Samorząd

To regiony coraz częściej decydują o tym, jak w praktyce wygląda polityka UE. Bruksela przestała być miejscem symbolicznej obecności – stała się przestrzenią realnej gry o pieniądze, regulacje i przyszłość lokalnych społeczności.

Coraz wyraźniej widać, że dotychczasowy model finansowania, oparty na szeroko dostępnych dotacjach z UE, ulega istotnej zmianie. Nie oznacza to końca europejskiego wsparcia dla samorządów, lecz jego transformację. Trzeba zacząć myśleć o funduszach unijnych w nowy sposób.

Kiedy rozmawiam z mieszkańcami o przyszłości, coraz częściej pada jedno słowo: bezpieczeństwo. Dziś oznacza ono nie tylko dobrej jakości drogi, nowoczesną edukację, silne wojsko czy szczelną granicę. Oznacza także energię – jej dostępność, cenę i niezależność od czynników, na które nie mamy wpływu.

Wkraczamy w decydujący moment reformy zagospodarowania przestrzennego. Z naszych rozmów z mieszkańcami wynika jednak, że wprowadzane rozwiązania ograniczą możliwości przeznaczenia terenów na cele mieszkaniowe.

Po wyborach w 2018 r. usłyszałam od marszałek Małgorzaty Kidawy-Błońskiej pytanie: „Co panią tak oburzyło, że zdecydowała się pani kandydować?”. To być może jedna z częstych motywacji kobiet do startu w wyborach, ale z badań wynika, że najczęstsze to zorientowanie na drugiego człowieka i dostrzeganie szansy na zmianę w najbliższym otoczeniu.

Starzejące się społeczeństwo, spadająca liczba urodzeń i migracje to już nie chwilowe zawirowania, lecz trwały krajobraz demograficzny Polski. Dla samorządów oznacza to konieczność odejścia od schematów planowania sprzed dekad.

W debacie o przyszłości małych miast zbyt często koncentrujemy się na infrastrukturze, liczbach i wskaźnikach. Tymczasem odpowiedź na wyzwania, takie jak depopulacja, leży gdzie indziej – w ludziach. A dokładniej: w młodym pokoleniu.

Wyzwania demograficzne stanowią poważne zagrożenie dla rozwoju Polski lokalnej, jednak odpowiednio prowadzona polityka oraz wykorzystanie nowych technologii i lokalnych zasobów mogą przekształcić te trudności w szanse rozwojowe.

W miastach, miasteczkach i większych wsiach trwa skazana na porażkę walka o przetrwanie małych, spółdzielczych i rodzinnych sklepów oraz ekspansja nowoczesnych, często globalnych sieci handlowych. Według danych w 2024 r. z polskich ulic zniknęło ponad 8 tys. sklepów, głównie małych, prywatnych punktów. Markety i dyskonty wchodzą do coraz mniejszych miast, wypierając tradycyjny handel