Zakazany monopol na cmentarzach

Samorządy nie mają prawa stosować praktyk ograniczających konkurencję. W ten sposób blokują możliwość wyboru tańszych usług.

Gmina nie może nadużywać pozycji dominującej na lokalnym rynku usług cmentarnych. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) na samorządy, które nie stosują tej reguły, nakłada kary finansowe. W ubiegłych latach taką sankcję zastosował wobec Suwałk i Olsztyna. Kary za uniemożliwienie przedsiębiorcom pogrzebowym dostępu do świadczenia usług wynoszą zazwyczaj kilka tysięcy złotych. Najwyższą - w wysokości 106 tys. zł - nałożono na Chełm.

Najnowszy taki przypadek dotyczy Katowic. Prezes Urzędu ustalił, że na terenie cmentarzy należących do gminy usługi pogrzebowe w zakresie kopania grobów mógł wykonywać tylko ich administrator - Katowickie Cmentarze Komunalne (KCK).

- Za praktyki monopolistyczne gmina również została ukarana finansowo - mówi Paweł Borecki, UOKiK.

Wyjaśnia, że gmina Katowice jest właścicielem pięciu cmentarzy komunalnych. Ich administracją zajmuje się podległy jej zakład budżetowy KCK. Obowiązujący od 2006 r. regulamin KCK dopuszczał, aby prace związane z kopaniem grobów wykonywały podmioty zewnętrzne. Jak wykazało postępowanie UOKiK, rynek tych usług w rzeczywistości zmonopolizowały KCK.

- Z zebranych danych wynika, że przedsiębiorca, który w 2012 r. zwrócił się do gminy o pozwolenie na kopanie grobów, nie uzyskał go - mówi Paweł Borecki.

W efekcie wszystkie takie usługi (616) wykonał KCK. Zakład ten w trakcie postępowania wyjaśniającego wskazał, że osoby korzystające z jego usług nie zgłaszały żadnych zastrzeżeń czy uwag. Dodał, że odmowa zezwolenia na kopanie grobów przez innych przedsiębiorców była także podyktowana dbałością o finanse KCK.

- Zamknięcie rynku usług pogrzebowych przed innymi podmiotami pozbawiło konsumentów możliwości wyboru wykonawcy, który mógłby oferować tańsze usługi - wskazuje Paweł Borecki.

Prezes UOKiK ukarał gminę sankcją w wysokości 8,4 tys. zł. Nakazał też zwrot kosztów postepowania (28 tys. zł). Decyzja nie jest prawomocna. Gmina się z nią nie zgodziła.

- Złożyliśmy odwołanie do sądu - informuje Mirosław Herman, dyrektor KCK.

Z nieoficjalnych informacji wynika, że przedsiębiorstwo chciało przejąć administrowanie cmentarzami, aby uzyskać klientów, na co gmina nie wyraziła zgody.

- Na podstawie donosu jednej firmy UOKiK wymierzył karę, a inne nie miały uwag - mówi informator DGP.

- Musimy poczekać na wyrok, dopiero wtedy będziemy sprawę komentować - mówi Maciej Biskupski, asystent prezydenta Katowic.

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl