Pszczyna: może być tanio i efektywnie

Na terenie gminy Pszczyna obowiązywał system polegający na przekazaniu obowiązków w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi przedsiębiorcom posiadającym stosowne zezwolenia, którzy podpisywali bezpośrednie umowy z właścicielami posesji. Każdy właściciel nieruchomości musiał wyposażyć posesję w pojemniki do gromadzenia odpadów stałych.

Mimo że 90 proc. mieszkańców gminy objętych było systemem odbioru odpadów komunalnych, to częstotliwość wywozu odpadów była zdecydowanie za rzadka niż wynikałoby to z przesłanek teoretycznych, czyli m.in. z liczby osób zamieszkujących gospodarstwo domowe. Należy więc przypuszczać, że część odpadów wykorzystywana była w gospodarstwach domowych do celów opałowych (np. papier, tektura, tekstylia), a odpady paleniskowe stanowiące znaczną część odpadów komunalnych wykorzystywane były przez mieszkańców we własnym zakresie, np. do utwardzania dróg i niwelacji terenu. Odpady wielkogabarytowe wywożone były na dzikie wysypiska śmieci, zwłaszcza że gmina nie organizowała zbiórki tego rodzaju odpadów.

20 wrześniu 2006 r. Rada Miejska w Pszczynie podjęła uchwałę o przeprowadzeniu tzw. referendum śmieciowego w sprawie odpłatnego przejęcia przez gminę Pszczyna od właścicieli nieruchomości położonych na jej terenie obowiązków w zakresie wyposażenia nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych stałych, utrzymania tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych stałych.

Od 1 maja 2008 r. na terenie gminy Pszczyna zaczął obowiązywać system gospodarki odpadami komunalnymi, w którym właścicielem odpadów komunalnych powstających w nieruchomościach mieszkalnych jest gmina.

W nowym modelu za wyposażenie zamieszkałych nieruchomości w pojemniki i worki na odpady odpowiedzialna jest firma Remondis (rodzina 1-5-osobowa otrzymuje pojemnik 120-litrowy, rodzina 6-10- osobowa dostaje pojemnik 240-litrowy). Mieszkańcy gminy zobowiązani są do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, polegającej na segregowaniu wytwarzanych w gospodarstwie domowym odpadów na dwie grupy: odpady suche i odpady mokre.

Sukcesem nowego modelu było ogromne uszczelnienie systemu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie gminy Pszczyna od 2008 r. W 2007 r. z terenu gminy w sposób zorganizowany zebrano ponad 9,8 tys. ton odpadów, natomiast w 2009 r. ilość ta kształtowała się na poziomie 19 tys. ton odpadów. W 2009 r. firmy wywozowe wywiozły więc o 94 proc. odpadów więcej niż w roku 2007. Zdaniem władz gminy błędem byłoby stwierdzenie, iż tak duża różnica w ilości odebranych odpadów wynika wyłącznie z ich większej produkcji przez mieszkańców.

Za przyczynę tak znacznej różnicy uznaje się przede wszystkim nieszczelność poprzedniego systemu, co było efektem tego, że nie wszyscy właściciele nieruchomości mieli zawartą umowę na wywóz odpadów komunalnych, a umowy zawarte pomiędzy właścicielem nieruchomości a firmą wywozową często były zawierane na odbiór odpadów ze zbyt rzadką częstotliwością.

Władze Pszczyny wskazują na liczne korzyści z zastosowania nowego modelu. Do najważniejszych należy znaczne uszczelnienie systemu, mniejsza liczba dzikich wysypisk śmieci i objęcie wszystkich mieszkańców gminy zorganizowanym wywozem odpadów. Ponadto odczuwalne jest ograniczenie spalania odpadów w piecach centralnego ogrzewania, zwiększenie ilości zbieranych odpadów mieszanych i opakowaniowych oraz zwiększenie poziomu odzysku odpadów. Nastąpiło również usystematyzowanie zbiórki odpadów wielkogabarytowych oraz zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Wciąż jednak istnieją problemy gospodarowania odpadami budowlanymi i biodegradowalnymi.

Pozytywnym efektem nowego systemu jest także wzrost ilości odpadów komunalnych poddanych odzyskowi. W 2007 r. były to 74 tony odpadów (zaledwie 1 proc. zebranych odpadów), w 2008 r. ponad 2,1 tys. ton odpadów, a w 2009 r. ok. 2 tys. ton odpadów, co stanowiło 11 proc. odpadów zebranych w 2009 r.

Andrzej Jaworski