Pierwsze konkursy w przyszłym roku, ale warto już teraz się do nich przygotować

Program Operacyjny Polska Cyfrowa (PO PC) pozwoli samorządom finansować szeroko rozumiany rozwój technologii informatyczno-komunikacyjnych w regionach. To zupełnie nowy program operacyjny, który nie ma odpowiednika w perspektywie na lata 2007-2013. Duży nacisk położono w nim na nowe technologie telekomunikacyjne i cyfryzację oraz obszary mające dać impuls do rozwoju i zapewnić większą konkurencyjność. Unijny wkład w realizację programu ma wynieść prawie 2 mld euro.

Do samorządów i rządu

Środki w ramach PO PC adresowane są w szczególności do przedsiębiorców, jednostek administracji samorządowej, jednostek administracji rządowej oraz jednostek im podległych. Mogą z nich skorzystać także organizacje pozarządowe, jednostki badawczo-rozwojowe, jednostki naukowe, instytucje kultury, instytucje informacji turystycznej, jednostki odpowiedzialne za zapewnienie funkcjonowania i rozwijanie polskiego systemu informacji turystycznej.

PO PC jest nowym programem krajowym, w ramach którego wspierane będą następujące inwestycje:

wposzerzanie dostępu do sieci szerokopasmowych,

wrozwój produktów i usług opartych na technologiach informacyjno-komunikacyjnych,

wzwiększenie zastosowania technologii komunikacyjno-informacyjnych w usługach, np. e-administracja, e-integracja, e-kultura, e-zdrowie.

Program jest konsekwencją przyjęcia przez Polskę w 2010 roku Strategii Europa 2020, która zakłada m.in. inteligentny rozwój służący budowaniu gospodarki opartej na wiedzy, rozwój zrównoważony na rzecz gospodarki efektywnie korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej środowisku i bardziej konkurencyjnej. Zakładany rozwój gospodarki ma sprzyjać rozwojowi zatrudnienia.

Koło zamachowe

Fundusze unijne na lata 2014-2020 mają się stać kołem zamachowym dla polskiej gospodarki, pobudzając w kraju przedsiębiorczość i innowacyjność. W nowej perspektywie finansowej założono, że jednym z kluczowych obszarów rozwoju powinny się stać technologie informacyjno-komunikacyjne (TIK).

Komisja Europejska dostrzega znaczenie tego obszaru techniki, przeznaczając wiele źródeł finansowych na realizację projektów z tego obszaru. Gdy w Polsce nie były jeszcze dostępne fundusze strukturalne, projekty z obszaru TIK można było realizować między innymi w ramach programów Tempus czy Leonardo da Vinci.

Cztery osie

PO PC będzie realizował trzy priorytety inwestycyjne przypisane do celu tematycznego zwiększenia dostępności, stopnia wykorzystania i jakości technologii informacyjno-komunikacyjnych a finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR).

Trzy priorytety inwestycyjne to:

wposzerzenie dostępu do sieci szerokopasmowych, rozwój sieci o wysokiej przepustowości i wspieranie przyjęcia nowych technologii i sieci w gospodarce cyfrowej;

wrozwój produktów i usług opartych na TIK, handlu zagranicznego oraz zwiększanie zapotrzebowania na TIK;

wwzmacnianie zastosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych dla e-administracji, e-learningu, e-integracji, e-kultury i e-zdrowia.

W ramach PO PC wyróżniać będziemy cztery osie priorytetowe, przy czym dla potencjalnych wnioskodawców znaczenie będą miały priorytety 1-3 (priorytet 4 stanowi wsparcie trzech pierwszych):

1) powszechny dostęp do szybkiego internetu;

2) e-administracja i otwarty urząd;

3) e-integracja grup wykluczonych cyfrowo i upowszechnianie TIK;

4) pomoc techniczna.

W ramach priorytetu 1 wsparcie zostanie skierowane do przedsiębiorców telekomunikacyjnych oraz w uzasadnionych przypadkach do jednostek samorządu terytorialnego. W jego ramach będzie można finansować projekty budowy, rozbudowy lub przebudowy sieci i infrastruktury telekomunikacyjnej zapewniających szerokopasmowy dostęp do internetu (pobieranie i wysyłanie pakietów danych) o parametrach 30 Mb/s i wyższych. W uzasadnionych przypadkach tam, gdzie nie zostanie wykreowana podaż infrastruktury szerokopasmowej zapewniającej przepustowość co najmniej 30 Mb/s - w zakresie podstawowego dostępu do internetu szerokopasmowego.

W ramach priorytetu 2 finansowana będzie elektronizacja usług publicznych i podniesienie poziomu ich e-dojrzałości (w tym udostępnienie na platformie e-PUAP). Ważne też będzie zapewnienie wysokiej interoperacyjności systemów informatycznych i rejestrów publicznych, zwiększenie profesjonalnej podaży informacji sektora publicznego do ponownego wykorzystania. Program przewiduje też zwiększenie stopnia cyfryzacji wewnętrznych procesów w urzędach, poprawę kwalifikacji kadr IT administracji publicznej, budowę i rozbudowę repozytoriów zasobów publicznych oraz digitalizację i udostępnienie zasobów publicznych.

Priorytet 3 umożliwi finansowanie projektów polegających na eliminowaniu barier kompetencyjnych i mentalnościowych w celu zwiększenia zapotrzebowania społecznego na dostęp szerokopasmowy, e-treści i e-usługi. Mają być tworzone warunki dla prowadzenia działań szkoleniowych i doradczych dla osób szczególnie zagrożonych wykluczeniem cyfrowym w lokalnych społecznościach oraz działań popularyzujących korzystanie z technologii cyfrowych dla wszystkich zainteresowanych aktywnym uczestnictwem w kulturze cyfrowej.

Oferowana będzie pomoc finansowa dla ponadregionalnych inicjatyw dotyczących podnoszenia kompetencji cyfrowych wspierających e-integrację. Realizowane będą też kampanie medialne upowszechniające korzystanie z internetu i nowoczesnych technologii. Priorytet ten przewiduje działania informacyjno-promocyjne na rzecz upowszechniania e-umiejętności oraz wykorzystania technologii cyfrowych. Ich celem jest eliminowanie barier mentalnych i podniesienie świadomości publicznej dotyczącej stosowania technologii cyfrowych.

Celem działania są nie tylko prezentacje bezpośrednich efektów realizacji programu, lecz także działania informacyjno-promocyjne dotyczące TIK. Dotyczy to np. bezpieczeństwa i ochrony danych w sieci, promocji przejścia na protokół IPv6, a także informacji na temat działalności Lidera Cyfryzacji.

Jak uczą doświadczenia perspektywy 2007-2013, pierwsze konkursy z PO PC mogą być ogłoszone w drugiej połowie 2014 roku. Warto jednak na bieżąco śledzić postęp prac nad wdrożeniem programu w życie, by samorządy odpowiednio wcześnie mogły przygotować dobre projekty i ubiegać się o dostępne w programie środki. Szczególnie chodzi o projekty, które przewidywać będą wsparcie inwestycyjne dotyczące infrastruktury. Wczesne uzyskanie wymaganych konkursem dokumentów dodatkowych, jak np. zgody, plany, pozwolenia, czy sporządzenie dobrego studium wykonalności to atuty w procesie aplikowania o dotację. Warto być przygotowanym, gdy uruchomione zostaną pierwsze środki unijne w ramach PO PC.

Ewa Nowińska

pracownik Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, ekspertka powołana przez ministra rozwoju regionalnego do oceny wniosków w obszarze szkolnictwa wyższego