Urzędnik pyta, prawnik odpowiada

W ramach projektu "Dobre prawo - sprawne rządzenie" realizowanego z udziałem środków europejskich pochodzących z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji (MAiC) uruchomiło, obok szkoleń dla jednostek samorządu terytorialnego (pisaliśmy na ten temat w DGP nr 62/2012 z 28 marca, Samorząd i Administracja, str. C6), mechanizm konsultacji doradczych. Konsultacje ruszyły od 2 kwietnia. Dotyczą jednostek samorządu terytorialnego (j.s.t.), które zostały zgłoszone w ramach projektu i biorą udział w szkoleniach "Procedury administracyjne i techniki prawodawcze w j.s.t.". Dla przypomnienia: lista jednostek znajduje się na stronach MAiC.

Zgodnie z regulaminem mechanizmu konsultacji doradczych każda jednostka samorządowa biorąca udział w projekcie może dwa razy w roku zgłosić pytanie. Odpowiedzi na zadawane pytania i zgłoszone problemy będą udzielać eksperci z partnerujących projektowi uczelni - Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego i Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ekspertem może być osoba posiadająca co najmniej stopień doktora lub będąca doktorantem zajmującym się zawodowo problematyką związaną ze świadczonym doradztwem. Termin na udzielenie odpowiedzi jest różny w zależności od stopnia skomplikowania pytania i wynosi od 10 do 20 dni. Co ciekawe, regulamin zawiera wytyczne, co powinna zawierać przygotowana opinia, czyli wytyczne dla eksperta przygotowującego odpowiedź, jak przygotować prawidłową poradę prawną. Jednostki zadają pytania na elektronicznym formularzu. Również odpowiedzi na porady są przekazywane drogą elektroniczną.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji utworzy również bazę dobrych praktyk dla j.s.t., gdzie zamieszczane będą opisy spraw i przygotowywane porady prawne. Opublikowanie pytania oraz udzielonej porady będzie następowało wyłącznie za zgodą urzędu, który zadał pytanie, i po usunięciu wszystkich danych wrażliwych identyfikujących podmioty biorące udział w sprawie.

W tym miejscu nasuwa się pytanie, czy porady udzielane jednostkom samorządowym będą poradami anonimowymi i czy jeżeli porada jest przekazywana przez ministerstwo, to należy przyjąć, iż ministerstwo się z nią identyfikuje? Nie jest to kwestia bardzo istotna w szczególności dlatego, iż opinie te, co zostało podkreślone w regulaminie, a co de facto wynika z charakteru samej opinii, nie mają wiążącej mocy i są "subiektywną oceną przedmiotu danej sprawy zawierającej propozycję jej rozwiązania". Z punktu widzenia j.s.t., która zwraca się o taką poradę prawną, może to być jednak kwestia istotna.

W tej słusznej i niewątpliwie potrzebnej inicjatywie może się pojawić jeden problem. Chodzi o realną ocenę przez zewnętrznego eksperta kwestii związanej z funkcjonowaniem urzędu oraz ze specyfiką pracy, jaką wykonuje urząd. Nie chodzi o wiedzę oraz doświadczenie ekspertów, co jest niekwestionowaną wartością dodaną tego projektu. Ekspert zewnętrzny niezwiązany z funkcjonowaniem administracji nie oceni jednak danej sprawy (problemu) przez pryzmat interesów jednostki samorządowej oraz nie uwzględni tych wszystkich specyficznych uwarunkowań, jakimi charakteryzuje się działanie urzędów.

Bardzo dobrym pomysłem jest stworzenie bazy porad prawnych, w której będą zamieszczane opinie udzielane w ramach programu. Pozwoli to ujednolicić sposoby postępowania w sprawach zbliżonych lub wręcz analogicznych, które dotyczą różnych jednostek samorządowych i były dotychczas różnie rozwiązywane wskutek np. niewłaściwej lub odmiennej interpretacji przepisów prawa lub stanu fatycznego. Niewątpliwie przyczyni się zatem do poprawy jakości podejmowanych przez j.s.t. rozstrzygnięć.

Szczegółowe informacje na temat mechanizmu konsultacji oraz regulamin konsultacji znajdują się na stronie Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji pod adresem www.administracja.mac.gov.pl, w zakładce projekty systemowe.

@RY1@i02/2012/076/i02.2012.076.08800020c.803.jpg@RY2@

Małgorzata Terlikowska prawnik w organach administracji rządowej

Małgorzata Terlikowska

prawnik w organach administracji rządowej