Rola organizacji odzysku w polskim systemie gospodarki odpadami

Jak wynika z danych Eurostatu, Polska stosuje najmniej korzystny sposób zagospodarowania odpadów. Większość masy (78 proc.) jest przekazywana na składowiska, a tylko 14 proc. podlega procesom recyklingu. Działania, które będą konieczne do zmiany takiego stanu rzeczy i zrealizowania celów i założeń ustawy, będą wymagały aktywnego zaangażowania wielu podmiotów. Jednocześnie otwierają się nowe możliwości współpracy pomiędzy gminami oraz organizacjami odzysku, które od kilku lat są uczestnikami polskiego systemu gospodarki odpadami.

Przekazanie gminom odpowiedzialności za sposób zagospodarowania odpadów z założenia ma doprowadzić z jednej strony do większej kontroli nad losem odebranych od mieszkańców odpadów i zmniejszenia liczby nielegalnych wysypisk śmieci, z drugiej zwiększyć efektywność selektywnej zbiórki odpadów w poszczególnych gospodarstwach domowych, a tym samym wpłynąć na wzrost masy odpadów podlegających procesom recyklingu.

Do grupy odpadów, które nie powinny trafić na składowisko, zalicza się w szczególności zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Zapewnienie przez gminę możliwości regularnego pozbywania się przez mieszkańców starych i wyeksploatowanych AGD należy do najważniejszych zadań gminy w obszarze gospodarowania odpadami.

Jednym z najbardziej skutecznych sposobów, w jaki gminy radzą sobie z tym problemem, jest podjęcie działań opierających się na współpracy w tym zakresie z organizacjami odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Pomagają one przeprowadzać regularnie zbiórki elektroodpadów oraz prowadzą w szkołach i innych instytucjach samorządowych edukację ekologiczną. Organizacje odzysku, koordynując zbiórkę, współpracują ze sprawdzonymi już zakładami przetwarzania i mogą w ten sposób, co istotne dla gminy, zagwarantować właściwy i zgodny z przepisami sposób utylizacji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Bazując na współpracy organizacji odzysku i zweryfikowanego przez nią zakładu przetwarzania, gmina jest w stanie wykazać, że problem elektroodpadów został na jej terenie prawidłowo rozwiązany.

Niesłychanie ważnym aspektem współpracy gminy i organizacji odzysku jest działalność w zakresie edukacji ekologicznej. Prowadząc kampanie edukacji ekologicznej, angażuje się lokalną społeczność i znacząco podnosi świadomość prawidłowego postępowania z zużytymi AGD i odpadami w ogóle.

Przykładem takiej modelowej współpracy mogą być działania podejmowane przez Biosystem Elektro-recykling Organizacja Odzysku Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego SA i wiele gmin, w szczególności w województwie małopolskim i śląskim. W I półroczu 2011 r. Biosystem wraz z gminami z tego regionu przeprowadził ponad 70 zbiórek elektroodpadów połączonych z akcjami edukacji ekologicznej wśród mieszkańców. Na przykład w gminach Charsznica, Gnojnik oraz Radziemice udało się oddać do przetworzenia i utylizacji odpowiednio aż: 18 166 kg, 15 224 kg, 14 482 kg starych AGD i sprzętu RTV.

Wydaje się, że właśnie teraz, po nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach samorządy staną przed szansą wdrożenia na terenie gmin nowoczesnego systemu gospodarowania elektroodpadami. Należy pamiętać, że edukacja ekologiczna, uwzględniająca potrzeby i zaangażowanie lokalnej społeczności, jest kluczowym elementem tego procesu.

Koordynując zbiórkę, organizacje odzysku współpracują ze sprawdzonymi już zakładami przetwarzania i mogą w ten sposób zagwarantować właściwy i zgodny z przepisami sposób utylizacji odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego

Amalia Gajec

Biosystem Elektrorecykling Organizacja Odzysku Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego