowanie w gminach systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi. Ustawodawca dał samorządom 18 miesięcy na to, by w pełni przejęły kontrolę nad śmieciami na swoim terenie. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by to uczyniły już 1 stycznia 2012 roku. Jednak każda gmina najpóźniej po roku od dnia wejścia w życie nowelizacji ma mieć podjęte uchwały dotyczące częstotliwości i sposobów wnoszenia przez mieszkańców opłat za odbiór odpadów.

W nowym systemie gmina ma obciążyć każdego mieszkańca opłatą za zagospodarowanie odpadów. Chodzi o to, by każdy płacił i nie wyrzucał domowych śmieci np. do lasu. Z opłat mają być finansowane odbiór, przetwarzanie i recykling odpadów.

Nowe przepisy określają, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta musi zorganizować przetarg na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości albo przetarg na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów.

Paweł Nowak, radca prawny z kancelarii Peter Nielsen & Partners Law Office, wspomniał, że Ministerstwo Środowiska pracuje nad rozporządzeniem do ustawy, w którym zostaną wskazane wymagania dla przedsiębiorców odbierających odpady. Jako jeden z wymogów projekt rozporządzenia podaje, że baza magazynowo-transportowa firmy nie może być dalej niż 60 km od granic gminy.

Nowelizacja określa, że gmina ma także odpowiadać za budowę instalacji do przetwarzania odpadów (np. spalarnie). Żadna polska gmina raczej sama nie podoła takiemu wyzwaniu. Może jednak organizować przetargi, czy też realizować takie inwestycje na zasadach określonych w ustawie o partnerstwie publiczno-prywatnym. Przepisy pozwalają wybrać firmę na zasadach określonych w ustawie o koncesji na roboty budowlane lub usługi.

- Najważniejszym miejscem ekologicznego i efektywnego pozbycia się zmieszanych odpadów wytworzonych na jej terenie są spalarnie odpadów - mówił w trakcie konferencji Józef Neterowicz, ekspert ds. energii odnawialnej i ochrony środowiska ze Związku Powiatów Polskich. Dodał, że o tym, czy odpady powinny trafić do recyklingu czy spalenia, decyduje czynnik ekonomiczny. Zaznaczył, że jeżeli recykling będzie droższym sposobem zagospodarowania, to wówczas odpady należy spalić, by móc odzyskać z nich energię.

W nowej rzeczywistości gmina ma prowadzić edukację ekologiczną. Ustawodawca uznał, że bez udziału w całym systemie świadomego społeczeństwa nie uda się segregować odpadów u źródła. Jest to istotne, by móc je np. przetworzyć.

Zdaniem Małgorzaty Izdebskiej z Fundacji Nasza Ziemia dotarcie z przekazem ekologicznym do mieszkańców gmin może się odbywać m.in. poprzez akcje informacyjno-edukacyjne, konkursy dla mieszkańców czy imprezy tematyczne.

@RY1@i02/2011/237/i02.2011.237.21400010a.802.jpg@RY2@

Ilość wytwarzanych odpadów komunalnych (kg/osobę)

Łukasz Kuligowski

lukasz.kuligowski@infor.pl