Czy konieczny jest nakaz sądu lub prokuratora

Celnicy bardzo często dokonują przeszukań garażów w sąsiedztwie mojego domu.

- Czy gdyby celnicy chcieli skontrolować mój garaż, mogę żądać od nich nakazu prokuratora - pyta pan Piotr z Rzepina.

W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy postanowienie sądu lub prokuratora nie zostało wydane, funkcjonariusze celni mogą dokonać przeszukania pomieszczeń w trybie przewidzianym w przepisach kodeksu postępowania karnego, czyli po okazaniu nakazu właściwego dyrektora izby celnej lub legitymacji służbowej. Jednak w takim przypadku przeszukanie musi być później zatwierdzone przez sąd lub prokuratora, a to oznacza, że po dokonaniu przeszukania organ Służby Celnej zwraca się niezwłocznie do sądu albo prokuratora o zatwierdzenie wcześniejszych czynności.

Przed przystąpieniem do przeszukania celnik musi podać swoje imię, nazwisko, stopień służbowy, a w przypadku dokonywania czynności przez nieumundurowanego funkcjonariusza musi on okazać legitymację służbową. Następnie po przedstawieniu podstawy prawnej dokonania czynności celnik wzywa właściciela danego miejsca, by dobrowolnie je okazał. Jeżeli właściciel będzie próbował powstrzymać celników, zastosują oni środki przymusu bezpośredniego.

Osoba, u której dokonuje się przeszukania, musi być poinformowana o przysługujących jej prawach. Właściciel może np. zażądać, by przeszukanie należącego do niego pomieszczenia odbyło się w jego obecności. Wolno mu także wskazać dowolną osobę i zażyczyć sobie, by była ona obecna przy przeszukaniu. Właściciel może również złożyć wniosek o doręczenie jej postanowienia sądu lub prokuratora, które zatwierdzi przeszukanie.

Kiedy nie ma możliwości swobodnego wejścia do pomieszczeń, celnik może pokonać przeszkodę, nawet jeżeli spowoduje to uszkodzenia mienia - np. może wyważyć zamknięte drzwi. Z przeszukania sporządza się protokół.

paulina.bak@infor.pl

Par. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 października 2010 r. w sprawie sposobu wykonywania niektórych czynności przez funkcjonariuszy celnych oraz trybu i zakresu współpracy Służby Celnej z Policją i Strażą Graniczną (Dz.U. nr 212, poz. 1386).